Một hãng có thể vừa tự sản xuất vừa thuê OEM không?

Khi nghe nói một thương hiệu điều hòa “có nhà máy riêng”, nhiều người thường mặc định:

mọi sản phẩm của thương hiệu đó đều do chính hãng tự sản xuất.

Ngược lại, khi nghe nói một model được thuê OEM sản xuất, nhiều người lại suy ra:

thương hiệu đó là hãng OEM, không tự sản xuất.

Thực tế, cách nhìn này quá đơn giản.

Một thương hiệu hoàn toàn có thể:

• tự sản xuất một số dòng;

• thuê OEM một số dòng;

• dùng ODM cho một số nền tảng;

• sản xuất khác nhau theo từng thị trường;

• thay đổi nhà máy theo từng giai đoạn.

Đây là điều rất bình thường trong ngành điện tử – điện máy.

Một thương hiệu không nhất thiết chỉ có một nhà máy

Một thương hiệu lớn có thể sở hữu nhiều nhà máy tại nhiều quốc gia.

Ngoài các nhà máy thuộc hệ thống của mình, hãng vẫn có thể hợp tác với:

• nhà sản xuất OEM;

• nhà sản xuất ODM;

• nhà cung ứng linh kiện;

• đối tác lắp ráp.

Lý do rất đơn giản:

một doanh nghiệp không nhất thiết phải tự làm mọi thứ để tạo ra mọi sản phẩm.

Điều quan trọng hơn là:

hãng đang kiểm soát sản phẩm ở mức nào.

Vì sao một hãng đã có nhà máy vẫn thuê OEM?

Có nhiều lý do.

1. Mở rộng công suất

Một thương hiệu có thể có nhu cầu sản xuất tăng nhanh nhưng không muốn xây thêm nhà máy ngay.

Thuê OEM giúp tăng sản lượng nhanh hơn.

2. Tận dụng năng lực sẵn có

Một nhà sản xuất khác có thể đã có:

• dây chuyền phù hợp;

• khuôn mẫu;

• nền tảng kỹ thuật;

• chuỗi cung ứng;

• kinh nghiệm sản xuất dòng sản phẩm đó.

Thuê OEM có thể hiệu quả hơn việc tự xây dựng từ đầu.

3. Phục vụ một thị trường riêng

Một model bán tại Việt Nam chưa chắc được sản xuất giống model bán tại Nhật Bản, châu Âu hay Trung Đông.

Hãng có thể lựa chọn nơi sản xuất khác nhau để phù hợp với:

• chi phí;

• logistics;

• thuế;

• quy định;

• sản lượng;

• nhu cầu địa phương.

4. Bổ sung phân khúc giá

Một thương hiệu có thể tự sản xuất những dòng chiến lược hoặc cao cấp.

Nhưng với phân khúc phổ thông, hãng có thể dùng nền tảng OEM/ODM để:

• giảm thời gian phát triển;

• tối ưu chi phí;

• mở rộng dải sản phẩm.

Điều này không có nghĩa sản phẩm OEM chắc chắn kém.

Nó chỉ cho biết mô hình phát triển và sản xuất khác nhau.

5. Thử nghiệm thị trường

Khi muốn vào một phân khúc mới, hãng có thể chưa muốn đầu tư ngay toàn bộ:

• R&D;

• khuôn;

• dây chuyền;

• nhà máy.

OEM/ODM giúp hãng thử nghiệm thị trường với mức đầu tư ban đầu thấp hơn.

Nếu sản phẩm thành công, chiến lược sản xuất có thể thay đổi sau đó.

“Tự sản xuất” cũng có nhiều mức

Một điểm khác cũng dễ bị hiểu quá đơn giản là:

tự sản xuất = tự làm toàn bộ.

Thực tế gần như không phải vậy.

Ngay cả một thương hiệu có nhà máy riêng vẫn phải mua rất nhiều linh kiện từ nhà cung cấp bên ngoài, chẳng hạn:

• chip;

• cảm biến;

• motor;

• linh kiện điện tử;

• vật liệu;

• van;

• module Wi-Fi;

• IC công suất.

Vì vậy, “tự sản xuất” thường có nghĩa:

thương hiệu kiểm soát nhà máy và quá trình sản xuất sản phẩm cuối cùng, chứ không có nghĩa mọi linh kiện đều do hãng tự chế tạo.

Đó là hai chuyện khác nhau.

Một model thuê OEM không nói lên toàn bộ thương hiệu

Giả sử xác nhận được rằng:

model A của thương hiệu X được sản xuất bởi nhà máy Y.

Thông tin này chỉ nên được hiểu ở phạm vi:

model A – tại giai đoạn hoặc thị trường cụ thể.

Không nên suy thành:

“Toàn bộ thương hiệu X đều do Y sản xuất.”

Bởi vì cùng thương hiệu đó có thể có:

• model tự sản xuất;

• model OEM;

• model ODM;

• model sản xuất tại quốc gia khác;

• model đời trước và đời sau dùng nhà máy khác nhau.

Đây là lý do KSDM luôn ưu tiên nói theo:

model + thời điểm + nhà máy

thay vì kết luận bao trùm cả thương hiệu.

Casper là ví dụ vì sao phải gắn với model và thời điểm

Trong dữ liệu KSDM đang theo dõi, Casper là một case dễ minh họa cho nguyên tắc này.

