Dàn lạnh điều hòa bị đóng tuyết: Vì sao xảy ra?
- Đóng tuyết xảy ra khi dàn lạnh quá lạnh
- Khi không khí đi qua dàn lạnh quá ít
- Thiếu gas cũng có thể gây đóng tuyết
- Có thể còn những nguyên nhân kỹ thuật khác
- Tại sao càng chạy, lớp tuyết có thể càng dày?
- Vì sao đóng tuyết có thể làm điều hòa chảy nước?
- Có nên tiếp tục bật máy khi dàn đang đóng tuyết?
- Người sử dụng nên quan sát gì?
- Chỉ cần nhớ
- TÌM HIỂU THÊM
Mở mặt nạ điều hòa và thấy dàn lạnh phủ một lớp trắng như tuyết. Hoặc nhìn đường ống đồng cạnh dàn nóng thấy bám đầy sương giá.
Nhiều người lập tức kết luận:
“Điều hòa thiếu gas rồi.”
Thiếu môi chất đúng là một trong những nguyên nhân có thể gây đóng tuyết, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất.
Để hiểu đúng hiện tượng này, trước tiên cần trả lời một câu hỏi đơn giản:
Tại sao nước lại có thể đóng thành băng trên dàn lạnh?
Đóng tuyết xảy ra khi dàn lạnh quá lạnh
Khi điều hòa hoạt động bình thường, bề mặt dàn lạnh có nhiệt độ thấp. Không khí ẩm trong phòng đi qua dàn, hơi nước ngưng tụ thành những giọt nước rồi chảy xuống máng nước.
Đó là hiện tượng bình thường.
Nhưng nếu một phần bề mặt dàn lạnh xuống dưới 0°C trong thời gian đủ lâu, nước ngưng có thể đóng thành băng hoặc sương giá thay vì chảy xuống dưới dạng nước lỏng.
Vì vậy, muốn tìm nguyên nhân đóng tuyết, cần tìm hiểu:
Vì sao dàn lạnh lại xuống quá lạnh?
Hai nhóm nguyên nhân quan trọng nhất cần nghĩ tới là trao đổi nhiệt với không khí quá kém và hệ thống môi chất lạnh hoạt động không đúng trạng thái thiết kế.

Khi không khí đi qua dàn lạnh quá ít
Dàn lạnh không chỉ cần lạnh. Nó còn cần nhận nhiệt từ không khí trong phòng.
Khi quạt hút không khí qua dàn, nhiệt từ không khí được truyền sang môi chất lạnh. Quá trình này vừa làm mát không khí, vừa cung cấp nhiệt cho dàn trao đổi nhiệt.
Nếu lượng không khí đi qua giảm quá nhiều, dàn lạnh nhận được ít nhiệt hơn trong khi hệ thống vẫn tiếp tục làm lạnh. Nhiệt độ bề mặt có thể xuống thấp bất thường và tạo điều kiện cho nước ngưng đóng băng.
Nguyên nhân giảm lưu lượng gió có thể khá đơn giản: lưới lọc bám quá nhiều bụi, dàn trao đổi nhiệt bẩn, quạt lồng sóc bẩn hoặc quay không đúng, đường hút/thổi bị cản trở.
Đây là lý do một chiếc điều hòa đóng tuyết đôi khi chỉ cần bắt đầu kiểm tra từ thứ rất quen thuộc:
lưới lọc và luồng gió.
Thiếu gas cũng có thể gây đóng tuyết
Nghe có vẻ hơi ngược:
“Thiếu gas thì đáng lẽ máy phải bớt lạnh, tại sao lại đóng băng?”
Khi lượng môi chất trong hệ thống không phù hợp, trạng thái áp suất và nhiệt độ của môi chất trong dàn lạnh có thể thay đổi. Trong một số điều kiện, nhiệt độ bay hơi có thể xuống thấp khiến một phần dàn lạnh hoặc đường ống xuất hiện sương giá, đóng băng.
Vì vậy đóng tuyết đúng là một dấu hiệu có thể khiến kỹ thuật viên nghĩ tới hệ thống môi chất.
Nhưng:
ĐÓNG TUYẾT ≠ CHẮC CHẮN THIẾU GAS.
Bởi chỉ riêng việc lưu lượng gió quá thấp cũng có thể tạo ra hiện tượng tương tự.
Đây là lý do không nên nhìn thấy tuyết rồi yêu cầu:
“Nạp gas giúp tôi.”

