Lắp đặt ảnh hưởng đến tuổi thọ điều hòa như thế nào?

Khi mua điều hòa, phần lớn sự chú ý thường dành cho chiếc máy.

Thương hiệu nào? Model nào? Máy nén gì? CSPF bao nhiêu? Dàn nóng lớn hay nhỏ?

Còn lắp đặt đôi khi được xem như một công việc diễn ra vài tiếng rồi kết thúc.

Nhưng với điều hòa, cách nhìn đó chưa đầy đủ.

Sau khi lắp xong, đường ống, mối nối, dây điện, thoát nước và vị trí đặt hai dàn trở thành một phần của hệ thống mà chiếc máy sẽ phải làm việc cùng trong nhiều năm.

Vì vậy, một chiếc điều hòa tốt vẫn cần được đặt trong một hệ thống lắp đặt tốt.

Điều hòa khác nhiều thiết bị điện gia dụng ở điểm nào?

Mua một chiếc TV, về cơ bản nhà sản xuất đã hoàn thiện sản phẩm trước khi nó đến nhà khách hàng.

Điều hòa thì khác.

Dàn lạnh và dàn nóng được sản xuất tại nhà máy, nhưng đến công trình, kỹ thuật viên còn phải kết nối chúng bằng đường ống môi chất, dây điện và đường thoát nước.

Hệ thống lạnh vì thế chỉ thực sự hoàn chỉnh sau khi quá trình thi công tại nhà khách hàng kết thúc.

Có thể hình dung:

Nhà sản xuất làm phần thứ nhất của chiếc điều hòa.

Người lắp đặt hoàn thiện phần còn lại của hệ thống tại công trình.

Đây là lý do chất lượng thi công không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ ngày đầu tiên, mà còn có thể liên quan đến điều kiện vận hành trong nhiều năm sau đó.

Hút chân không – một việc chỉ làm lúc lắp nhưng ảnh hưởng đến bên trong hệ thống

Trước khi đưa môi chất lạnh vào vận hành trong đường ống kết nối, hệ thống cần được xử lý đúng kỹ thuật.

Một trong những công đoạn quan trọng là hút chân không.

Mục tiêu là loại bỏ không khí và hơi ẩm không mong muốn khỏi phần đường ống được thi công tại công trình trước khi hệ thống vận hành.

Nếu bên trong hệ thống tồn tại những thành phần không nên có, điều kiện làm việc của chu trình lạnh có thể bị ảnh hưởng.

Điều đáng chú ý là:

Người sử dụng gần như không nhìn thấy chất lượng của công đoạn này sau khi máy đã được lắp xong.

Một bộ ống nhìn rất đẹp trên tường chưa cho biết bên trong đã được xử lý đúng hay chưa.

Đây chính là ví dụ điển hình cho việc một thao tác diễn ra trong vài chục phút có thể tạo ra điều kiện mà chiếc máy phải sống cùng trong nhiều năm.

Bạn có thể xem lại Chùm 6 – Lắp đặt điều hòa để tìm hiểu chi tiết về hút chân không và quy trình thi công hệ thống lạnh.

Mối nối đường ống – nhỏ nhưng phải kín trong nhiều năm

Đường ống kết nối dàn lạnh và dàn nóng tạo thành một phần của mạch tuần hoàn môi chất.

Các mối nối vì thế cần đảm bảo độ kín phù hợp.

Nếu một mối nối không tốt và xảy ra rò rỉ, môi chất có thể thất thoát theo thời gian.

Khi đó người dùng thường chỉ nhìn thấy kết quả:

Máy mát kém → kiểm tra → phát hiện thiếu gas → nạp thêm gas.

Nhưng nếu chỉ nạp gas mà không tìm và xử lý vị trí rò rỉ, nguyên nhân gốc vẫn còn.

Đây cũng là lý do trong Chùm 8 – Sự cố điều hòa, KSDM đã nhấn mạnh:

Điều hòa không phải thiết bị cần “nạp gas định kỳ” như thay dầu xe máy.

Một hệ thống kín và hoạt động bình thường không tự nhiên phải bổ sung gas chỉ vì đã sử dụng vài năm.

Nếu thiếu môi chất, cần tìm nguyên nhân.

Chiều dài và cách đi đường ống cũng cần nằm trong thiết kế

Mỗi hệ thống điều hòa được nhà sản xuất thiết kế với những yêu cầu nhất định về đường ống kết nối.

Chiều dài đường ống, chênh cao giữa dàn nóng và dàn lạnh, lượng môi chất bổ sung khi vượt một chiều dài nhất định và các yêu cầu thi công khác có thể được quy định trong tài liệu kỹ thuật.

