TV, máy tính, đèn và thiết bị điện có biến thành nhiệt trong phòng không?

Khi nói đến tải nhiệt của một căn phòng, chúng ta thường nghĩ đến nắng, mái, tường, kính hoặc số người sử dụng.

Nhưng còn một nguồn nhiệt khác rất phổ biến:

Các thiết bị điện đang hoạt động trong phòng.

TV, máy tính, màn hình, đèn, thiết bị mạng, máy chiếu… đều tiêu thụ điện năng.

Và phần lớn điện năng đó cuối cùng sẽ trở thành nhiệt trong không gian sử dụng.

Đây là lý do hai căn phòng cùng diện tích, cùng số người nhưng một phòng có nhiều thiết bị điện vẫn có thể tạo ra tải nhiệt cao hơn đáng kể.

Điện năng đi đâu sau khi thiết bị hoạt động?

Một thiết bị điện lấy điện từ nguồn và chuyển hóa thành nhiều dạng năng lượng khác nhau.

Ví dụ:

• TV tạo ra hình ảnh, âm thanh và nhiệt;
• máy tính xử lý dữ liệu, chạy quạt, hiển thị hình ảnh và sinh nhiệt;
• đèn tạo ra ánh sáng và nhiệt;
• máy chiếu phát sáng và tỏa nhiệt;
• thiết bị mạng, bộ nguồn, ampli… cũng nóng lên khi hoạt động.

Nhưng dù điện năng ban đầu được dùng vào mục đích gì, phần lớn cuối cùng vẫn trở thành nhiệt trong phòng.

Ánh sáng từ đèn chiếu lên sàn, tường, đồ vật rồi cũng được hấp thụ và chuyển thành nhiệt.

Âm thanh phát ra cũng rất nhỏ so với tổng năng lượng và cuối cùng cũng tiêu tán thành nhiệt.

Vì vậy:

Điện mà thiết bị tiêu thụ gần như cuối cùng đều góp phần làm tăng tải nhiệt trong phòng.

Máy tính có thể tạo ra nhiều nhiệt đến mức nào?

Một laptop thông thường có thể không tạo tải quá lớn.

Nhưng một máy tính để bàn cấu hình cao, đặc biệt khi:

• chơi game;
• dựng hình;
• chạy AI;
• render video;
• xử lý dữ liệu nặng;

có thể tiêu thụ công suất lớn trong thời gian dài.

Nếu một phòng có nhiều máy tính hoạt động đồng thời, tổng nhiệt phát sinh có thể trở nên đáng kể.

Ví dụ:

Một phòng làm việc có:

• 6 máy tính;
• 6 màn hình;
• thiết bị mạng;
• máy in;
• đèn chiếu sáng;

sẽ có tải nhiệt bên trong rất khác với một phòng ngủ cùng diện tích.

TV có làm phòng nóng đáng kể không?

Một chiếc TV riêng lẻ thường không phải nguồn nhiệt lớn nhất trong phòng.

Nhưng nó vẫn sinh nhiệt.

Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào:

• kích thước TV;
• công nghệ màn hình;
• độ sáng;
• thời gian sử dụng;
• số lượng thiết bị đi kèm.

Ví dụ, một phòng khách có:

• TV lớn;
• loa/ampli;
• đầu phát;
• máy chơi game;

có thể tạo ra tổng tải nhiệt cao hơn nhiều so với chỉ một chiếc TV.

Vì vậy, không nên nhìn từng thiết bị riêng lẻ mà nên nhìn tổng công suất điện đang hoạt động trong phòng.

Đèn chiếu sáng có tạo nhiệt không?

Có.

Ngay cả đèn LED hiệu suất cao vẫn tạo ra nhiệt.

Một phần điện năng trở thành ánh sáng, nhưng cuối cùng ánh sáng đó cũng bị các bề mặt trong phòng hấp thụ và biến thành nhiệt.

Tuy nhiên, không nên quá lo lắng với vài bóng LED công suất nhỏ.

Trong nhà ở thông thường, tải nhiệt từ đèn thường nhỏ hơn các nguồn lớn như:

• nắng trực tiếp;
• mái nóng;
• nhiều người;
• thiết bị công suất lớn.

Nhưng với những không gian có rất nhiều đèn như:

• showroom;
• studio;
• cửa hàng;
• sân khấu nhỏ;

tải nhiệt từ chiếu sáng có thể đáng kể.

Có phải cứ thiết bị điện là phải cộng thêm công suất điều hòa?

Không nên áp dụng máy móc.

Điều quan trọng là:

• thiết bị có công suất bao nhiêu;
• hoạt động bao lâu;
• có bao nhiêu thiết bị;
• có hoạt động đồng thời không;
• phòng có những nguồn nhiệt khác hay không.

Một router vài watt gần như không đáng kể so với một máy tính công suất cao.

Một chiếc laptop khác hoàn toàn với một dàn máy workstation.

Vì vậy:

Không phải đếm số thiết bị, mà phải nhìn vào tổng lượng nhiệt mà chúng thực sự tạo ra.

Vì sao thiết bị càng nóng thì điều hòa càng phải làm việc nhiều?