Có thể còn những nguyên nhân kỹ thuật khác
Điều hòa là một hệ thống có nhiều bộ phận cùng điều khiển trạng thái của môi chất và nhiệt độ dàn lạnh.
Ngoài lưu lượng gió và lượng môi chất, hiện tượng đóng băng còn có thể liên quan tới cảm biến nhiệt độ, bộ phận tiết lưu, quạt, hệ thống điều khiển hoặc những bất thường khác.
Người sử dụng không cần tự xác định linh kiện nào đang hỏng.
Điều quan trọng hơn là quan sát tuyết xuất hiện ở đâu, gió có yếu không, máy có mát kém không và hiện tượng bắt đầu từ khi nào. Những thông tin đó giúp kỹ thuật viên thu hẹp nguyên nhân tốt hơn nhiều so với việc chỉ nói “máy bị đóng tuyết”.
Tại sao càng chạy, lớp tuyết có thể càng dày?
Một lớp băng mỏng ban đầu có thể tiếp tục cản trở không khí đi qua dàn lạnh.
Lưu lượng gió giảm thêm → dàn nhận càng ít nhiệt → phần băng có thể tiếp tục phát triển.
Khi đó người sử dụng có thể thấy một tình huống khá nghịch lý:
dàn lạnh rất lạnh và phủ đầy băng nhưng căn phòng lại mát kém.
Điều này hoàn toàn có thể xảy ra bởi mục tiêu của điều hòa không phải làm cho dàn lạnh lạnh nhất, mà là lấy được nhiều nhiệt từ không khí trong phòng và vận chuyển nhiệt ra ngoài.
Một khối băng trên dàn trao đổi nhiệt không giúp căn phòng lạnh hơn. Ngược lại, nó có thể cản trở quá trình trao đổi nhiệt và luồng không khí.
Vì sao đóng tuyết có thể làm điều hòa chảy nước?
Khi lớp băng tan, nó trở lại thành nước.
Nếu lượng băng lớn, nước có thể xuất hiện nhiều trong thời gian ngắn. Nếu máng nước và hệ thống thoát không thu gom kịp, hoặc nước tan ở vị trí không thuận lợi, nước có thể chảy vào trong phòng.
Vì vậy hai hiện tượng:
ĐÓNG TUYẾT + CHẢY NƯỚC
có thể liên quan trực tiếp với nhau.
Nếu điều hòa chảy nước sau khi vừa có hiện tượng đóng băng, hãy cung cấp cả hai thông tin cho kỹ thuật viên thay vì chỉ yêu cầu thông ống thoát.
Có nên tiếp tục bật máy khi dàn đang đóng tuyết?
Không nên cố tiếp tục chạy chỉ để xem máy có tự hết hay không.
Khi thấy dàn lạnh hoặc đường ống đóng băng rõ rệt, có thể tắt chế độ làm lạnh để lớp băng tan tự nhiên và tránh tiếp tục tạo thêm băng.
Không nên dùng vật cứng để cạy đá, đổ nước nóng hoặc tác động mạnh vào các lá nhôm của dàn trao đổi nhiệt. Các lá tản nhiệt khá mỏng và có thể bị biến dạng.
Sau khi băng tan, có thể kiểm tra những thứ đơn giản và an toàn như lưới lọc có quá bẩn không, đường hút/thổi có bị chắn không. Nếu hiện tượng lặp lại, nên để kỹ thuật viên kiểm tra nguyên nhân.
Người sử dụng nên quan sát gì?
Khi phát hiện điều hòa đóng tuyết, hãy ghi nhận một vài thông tin:
1. Gió ra có yếu hơn trước không? Nếu có, lưu lượng gió là hướng cần kiểm tra sớm.
2. Lưới lọc có bám nhiều bụi không? Đây là phần dễ kiểm tra nhất.
3. Tuyết xuất hiện ở đâu? Trên toàn bộ dàn, một phần dàn hay trên đường ống?
4. Máy có mát kém hơn trước không?
5. Sau khi tắt máy, có chảy nhiều nước khi băng tan không?
6. Sau khi vệ sinh lưới lọc và bảo đảm đường gió thông thoáng, hiện tượng có quay lại không?
Nếu vẫn đóng tuyết, cần kiểm tra sâu hơn hệ thống lạnh và các bộ phận liên quan.

Chỉ cần nhớ
Đóng tuyết là hiện tượng, không phải tên của một lỗi cụ thể.
Nó cho biết một phần dàn lạnh đã xuống đủ thấp để nước ngưng đóng thành băng.
Hai hướng quan trọng cần kiểm tra là:
Dàn lạnh có nhận đủ nhiệt từ luồng không khí không?
và
Hệ thống lạnh có đang hoạt động đúng trạng thái không?
Vì vậy:
ĐÓNG TUYẾT ≠ CHẮC CHẮN THIẾU GAS.
Hãy bắt đầu từ lưới lọc và luồng gió, sau đó mới đi sâu vào môi chất và các nguyên nhân kỹ thuật nếu hiện tượng vẫn còn.
Đó là cách tìm nguyên nhân thay vì chỉ xử lý thứ chúng ta nhìn thấy.
TÌM HIỂU THÊM
Dàn lạnh điều hòa làm nhiệm vụ gì?
Quạt điều hòa làm nhiệm vụ gì?
Bao lâu nên vệ sinh điều hòa một lần?
Làm sao nhận biết điều hòa có thể đang thiếu gas?


