Cảm biến người trên điều hòa thực sự làm gì? Có hữu ích không?

Một số điều hòa được trang bị cảm biến người, cảm biến chuyển động, cảm biến hiện diện với nhiều tên gọi khác nhau.

Quảng cáo đôi khi khiến chúng ta hình dung chiếc điều hòa có thể “biết” trong phòng có ai, người đang ở đâu, thậm chí hiểu người dùng đang nóng hay lạnh.

Thực tế cần hiểu đơn giản hơn:

Cảm biến thu nhận một số tín hiệu về con người hoặc hoạt động trong phòng → bảng mạch sử dụng thông tin đó để điều chỉnh cách vận hành.

Nó hữu ích đến đâu phụ thuộc vào cảm biến nhìn thấy được gì và thuật toán của chiếc máy làm gì với thông tin đó.

Tại sao điều hòa cần biết trong phòng có người hay không?

Điều hòa thông thường chủ yếu dựa vào những dữ liệu như nhiệt độ phòng, nhiệt độ dàn trao đổi nhiệt và các trạng thái vận hành khác để điều khiển hệ thống.

Nhưng hãy tưởng tượng một phòng khách đang có ba người sử dụng.

Sau đó mọi người rời khỏi phòng trong một khoảng thời gian nhưng quên tắt điều hòa.

Nhiệt độ phòng vẫn có thể khiến máy tiếp tục vận hành như bình thường vì cảm biến nhiệt độ không có nhiệm vụ xác định căn phòng còn người hay không.

Nếu điều hòa có thêm cảm biến hiện diện/chuyển động, hệ thống có thêm một thông tin:

“Một thời gian rồi không phát hiện hoạt động của người trong khu vực.”

Từ đó, nhà sản xuất có thể lập trình máy giảm công suất, thay đổi nhiệt độ mục tiêu hoặc chuyển sang trạng thái tiết kiệm hơn.

Cảm biến người có thể nhận biết những gì?

Không phải mọi “cảm biến người” đều giống nhau.

Tùy công nghệ và model, hệ thống có thể nhận biết một hoặc một số thông tin như:

• có hoặc không phát hiện người/chuyển động;

• mức độ hoạt động;

• vị trí tương đối của người trong vùng cảm biến;

• sự thay đổi của nguồn nhiệt trong không gian.

Sau đó bảng mạch mới quyết định làm gì với dữ liệu đó.

Ví dụ, một chiếc máy có thể giảm hoạt động khi không phát hiện người trong thời gian nhất định.

Một chiếc khác có thể xác định khu vực có người để thay đổi hướng gió.

Một số hệ thống phức tạp hơn có thể kết hợp thông tin từ nhiều cảm biến để điều chỉnh cách vận hành.

Vì vậy:

“Có cảm biến người” mới chỉ cho biết máy có thêm một nguồn dữ liệu.

Muốn đánh giá tính năng, cần xem tiếp:

Cảm biến nhận biết được gì → máy sử dụng dữ liệu đó để làm gì?

Cảm biến người có giúp điều hòa tránh thổi gió trực tiếp không?

Một số sản phẩm có thể làm được điều này nếu cảm biến và cơ cấu điều khiển luồng gió được thiết kế cho mục đích đó.

Cảm biến trước tiên phải xác định được vị trí tương đối của người. Sau đó hệ thống điều khiển cánh đảo gió để hướng luồng khí tránh khu vực đó hoặc, với một số chế độ khác, hướng tới khu vực có người.

Điểm cần chú ý là:

Cảm biến phát hiện người và khả năng điều khiển luồng gió là hai phần của cùng một hệ thống.

Một cảm biến nhận biết có người trong phòng chưa có nghĩa chiếc máy có thể biết chính xác người đang ngồi ở đâu và điều khiển gió tránh người.

Muốn biết khả năng thực tế phải xem đúng tài liệu của model.

Cảm biến người có giống iFeel/Follow Me không?

Không.

Hai tính năng thu thập hai loại thông tin khác nhau.

iFeel/Follow Me:
Remote đo nhiệt độ tại vị trí đặt remote rồi gửi về điều hòa.