Điều đó không có nghĩa:

“Ống càng ngắn càng tốt bằng mọi giá.”

Cũng không có nghĩa:

“Ống dài bao nhiêu cũng được vì máy sẽ tự điều chỉnh.”

Điều đúng hơn là:

Đường ống cần nằm trong phạm vi và điều kiện mà nhà sản xuất thiết kế cho model đó.

Nếu công trình có yêu cầu đặc biệt, nên kiểm tra tài liệu kỹ thuật trước khi quyết định vị trí hai dàn.

Vị trí dàn nóng ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện làm việc lâu dài

Ở Bài 6 và Bài 8, chúng ta đã nói khá nhiều về khả năng thải nhiệt của dàn nóng.

Một dàn nóng có cấu trúc tốt vẫn cần không khí đi qua dàn trao đổi nhiệt và đưa khí nóng ra khỏi khu vực lắp đặt.

Nếu đặt trong hốc quá kín, phía trước có vật cản hoặc khí nóng thổi ra lại bị hút trở về, nhiệt độ không khí đi vào dàn có thể cao hơn môi trường xung quanh.

Hệ thống khi đó phải làm việc trong điều kiện bất lợi hơn.

Điểm đáng lưu ý là đây không phải tình trạng chỉ xảy ra trong ngày lắp máy.

Nếu vị trí không được sửa:

Nó có thể lặp lại mỗi ngày → hàng trăm ngày → nhiều năm.

Đây chính là cách một quyết định lắp đặt ban đầu có thể trở thành một phần của lịch sử vận hành.

Vị trí dàn lạnh cũng liên quan đến cách hệ thống phải làm việc

Dàn lạnh cần đưa không khí đã được làm mát tới không gian sử dụng.

Nếu vị trí lắp khiến luồng gió bị cản, phân phối không đều hoặc cảm biến nhiệt độ chịu ảnh hưởng bởi điều kiện không đại diện cho căn phòng, trải nghiệm và cách hệ thống điều khiển có thể bị ảnh hưởng.

Điều này không nhất thiết làm máy “hỏng” ngay.

Nhưng mục tiêu của lắp đặt tốt không chỉ là:

Máy chạy được.

Mà là:

Máy có điều kiện hoạt động đúng với cách nó được thiết kế.

Đó là sự khác biệt giữa “lắp xong” và “lắp phù hợp”.

Thoát nước tưởng đơn giản nhưng cũng là một phần của vòng đời

Khi điều hòa làm lạnh, hơi nước trong không khí có thể ngưng tụ trên dàn lạnh và cần được đưa ra ngoài qua hệ thống thoát nước.

Đường thoát cần có điều kiện để nước chảy phù hợp, hạn chế đọng nước và các vấn đề liên quan.

Nếu thi công không tốt, người dùng có thể gặp tình trạng chảy nước, ẩm tường, mùi hoặc phải xử lý lại đường thoát sau một thời gian.

Những vấn đề này có thể không làm hỏng máy nén hay bo mạch, nhưng chúng vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng vòng đời sử dụng.

Như đã nói từ Bài 1:

Độ bền không chỉ là chiếc máy còn chạy hay không – mà còn là chất lượng trải nghiệm trong suốt thời gian sử dụng.

Hệ thống điện được lắp đặt cũng là một phần của điều hòa

Ở Bài 10 chúng ta đã nói về chất lượng nguồn điện.

Nhưng ngay cả khi điện lưới ổn định, đường điện từ tủ điện tới thiết bị vẫn cần phù hợp.

Dây dẫn, đầu nối, aptomat và cách đấu điện phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm và điều kiện công trình.

Một đầu nối không tốt có thể phát nhiệt.

Một đường dây không phù hợp có thể gây sụt áp hoặc tạo điều kiện vận hành không mong muốn.

Vì vậy, khi nói về “nguồn điện của điều hòa”, không nên chỉ nhìn ra cột điện ngoài đường.

Phần điện được thi công trong chính ngôi nhà cũng thuộc hệ thống mà điều hòa phải sử dụng.

Chống rung và cố định máy có liên quan đến độ bền không?

Có thể có ý nghĩa đối với độ ổn định cơ khí và trải nghiệm sử dụng.

Dàn nóng chứa máy nén và quạt – những bộ phận tạo chuyển động khi hoạt động.

Nếu chân đế, giá treo hoặc vị trí đặt không chắc chắn, rung động có thể truyền sang kết cấu công trình và gây tiếng ồn khó chịu.