Nếu thiết bị tiêu thụ điện và tỏa nhiệt vào phòng, điều hòa phải lấy lượng nhiệt đó ra.

Có thể hình dung:

Thiết bị điện → biến điện thành nhiệt → nhiệt đi vào phòng → điều hòa lấy nhiệt ra ngoài.

Khi nhiều thiết bị hoạt động, tải nhiệt tăng.

Điều hòa khi đó có thể:

• chạy lâu hơn;
• tăng công suất máy nén;
• khó hạ nhiệt nhanh như trước;
• tiêu thụ nhiều điện hơn.

Đây là mối quan hệ rất trực tiếp.

Phòng server, phòng máy và phòng gaming là ví dụ rõ nhất

Những không gian này có đặc điểm:

• nhiều thiết bị điện;
• hoạt động liên tục;
• công suất tiêu thụ cao;
• nhiệt phát sinh ổn định.

Trong các phòng như vậy, tải nhiệt từ thiết bị có thể lớn hơn cả tải từ con người.

Đây là lý do không thể chọn điều hòa chỉ theo diện tích.

Một phòng server 15 m² có thể cần khả năng làm lạnh cao hơn rất nhiều so với phòng ngủ 15 m².

Thiết bị ở chế độ chờ có đáng quan tâm không?

Thông thường, thiết bị ở chế độ chờ tiêu thụ ít điện hơn nhiều so với khi hoạt động chính.

Do đó, lượng nhiệt phát sinh cũng nhỏ hơn.

Tuy nhiên, nếu có rất nhiều thiết bị luôn bật chờ, tổng tiêu thụ vẫn có thể cộng lại.

Trong nhà ở thông thường, đây thường không phải yếu tố lớn.

Nhưng trong phòng kỹ thuật, văn phòng hoặc trung tâm thiết bị, cần nhìn tổng thể.

Có nên tắt thiết bị để giảm tải cho điều hòa?

Nếu thiết bị không cần sử dụng, tắt đi sẽ giúp:

• giảm điện tiêu thụ trực tiếp của thiết bị;
• giảm nhiệt phát sinh;
• giảm một phần công việc của điều hòa.

Tuy nhiên, không nên kỳ vọng việc tắt một chiếc router hay một bóng đèn nhỏ sẽ tạo ra thay đổi lớn.

Hiệu quả đáng kể hơn thường đến từ:

• thiết bị công suất lớn;
• nhiều thiết bị cùng lúc;
• thời gian hoạt động dài.

Nguyên tắc là:

Giảm nguồn nhiệt lớn trước, không cần ám ảnh với mọi thiết bị nhỏ.

Khi chọn điều hòa cho phòng có nhiều thiết bị, cần hỏi gì?

Không nên chỉ hỏi:

“Phòng bao nhiêu m²?”

Nên xem thêm:

• có bao nhiêu máy tính?
• công suất thiết bị lớn hay nhỏ?
• có chạy liên tục không?
• có nhiều màn hình không?
• có TV, máy chiếu, ampli hay thiết bị chuyên dụng không?
• số người sử dụng thường xuyên là bao nhiêu?
• phòng có chịu nắng mạnh không?
• hệ thống thông gió thế nào?

Từ đó mới đánh giá tổng tải nhiệt phù hợp hơn.

Chỉ cần nhớ

Thiết bị điện trong phòng không chỉ tiêu thụ điện.

Chúng còn biến phần lớn điện năng đó thành nhiệt.

Vì vậy:

• càng nhiều thiết bị;
• công suất càng lớn;
• hoạt động càng lâu;

thì tải nhiệt bên trong phòng càng tăng.

Một căn phòng có nhiều thiết bị điện không thể được đánh giá chỉ bằng diện tích.

Khi chọn điều hòa, hãy nhìn cả số người và tổng công suất thiết bị đang hoạt động.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về căn phòng và tải nhiệt, bạn có thể đọc thêm:

• Con người cũng là một nguồn nhiệt trong phòng – hiểu vì sao số người ảnh hưởng trực tiếp đến tải nhiệt.
• Điều hòa không làm mát một căn phòng “trống rỗng” – hiểu toàn bộ các nguồn nhiệt mà máy phải xử lý.
• Vì sao hai căn phòng cùng 20 m² có thể nóng rất khác nhau? – hiểu vì sao diện tích chưa đủ để đánh giá tải nhiệt.
• Mái nhà ảnh hưởng đến điều hòa nhiều như thế nào? – hiểu tải nhiệt từ mái.
• Tường hướng Tây – tại sao hết nắng rồi căn phòng vẫn nóng? – hiểu tải nhiệt từ kết cấu.
• Cửa kính đưa nhiệt vào phòng theo cách khác tường như thế nào? – hiểu tải nhiệt từ bức xạ mặt trời.
• Che nắng hay tăng công suất điều hòa – cách nào giải quyết đúng nguyên nhân hơn? – hiểu hai hướng xử lý tải nhiệt.
• Một căn phòng “dễ làm mát” trông như thế nào? – nhìn tổng thể các yếu tố giúp điều hòa hoạt động thuận lợi hơn.