Cảm biến người:
Phát hiện sự hiện diện, chuyển động hoặc vị trí tương đối của con người, tùy công nghệ.

Một bên trả lời gần với câu hỏi:

“Ở đây đang bao nhiêu độ?”

Bên còn lại có thể trả lời:

“Có người ở đây không?” hoặc “Người đang ở khu vực nào?”

Sau đó bảng mạch mới sử dụng các dữ liệu đó để điều khiển máy.

Cảm biến người có giúp tiết kiệm điện không?

Có khả năng, nhưng không nên mặc định cứ có cảm biến người là điều hòa sẽ tiết kiệm một tỷ lệ điện cố định.

Nếu hệ thống phát hiện căn phòng không có người và chủ động giảm nhu cầu làm lạnh, điện năng tiêu thụ trong khoảng thời gian đó có thể giảm.

Nhưng hiệu quả thực tế phụ thuộc vào cách sử dụng.

Nếu phòng gần như luôn có người, chức năng phát hiện phòng trống sẽ ít có cơ hội phát huy.

Ngược lại, ở phòng khách, văn phòng hoặc không gian mà mọi người thường ra vào, khả năng nhận biết phòng không sử dụng có thể hữu ích hơn.

Vì vậy, giá trị của cảm biến không nằm ở bản thân chữ “sensor”, mà ở việc nó có giải quyết đúng tình huống sử dụng hay không.

Cảm biến có thể nhận biết sai không?

Cảm biến luôn có phạm vi và giới hạn nhận biết.

Tùy loại cảm biến, khả năng phát hiện có thể chịu ảnh hưởng bởi vị trí lắp dàn lạnh, góc quan sát, khoảng cách, vật cản và mức độ chuyển động của người.

Ví dụ, một người ngồi yên đọc sách hoặc ngủ khác rất nhiều với một người đang đi lại trong phòng.

Đây là lý do các hãng thường thiết kế thuật toán với một khoảng thời gian trước khi kết luận phòng không có người, thay vì phản ứng ngay lập tức.

Do đó, không nên hiểu cảm biến người là một “con mắt” luôn biết chính xác mọi thứ đang diễn ra trong căn phòng.

Khi mua điều hòa, có nên quan tâm cảm biến người?

Có, nếu tính năng phù hợp với cách sử dụng căn phòng.

Với phòng khách, văn phòng hoặc không gian thường xuyên có người ra vào, khả năng tự điều chỉnh khi phòng trống có thể hữu ích.

Với phòng ngủ, khả năng kiểm soát luồng gió có thể đáng quan tâm hơn — nếu model thực sự hỗ trợ.

Nhưng trước khi trả thêm tiền, hãy hỏi ba câu:

Cảm biến nhận biết được gì?
Máy làm gì với dữ liệu đó?
Điều đó có giải quyết vấn đề của căn phòng nhà mình không?

Nếu không trả lời được ba câu này, tên công nghệ dù hấp dẫn đến đâu cũng chưa cho chúng ta biết nhiều về giá trị thực tế.

Chỉ cần nhớ

Cảm biến người không làm điều hòa mạnh hơn.

Nó cung cấp thêm thông tin cho hệ thống điều khiển:

Có người không?
Có chuyển động không?
Người ở khu vực nào?

Tùy khả năng của từng sản phẩm, điều hòa có thể dùng thông tin đó để:

điều chỉnh công suất → thay đổi nhiệt độ → điều chỉnh luồng gió → hạn chế vận hành không cần thiết.

Vì vậy, đừng chỉ hỏi:

“Máy này có cảm biến người không?”

Hãy hỏi thêm:

“Cảm biến đó thực sự làm được gì?”

Đó mới là thông tin giúp chúng ta biết tính năng này có đáng tiền với căn phòng của mình hay không.

TÌM HIỂU THÊM

• Bảng mạch và cảm biến điều hòa làm nhiệm vụ gì?

• iFeel/Follow Me là gì?

• Điều hòa phòng ngủ nên ưu tiên những gì?

• Chọn điều hòa theo nhu cầu thực tế: Đừng bắt đầu từ thương hiệu

• “Gió dễ chịu”, “gió mềm”, Coanda, WindFree... thực chất khác nhau như thế nào?