Muốn biết nhà mình tốn bao nhiêu điện – đo thế nào cho đúng?

Khi nói về điện năng điều hòa, nhiều người thường hỏi:

“Máy này chạy một đêm hết bao nhiêu số điện?”

Nhưng nếu chỉ nhìn catalogue hoặc đo trong 1 giờ, kết quả rất dễ gây hiểu nhầm.

Muốn biết điều hòa nhà mình thực sự tiêu thụ bao nhiêu điện, cách đáng tin cậy hơn là:

Đo điện năng trong đúng điều kiện sử dụng thực tế và theo dõi đủ lâu.

Điều quan trọng không chỉ là có con số kWh.

Mà còn phải biết:

• hôm đó trời nóng bao nhiêu;

• cài bao nhiêu độ;

• dùng bao lâu;

• có bao nhiêu người;

• cửa có mở nhiều không;

• phòng có nắng mạnh không.

1. Đo điện năng – đừng chỉ nhìn công suất tức thời

Nếu thiết bị đo đang hiển thị:

700 W

thì đó là công suất điện tại thời điểm đó.

Nó chưa cho biết cả đêm máy đã dùng bao nhiêu điện.

Muốn biết lượng điện thực tế, cần xem:

kWh

Đây mới là phần điện được tích lũy theo thời gian.

Ví dụ:

• 1 giờ đầu máy chạy trung bình 700 W;

• các giờ sau giảm xuống 300–400 W;

thì điện năng 8 giờ không thể lấy 700 W × 8 giờ.

Muốn biết điện thực tế, hãy đo kWh của cả chu kỳ sử dụng.

2. Có thể đo bằng những cách nào?

Tùy điều kiện, có thể dùng:

Đồng hồ điện tổng của gia đình

Có thể ghi chỉ số trước và sau khi sử dụng điều hòa.

Nhưng cách này chỉ chính xác nếu trong khoảng đo không có nhiều thiết bị khác hoạt động.

Thiết bị đo điện riêng

Một số thiết bị có thể đo:

• W;

• V;

• A;

• kWh.

Nếu được lắp đúng và phù hợp với công suất tải, đây là cách rất thuận tiện để theo dõi riêng điều hòa.

App hoặc hệ thống giám sát của máy

Một số điều hòa có chức năng theo dõi điện năng qua ứng dụng.

Dữ liệu này hữu ích để theo dõi xu hướng.

Tuy nhiên, nên hiểu rằng mức chính xác phụ thuộc cách nhà sản xuất tính toán và thiết kế hệ thống.

3. Đo 1 giờ đầu thường dễ cho kết quả sai lệch

Giờ đầu tiên sau khi bật máy thường là lúc:

• phòng còn nóng;

• tường, mái còn nhiều nhiệt;

• máy phải chạy công suất cao.

Nếu đo đúng 1 giờ đầu rồi kết luận:

“Máy này mỗi giờ hết 0,8 số điện”

thì rất dễ sai.

Bởi các giờ sau máy có thể giảm mạnh xuống:

• 500 W;

• 300 W;

• 200 W.

Vì vậy:

Một giờ đầu thường không đại diện cho cả đêm.

4. Nên đo bao lâu?

Nếu thói quen thực tế là ngủ điều hòa 8 giờ, hãy đo cả 8 giờ.

Nếu dùng:

• 6 giờ;

• 10 giờ;

• cả ngày;

thì nên đo đúng chu kỳ đó.

Mục tiêu là:

Đo theo cách bạn thực sự sử dụng điều hòa.

Không cần tạo một điều kiện thử nghiệm xa lạ với đời sống hàng ngày.

5. Một ngày đo vẫn chưa chắc đủ

Ngay cả khi đo đủ 8 giờ, một ngày vẫn chỉ phản ánh điều kiện của ngày đó.

Ví dụ:

Ngày 1

• ngoài trời 30°C;

• ít nắng;

• 2 người.