Tương tự, dàn lạnh cần được cố định phù hợp để hoạt động ổn định và thoát nước đúng.

Một lần nữa, không nên suy luận:

“Rung một chút là máy sẽ nhanh hỏng.”

Nhưng một hệ thống được cố định chắc chắn và đúng yêu cầu rõ ràng là điều kiện tốt hơn cho quá trình sử dụng lâu dài.

Có phải lắp đặt tốt sẽ làm điều hòa không bao giờ hỏng?

Không.

Lắp đặt chỉ là một trong nhiều yếu tố quyết định vòng đời.

Một chiếc máy được lắp rất tốt vẫn có thể gặp lỗi linh kiện.

Ngược lại, một hệ thống lắp đặt chưa hoàn hảo có thể vẫn hoạt động nhiều năm.

Nhưng điều này không làm chất lượng lắp đặt trở nên kém quan trọng.

Mục tiêu của lắp đặt tốt không phải tạo ra lời hứa:

“Máy sẽ không hỏng.”

Mà là:

Không tạo thêm những điều kiện bất lợi mà chiếc máy đáng lẽ không phải chịu.

Người mua nên quan tâm điều gì trước ngày lắp?

Không cần đứng cạnh kỹ thuật viên và giám sát từng động tác nếu bạn không có chuyên môn.

Điều hữu ích hơn là lựa chọn đơn vị có quy trình lắp đặt rõ ràng và hỏi trước những vấn đề quan trọng.

Vị trí dàn nóng có thông thoáng không? Đường ống dự kiến dài bao nhiêu? Có nằm trong giới hạn của model không? Quy trình có hút chân không không? Vật tư sử dụng là gì? Đường điện và thoát nước được xử lý thế nào? Sau lắp có kiểm tra vận hành không?

Những câu hỏi đó giúp chuyển việc lắp đặt từ:

“Bao nhiêu tiền một mét ống?”

sang:

“Hệ thống này sẽ được hoàn thiện như thế nào để sử dụng trong nhiều năm?”

Và đó mới là câu hỏi đáng quan tâm.

Lắp đặt là khoản chi một lần – nhưng kết quả được sử dụng hàng nghìn giờ

Giá lắp đặt chỉ xuất hiện một lần trên hóa đơn.

Nhưng đường ống, vị trí dàn nóng, mối nối, hệ thống điện và thoát nước sẽ ở lại với chiếc điều hòa trong suốt thời gian sử dụng.

Nếu máy hoạt động 10 năm, những phần đó cũng có thể đồng hành cùng hệ thống 10 năm.

Vì vậy, khi so sánh hai nơi bán chênh nhau vài trăm nghìn đồng, không nên chỉ hỏi:

“Nơi nào lắp rẻ hơn?”

Hãy hỏi thêm:

“Tôi đang nhận được một hệ thống lắp đặt như thế nào?”

Bởi sau khi kỹ thuật viên rời khỏi nhà:

Lắp đặt không còn là một dịch vụ đi kèm nữa. Nó đã trở thành một phần của chiếc điều hòa mà bạn sử dụng mỗi ngày.

Chỉ cần nhớ

Điều hòa là một trong những thiết bị mà một phần hệ thống được hoàn thiện tại nhà khách hàng.

Vì vậy, chất lượng lắp đặt có thể ảnh hưởng đến điều kiện vận hành lâu dài thông qua:

Đường ống – mối nối – hút chân không – vị trí dàn nóng – vị trí dàn lạnh – thoát nước – hệ thống điện – khả năng chống rung.

Nhưng:

Lắp tốt ≠ máy không bao giờ hỏng.

Mục tiêu của lắp đặt tốt là:

Không tạo thêm những điều kiện bất lợi mà chiếc điều hòa không đáng phải chịu trong hàng nghìn giờ sử dụng.

Và hãy nhớ:

Chi phí lắp đặt trả một lần – nhưng kết quả của việc lắp đặt được sử dụng trong nhiều năm.

TÌM HIỂU THÊM

→ Lắp điều hoà đúng cách:Người tiêu dùng cần kiểm tra gì trước khi nghiệm thu?

→ Vì sao cùng một model, nhà này dùng 10 năm vẫn tốt, nhà khác vài năm đã hỏng? 

→ Dàn nóng to, nặng, nhiều đồng hơn có làm điều hòa bền hơn? 

→ Điện áp không ổn định có làm điều hòa nhanh hỏng không? 

→ Bảo dưỡng điều hòa có thực sự giúp máy bền hơn?