Công suất điện trên catalogue nói cho người dùng điều gì?

Khi xem catalogue điều hòa, người dùng thường gặp các dòng như:

• công suất điện;

• công suất điện danh định;

• Min – Rated – Max;

• điện năng tiêu thụ;

• CSPF.

Những con số này rất quan trọng.

Nhưng nếu đọc sai, chúng cũng rất dễ dẫn tới những kết luận kiểu:

“Máy này ghi 850 W, vậy mỗi giờ hết 0,85 số điện.”

Hoặc:

“Máy kia Max chỉ 1.000 W nên chắc chắn tiết kiệm hơn.”

Thực tế không đơn giản như vậy.

Công suất điện trên catalogue cho biết máy dùng điện ở những điều kiện tham chiếu nhất định, chứ không phải một mức tiêu thụ cố định trong suốt quá trình sử dụng.

Trước tiên cần phân biệt công suất điện và điện năng

Công suất điện thường được ghi bằng:

• W;

• kW.

Ví dụ:

850 W

nghĩa là tại điều kiện đó, máy đang dùng điện với mức công suất tương đương 0,85 kW.

Nhưng điện năng lại được tính bằng:

kWh

và là phần điện được tích lũy theo thời gian.

Vì vậy:

850 W không đồng nghĩa mỗi giờ luôn tiêu thụ 0,85 kWh.

Điều này chỉ đúng nếu máy thực sự duy trì đúng 850 W trong trọn một giờ.

Với điều hòa Inverter, công suất điện thường thay đổi liên tục theo tải.

Rated là gì?

Rated có thể hiểu là giá trị danh định.

Đây là mức công suất được công bố tại điều kiện thử nghiệm hoặc điều kiện vận hành chuẩn do nhà sản xuất áp dụng.

Ví dụ:

Rated input: 850 W

Không nên hiểu:

“Máy sẽ luôn chạy ở 850 W.”

Mà nên hiểu:

850 W là một điểm tham chiếu quan trọng để mô tả mức tiêu thụ điện của máy trong điều kiện đánh giá xác định.

Trong thực tế, công suất có thể:

• thấp hơn Rated;

• gần Rated;

• hoặc cao hơn Rated.

Min – Rated – Max nói lên điều gì?

Với một số model Inverter, catalogue có thể công bố dải:

Min – Rated – Max

Ví dụ minh họa:

200 – 850 – 1.200 W

Có thể hiểu:

Min

Mức công suất điện thấp mà máy có thể vận hành trong một số điều kiện tải thấp.

Rated

Mức danh định dùng làm mốc tham chiếu.

Max

Mức công suất điện cao mà máy có thể sử dụng khi cần tăng tải trong một số điều kiện.

Nhưng cần lưu ý:

Min và Max không có nghĩa máy lúc nào cũng có thể duy trì đúng những giá trị đó trong mọi điều kiện.

Chúng mô tả dải vận hành của hệ thống, còn mức thực tế tại từng thời điểm phụ thuộc vào tải.

Vì sao Min rất đáng quan tâm với điều hòa Inverter?

Khi căn phòng đã gần ổn định nhiệt độ, tải lạnh thường giảm xuống.

Lúc đó, điều hòa cần giảm công suất để duy trì.

Khả năng vận hành ở tải thấp có ý nghĩa vì nó liên quan tới:

• mức công suất máy nén;

• khả năng điều chỉnh hệ thống;

• số lần phải tăng giảm công suất;

• hiệu suất ở vùng tải thấp.

Nhưng không nên chỉ nhìn một con số Min rồi kết luận:

“Máy có Min thấp hơn chắc chắn tiết kiệm hơn.”

Hiệu suất thực tế còn phụ thuộc vào:

• máy nén;

• tiết lưu;

• quạt;

• cảm biến;

• thuật toán điều khiển;

• hiệu suất trao đổi nhiệt.

Min chỉ là một phần của bức tranh.

Max có phải càng cao càng tốt?

Không.

Max cao cho thấy máy có khả năng tăng công suất điện khi cần xử lý tải lớn hơn.

Điều này có thể hữu ích khi:

• mới bật máy;

• phòng rất nóng;

• tải tăng đột ngột;

• ngoài trời nóng mạnh.

Nhưng Max cao không có nghĩa:

“Máy tốt hơn vì ăn điện khỏe hơn.”

Cũng không có nghĩa:

“Máy chắc chắn tốn điện hơn.”

Max chỉ cho thấy khả năng vận hành ở vùng công suất cao.

Điều quan trọng là máy có sử dụng vùng đó thường xuyên hay không.

Vì sao không thể lấy Rated × thời gian rồi tính điện thực tế?

Giả sử catalogue ghi:

Rated input = 850 W

Nếu tính:

0,85 kW × 8 giờ = 6,8 kWh

thì bạn đang giả định:

Máy chạy đúng 850 W liên tục suốt 8 giờ.

Trong thực tế, một đêm có thể diễn ra như sau:

• giờ đầu: 900 W;

• giờ thứ hai: 600 W;

• giữa đêm: 350 W;

• gần sáng: 200–250 W;

• có lúc tăng trở lại khi tải thay đổi.

Vì vậy, điện năng thực tế phải dựa trên:

Công suất trung bình thực tế theo thời gian.

Rated rất hữu ích để làm gì?

Rated vẫn là một thông số rất quan trọng.

Nó hữu ích để:

• so sánh các model cùng phân khúc;

• hiểu mức tiêu thụ điện danh định;

• kết hợp với công suất lạnh để đánh giá hiệu suất;

• đọc catalogue có hệ thống;

• làm dữ liệu đầu vào cho các chỉ số hiệu suất.