Ngày 2

• ngoài trời 38°C;

• nắng mạnh;

• 4 người.

Điện năng chắc chắn có thể khác.

Vì vậy nếu muốn hiểu mức tiêu thụ điển hình, nên theo dõi:

• nhiều ngày;

• trong các kiểu thời tiết khác nhau.

6. Nên ghi lại những gì khi đo?

Mỗi lần đo, có thể ghi một bảng đơn giản:

• ngày;

• nhiệt độ ngoài trời;

• nhiệt độ cài đặt;

• thời gian bật máy;

• số người;

• số thiết bị điện;

• cửa mở nhiều hay ít;

• mức nắng;

• điện năng kWh.

Sau một tuần, bạn sẽ bắt đầu nhìn thấy mối quan hệ rất rõ giữa:

tải nhiệt và điện năng.

7. Khi so hai model, điều kiện đo phải càng giống nhau càng tốt

Nếu muốn so:

“Máy A và máy B máy nào tiết kiệm hơn?”

thì cần giữ càng nhiều yếu tố giống nhau càng tốt:

• cùng căn phòng;

• cùng nhiệt độ cài;

• cùng thời gian;

• cùng số người;

• cùng mức nắng;

• cùng điều kiện cửa.

Nếu một máy được đo ngày 30°C và máy kia ngày 38°C thì kết quả khó có ý nghĩa.

Muốn so chiếc máy, phải hạn chế tối đa sự khác biệt của căn phòng và điều kiện sử dụng.

8. Không nên lấy điện năng một đêm nhân thẳng cho cả tháng

Ví dụ hôm nay máy dùng:

2,5 kWh/đêm

Không nên vội tính:

2,5 × 30 = 75 kWh

rồi coi đó là con số cố định cho tháng sau.

Vì trong tháng:

• có ngày nóng;

• ngày mát;

• số người thay đổi;

• thời gian sử dụng thay đổi.

Có thể dùng phép nhân này để ước lượng sơ bộ, nhưng cần hiểu nó không phải kết quả chắc chắn.

9. Đừng chỉ đo khi trời mát

Nếu chỉ đo vào một đêm dễ chịu, máy có thể chạy tải rất thấp.

Con số sẽ đẹp.

Nhưng nó không phản ánh khả năng tiêu thụ vào:

• ngày nắng nóng cực điểm;

• phòng chịu tải cao.

Ngược lại, nếu chỉ đo đúng ngày 40°C thì cũng có thể làm người dùng nghĩ máy luôn tốn điện như vậy.

Tốt nhất là theo dõi nhiều điều kiện.

10. Đo điện còn giúp phát hiện bất thường

Nếu trước đây:

• cùng điều kiện;

• cùng nhiệt độ cài;

• cùng thời gian;

máy thường dùng khoảng 2,5 kWh.

Sau một thời gian lại tăng lên 4 kWh mà điều kiện sử dụng gần như giống nhau, đây là tín hiệu đáng kiểm tra.

Nguyên nhân có thể liên quan tới:

• lưới lọc bẩn;

• dàn trao đổi nhiệt bẩn;

• dàn nóng bí;

• máy vận hành bất thường.

Dữ liệu đo thực tế giúp phát hiện xu hướng tốt hơn cảm giác chủ quan.

11. Có cần thiết bị đo cực kỳ chính xác không?

Không nhất thiết.

Nếu mục tiêu là:

• hiểu xu hướng tiêu thụ;

• so các ngày sử dụng;

• phát hiện bất thường;

một thiết bị đo đủ tin cậy đã rất hữu ích.

Điều quan trọng hơn là:

đo đúng cách và ghi lại điều kiện sử dụng.

Một thiết bị rất chính xác nhưng chỉ đo 30 phút trong điều kiện ngẫu nhiên vẫn có thể cho kết luận sai.