Ở một số giai đoạn trước, có model Casper được sản xuất tại nhà máy Midea.

Ở giai đoạn khác, có model đặt AUX sản xuất.

Điều đó cho thấy:

mối quan hệ giữa thương hiệu và nhà sản xuất có thể thay đổi theo model và thời điểm.

Vì vậy, cách nói:

“Casper do Midea sản xuất”

là quá rộng.

Cách chính xác hơn phải là:

“Một số model Casper, tại một số giai đoạn, được sản xuất tại nhà máy Midea.”

Nếu có model khác do AUX sản xuất thì phải nói riêng model đó.

Đây không chỉ là vấn đề câu chữ.

Nó quyết định việc người đọc có hiểu đúng cấu trúc ngành hay không.

Một hãng có nhà máy riêng vẫn không có nghĩa mọi model giống nhau

Ngay cả khi hai model đều được sản xuất trong hệ thống nhà máy của chính hãng, chúng vẫn có thể khác rất nhiều.

Bởi vì:

• mục tiêu giá khác;

• spec khác;

• BOM khác;

• linh kiện khác;

• mức QC khác;

• nền tảng kỹ thuật khác.

Một dòng phổ thông và một dòng flagship của cùng thương hiệu không thể mặc định là:

“cùng nhà máy nên chất lượng giống nhau.”

Tên nhà máy chỉ là một lớp thông tin.

Không phải toàn bộ câu chuyện.

Thuê OEM cũng không có nghĩa mất toàn bộ quyền kiểm soát

Nếu thương hiệu thuê OEM, mức độ kiểm soát vẫn có thể rất sâu.

Thương hiệu có thể quy định:

• spec;

• BOM;

• tiêu chuẩn linh kiện;

• phần mềm;

• độ ồn;

• hiệu suất;

• quy trình kiểm tra;

• tỷ lệ lấy mẫu;

• tiêu chí lỗi;

• tiêu chuẩn đóng gói;

• yêu cầu kiểm định.

Thậm chí hãng có thể bố trí đội ngũ của mình tham gia:

• giám sát sản xuất;

• audit nhà máy;

• đánh giá chất lượng;

• nghiệm thu sản phẩm.

Vì vậy, câu:

“thuê OEM = giao hết cho nhà máy”

không phải lúc nào cũng đúng.

Ngược lại, tự sản xuất cũng không tự động đảm bảo chất lượng cao

Đây là chiều ngược lại cũng cần lưu ý.

Một thương hiệu tự sở hữu nhà máy vẫn có thể sản xuất:

• dòng giá rẻ;

• dòng cắt giảm BOM;

• dòng tối ưu mạnh về chi phí.

Việc sở hữu nhà máy chỉ nói rằng hãng kiểm soát trực tiếp một phần quan trọng của chuỗi sản xuất.

Nó không chứng minh rằng:

mọi model đều được đầu tư cao.

Cuối cùng vẫn phải quay về:

mục tiêu sản phẩm → spec → BOM → QC → kiểm định.

Vậy người mua nên hỏi gì?

Thay vì hỏi:

“Hãng này có tự sản xuất không?”

nên hỏi cụ thể hơn:

• Model này sản xuất ở đâu?

• Nhà máy thuộc hãng hay đối tác?

• Đây là tự sản xuất, OEM hay ODM?

• Ai quyết định spec?

• Ai quyết định BOM?

• Ai kiểm soát QC?

• Có thay đổi nhà máy giữa các đời sản phẩm không?

• Có dữ liệu kiểm định hay không?

Những câu hỏi này đưa chúng ta từ mức:

“hãng nào làm?”

đến mức:

“model này được tạo ra như thế nào?”

Đó là mức thông tin hữu ích hơn nhiều.

Đừng cố gắn cả một thương hiệu vào một nhãn sản xuất duy nhất

Một thương hiệu có thể vừa:

tự sản xuất + thuê OEM + dùng ODM

mà không có gì mâu thuẫn.

Đó chỉ là những công cụ khác nhau để doanh nghiệp tạo ra sản phẩm.

Điều quan trọng không phải hãng dùng một hay nhiều mô hình.

Điều quan trọng là:

với model bạn đang cân nhắc, ai thiết kế, ai quyết định cấu hình, ai sản xuất và ai chịu trách nhiệm về chất lượng.

Vì vậy, thay vì kết luận:

“hãng này tự sản xuất nên tốt”

hoặc:

“hãng kia thuê OEM nên kém”

hãy quay lại từng model cụ thể.

Bởi cuối cùng, thứ người tiêu dùng mua không phải là một mô hình sản xuất.

Họ mua một chiếc điều hòa cụ thể.

Tìm hiểu thêm

•  Chủ sở hữu thương hiệu khác nhà sản xuất thế nào?

•  Ai quyết định spec và BOM mới là câu hỏi quan trọng

•  OEM là gì? Người mua nên quan tâm phần nào?

•  ODM khác OEM thế nào?

•  Cùng nhà máy có đồng nghĩa cùng chất lượng?

•  Một nhà máy có thể sản xuất nhiều cấp chất lượng không?

•  Funiki HIC-09TMU.ST3 và Midea cùng địa chỉ nhà máy: kết luận được gì?