Nhưng nó không nên được dùng như:

“định mức điện mỗi giờ”.

Có thể so hai máy chỉ bằng công suất điện Rated không?

Không nên.

Ví dụ:

Máy A

• công suất lạnh: 9.000 BTU;

• công suất điện: 700 W.

Máy B

• công suất lạnh: 12.000 BTU;

• công suất điện: 900 W.

Nếu chỉ nhìn điện:

“Máy A tiết kiệm hơn.”

Nhưng máy B đang tạo ra công suất lạnh lớn hơn.

Muốn so đúng hơn cần nhìn:

• công suất lạnh;

• công suất điện;

• hiệu suất;

• CSPF;

• dải vận hành;

• cùng hạng công suất.

• Công suất điện thấp chưa chắc hiệu suất cao nếu công suất lạnh cũng thấp tương ứng.

Công suất điện và công suất lạnh hoàn toàn khác nhau

Đây là điểm người dùng rất dễ nhầm.

Công suất lạnh

Cho biết khả năng lấy nhiệt khỏi phòng.

Thường ghi:

• BTU/h;

• kW lạnh.

Công suất điện

Cho biết mức điện mà máy đang sử dụng.

Thường ghi:

• W;

• kW điện.

Ví dụ:

Một máy có thể:

• công suất lạnh 2,6 kW;

• công suất điện 700 W.

Điều đó không có gì mâu thuẫn.

Điều hòa là máy bơm nhiệt, không phải thiết bị biến 700 W điện thành đúng 700 W “lạnh”.

CSPF liên quan thế nào đến công suất điện?

CSPF là chỉ số hiệu suất theo mùa.

Nó không phải là:

• số điện mỗi giờ;

• công suất điện tức thời;

• điện năng một đêm.

CSPF giúp đánh giá khả năng tạo ra hiệu quả làm lạnh so với điện năng tiêu thụ trong tập hợp điều kiện tải và nhiệt độ được quy định.

Vì vậy:

Rated cho biết một điểm vận hành tham chiếu.
CSPF cho góc nhìn rộng hơn về hiệu suất theo mùa.

Hai thông số phục vụ hai mục đích khác nhau.

Vì sao hai máy có Rated gần nhau nhưng điện thực tế vẫn khác?

Bởi trong thực tế, máy không chỉ hoạt động ở Rated.

Phần lớn thời gian, đặc biệt sau khi phòng đã ổn định, máy có thể vận hành ở tải thấp hơn.

Khi đó, khác biệt có thể đến từ:

• hiệu suất tải thấp;

• thuật toán điều khiển;

• máy nén;

• EEV hoặc cơ cấu tiết lưu;

• quạt;

• cảm biến;

• khả năng đồng bộ toàn hệ thống.

Vì vậy:

Hai catalogue nhìn gần giống nhau chưa chắc tạo ra điện năng thực tế giống nhau.

Khi đọc catalogue, người dùng nên đọc thế nào?

Có thể theo thứ tự:

1. Xem công suất lạnh

Máy thuộc hạng bao nhiêu BTU?

2. Xem công suất điện Rated

Ở điểm danh định, máy dùng điện ở mức nào?

3. Xem Min – Max nếu có

Dải điều chỉnh rộng đến đâu?

4. Xem CSPF

Hiệu suất mùa ở mức nào?

5. Đặt tất cả trong cùng một hạng công suất

Không so 9.000 BTU với 12.000 BTU rồi kết luận chỉ dựa trên số W.

Chỉ cần nhớ

Khi catalogue ghi:

Công suất điện Rated = 850 W

điều đó không có nghĩa:

“Máy chạy 1 giờ luôn hết 0,85 kWh.”

Rated là một giá trị tham chiếu.

Điều hòa Inverter có thể chạy thấp hơn hoặc cao hơn mức này theo tải.

Vì vậy:

Catalogue giúp hiểu khả năng và hiệu suất của chiếc máy, nhưng điện năng thực tế vẫn phải được nhìn theo cả quá trình vận hành.

Muốn biết máy thực sự dùng bao nhiêu điện:

hãy nhìn kWh theo thời gian, không chỉ nhìn W trên catalogue.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về điện năng điều hòa, bạn có thể đọc thêm:

• Điều hòa “tốn điện” thực chất nghĩa là gì? – phân biệt công suất điện, điện năng và tiền điện.

• Vì sao không thể trả lời chính xác “điều hòa này 1 giờ hết bao nhiêu điện?” – hiểu vì sao điện năng thay đổi theo điều kiện sử dụng.

• Điều hòa Inverter thay đổi công suất điện như thế nào trong một đêm? – hiểu cách máy vận hành từ tải cao xuống tải thấp.

• Tải nhiệt quyết định điều hòa phải tiêu thụ bao nhiêu điện như thế nào? – hiểu quan hệ giữa căn phòng và mức công suất máy.

• Điều hòa 9.000 BTU và 12.000 BTU – máy lớn hơn có chắc tốn điện hơn? – hiểu cách so hai máy đúng hạng.

• Điều hòa công suất lớn hơn nhưng CSPF cao hơn – nên hiểu thế nào? – hiểu hiệu suất thay vì chỉ nhìn số W.

• Tại sao điều hòa Inverter cao cấp có thể khác máy giá rẻ khi chạy tải thấp? – hiểu vì sao hiệu suất thực tế không chỉ nằm ở chữ Inverter.

• Muốn biết nhà mình tốn bao nhiêu điện – đo thế nào cho đúng? – cách kiểm tra điện năng thực tế.