12. Công suất trung bình có ý nghĩa gì?

Sau khi biết tổng kWh và số giờ sử dụng, có thể ước tính:

Công suất trung bình = Điện năng / Thời gian

Ví dụ:

Một đêm:

• 8 giờ;

• tiêu thụ 2,8 kWh.

Công suất trung bình:

2,8 / 8 = 0,35 kW = 350 W

Con số này hữu ích vì nó giúp hiểu:

Trong cả chu kỳ, máy trung bình phải làm việc ở mức điện nào.

Nó có ý nghĩa hơn nhiều so với chỉ nhìn một thời điểm 900 W lúc mới bật.

13. Ví dụ một nhật ký đơn giản

Ngày 1

• ngoài trời: 30°C;

• cài: 26°C;

• 8 giờ;

• 2 người;

• điện năng: 2,2 kWh.

Ngày 2

• ngoài trời: 35°C;

• cài: 26°C;

• 8 giờ;

• 2 người;

• điện năng: 3,0 kWh.

Ngày 3

• ngoài trời: 38°C;

• cài: 24°C;

• 8 giờ;

• 4 người;

• điện năng: 4,5 kWh.

Nhìn ba ngày này, người dùng sẽ hiểu ngay:

Điện năng không phải một con số cố định của chiếc máy.

14. Muốn đo đúng hơn, hãy giữ điều kiện ổn định khi thử nghiệm

Nếu mục tiêu là kiểm tra một thay đổi cụ thể, ví dụ:

“Cài 26°C có tiết kiệm hơn 24°C bao nhiêu?”

thì nên giữ gần giống nhau:

• nhiệt độ ngoài trời;

• số người;

• thời gian;

• cửa;

• thiết bị.

Chỉ thay đổi nhiệt độ cài.

Như vậy mới có thể thấy rõ tác động của riêng yếu tố đang muốn kiểm tra.

15. Đừng biến dữ liệu cá nhân thành kết luận cho mọi nhà

Một gia đình đo được:

“Máy này dùng 2 kWh/đêm.”

Điều đó không có nghĩa tất cả người dùng cùng model sẽ đạt 2 kWh.

Bởi căn phòng khác nhau.

Vì vậy:

Dữ liệu thực tế rất giá trị khi dùng để hiểu chính căn phòng của mình, nhưng cần thận trọng khi dùng để khẳng định cho mọi trường hợp.

Chỉ cần nhớ

Muốn biết điều hòa nhà mình thực sự tốn bao nhiêu điện:

Đừng chỉ nhìn công suất W và đừng chỉ đo 1 giờ.

Hãy:

• đo kWh;

• đo đúng chu kỳ sử dụng;

• ghi lại điều kiện;

• theo dõi nhiều ngày;

• so trong điều kiện tương đương.

Khi đó, bạn sẽ có câu trả lời đáng tin cậy hơn nhiều cho câu hỏi:

“Điều hòa nhà tôi thực sự tốn bao nhiêu điện?”

Và quan trọng hơn, bạn sẽ hiểu vì sao điện năng thay đổi.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về điện năng điều hòa, bạn có thể đọc thêm:

• Điều hòa “tốn điện” thực chất nghĩa là gì?

• Vì sao không thể trả lời chính xác “điều hòa này 1 giờ hết bao nhiêu điện?”

• Công suất điện trên catalogue nói cho người dùng điều gì?

• Điều hòa Inverter thay đổi công suất điện như thế nào trong một đêm?

• Tải nhiệt quyết định điều hòa phải tiêu thụ bao nhiêu điện như thế nào?

• Trời càng nóng, điều hòa có càng tốn điện không?

• Cài 24°C, 26°C hay 28°C ảnh hưởng điện năng như thế nào?

• Vì sao cùng cài 26°C nhưng có ngày tốn điện nhiều, ngày tốn ít?

• Những việc nào thực sự giúp giảm điện điều hòa?

• Từ công suất điện đến hóa đơn: cách ước tính chi phí sử dụng điều hòa thực tế