Con người cũng là một nguồn nhiệt trong phòng

Khi tính xem một căn phòng cần điều hòa công suất bao nhiêu, nhiều người thường chỉ nghĩ đến:

• diện tích phòng;
• hướng nắng;
• mái;
• tường;
• cửa kính.

Nhưng còn một nguồn nhiệt rất gần gũi mà chúng ta thường bỏ qua:

Chính con người trong phòng cũng liên tục tỏa nhiệt.

Một phòng ngủ có hai người và một phòng họp có mười người dù cùng diện tích vẫn có thể tạo ra tải nhiệt rất khác nhau.

Đó là lý do số người sử dụng thực tế là một yếu tố quan trọng khi lựa chọn và sử dụng điều hòa.

Vì sao cơ thể con người lại tỏa nhiệt?

Cơ thể luôn tạo ra nhiệt trong quá trình trao đổi chất.

Ngay cả khi chúng ta đang ngồi yên, đọc sách hay ngủ, cơ thể vẫn cần năng lượng để duy trì:

• hô hấp;
• tuần hoàn máu;
• hoạt động của các cơ quan;
• duy trì nhiệt độ cơ thể.

Phần lớn năng lượng đó cuối cùng trở thành nhiệt và truyền ra môi trường xung quanh.

Nói cách khác:

Mỗi người trong phòng giống như một nguồn nhiệt nhỏ hoạt động liên tục.

Cơ thể truyền nhiệt ra phòng bằng cách nào?

Nhiệt từ cơ thể đi ra môi trường qua nhiều con đường.

Bức xạ

Cơ thể trao đổi nhiệt với các bề mặt xung quanh như:

• tường;
• trần;
• sàn;
• đồ nội thất.

Đối lưu

Không khí tiếp xúc với da được làm nóng rồi chuyển động ra xung quanh.

Bay hơi

Mồ hôi và hơi ẩm từ cơ thể bay hơi, mang theo nhiệt.

Hô hấp

Không khí thở ra cũng mang theo một phần nhiệt và hơi ẩm.

Tất cả những phần nhiệt này cuối cùng đều trở thành tải mà điều hòa phải xử lý.

Một người ngồi yên và một người vận động không tỏa nhiệt giống nhau

Không nên dùng một con số cố định cho mọi người trong mọi tình huống.

Lượng nhiệt cơ thể sinh ra phụ thuộc vào mức độ hoạt động.

Ví dụ:

Người đang:

• ngủ;
• ngồi đọc sách;
• làm việc máy tính;

thường sinh ít nhiệt hơn người đang:

• tập thể dục;
• vận động;
• làm việc thể lực;
• đi lại liên tục.

Vì vậy, một phòng tập thể thao và một phòng ngủ có cùng số người cũng không tạo ra cùng mức tải nhiệt.

Điều cần nhớ là:

Số người quan trọng, nhưng mức độ hoạt động của họ cũng quan trọng.

Vì sao phòng đông người nóng lên rất nhanh?

Giả sử một căn phòng đang ở trạng thái ổn định với hai người.

Sau đó có thêm tám người bước vào.

Ngay lập tức, trong phòng xuất hiện thêm nhiều nguồn nhiệt.

Ngoài ra, số người tăng còn làm:

• độ ẩm tăng;
• CO₂ tăng;
• nhu cầu thông gió tăng.

Điều hòa phải xử lý thêm tải mới này.

Nếu công suất máy không đủ dự phòng, nhiệt độ phòng có thể bắt đầu tăng hoặc máy phải chạy ở mức cao hơn trong thời gian dài.

Đó là lý do một căn phòng đang mát khi ít người có thể trở nên nóng nhanh khi đông người.

Cùng diện tích nhưng mục đích sử dụng khác nhau thì tải nhiệt cũng khác

Hãy so sánh hai căn phòng cùng 25 m².

Phòng ngủ

Thường có:

• 1–2 người;
• ít thiết bị;
• hoạt động nhẹ.

Phòng họp

Có thể có:

• 8–12 người;
• laptop;
• màn hình;
• máy chiếu;
• hoạt động liên tục.

Diện tích bằng nhau.

Nhưng lượng nhiệt phát sinh bên trong hoàn toàn khác.

Vì vậy:

Diện tích chỉ cho biết kích thước phòng. Nó không cho biết có bao nhiêu nhiệt đang được tạo ra bên trong.

Có nên cộng thêm công suất điều hòa theo số người bằng một công thức cố định?

Không nên áp dụng máy móc.

Một số công thức kinh nghiệm thường đưa ra mức cộng thêm theo số người.

Chúng có thể hữu ích để ước lượng sơ bộ, nhưng không nên coi là đáp án tuyệt đối.

Bởi tải thực tế còn phụ thuộc vào:

• người hoạt động nhiều hay ít;
• phòng có nắng mạnh không;
• mái và tường có nóng không;
• có nhiều thiết bị điện không;
• thời gian sử dụng;
• độ kín;
• thông gió.

Do đó, thay vì hỏi:

“Thêm 1 người thì cộng đúng bao nhiêu BTU?”

nên hiểu nguyên tắc:

Càng nhiều người và hoạt động càng mạnh, tải nhiệt bên trong càng tăng.

Với điều hòa Inverter, số người thay đổi có ảnh hưởng thế nào?

Điều hòa Inverter có thể thay đổi công suất theo tải thực tế trong một dải nhất định.

Khi số người trong phòng tăng, tải nhiệt tăng.

Máy có thể tăng công suất để bù lại.

Khi số người giảm, tải giảm, máy có thể hạ công suất.

Đây là một trong những lợi ích của khả năng điều chỉnh công suất.

Nhưng Inverter không có nghĩa là máy có thể xử lý mọi mức tải.

Nếu số người và nguồn nhiệt vượt quá khả năng tối đa của máy, căn phòng vẫn có thể không đạt nhiệt độ mong muốn.

Nên tính theo số người thường xuyên hay số người tối đa?

Đây là một điểm rất quan trọng.

Một phòng khách có thể:

• ngày thường chỉ có 3–4 người;
• cuối tuần thỉnh thoảng có 10–12 người.

Nếu chọn điều hòa chỉ theo tình huống hiếm gặp nhất, máy có thể bị dư công suất trong phần lớn thời gian sử dụng.

Ngược lại, nếu căn phòng thường xuyên có đông người, tải này cần được tính nghiêm túc.

Vì vậy nên phân biệt:

Số người sử dụng thường xuyên

và

Số người chỉ xuất hiện trong những dịp đặc biệt.

Điều hòa nên được lựa chọn để phù hợp với nhu cầu sử dụng chủ yếu, đồng thời có mức dự phòng hợp lý cho các tình huống tải tăng tạm thời.

Con người không chỉ tạo nhiệt mà còn tạo độ ẩm

Khi chúng ta:

• thở;
• vận động;
• đổ mồ hôi;

hơi nước cũng được đưa vào không khí.

Càng đông người, lượng ẩm sinh ra càng nhiều.

Điều hòa khi đó phải xử lý cả:

• nhiệt;
• độ ẩm.

Đây là lý do một căn phòng đông người có thể cảm thấy:

• bí hơn;
• ẩm hơn;
• khó chịu hơn;

ngay cả khi nhiệt độ không tăng quá nhiều.

Đông người còn làm tăng nhu cầu thông gió

Khi số người tăng, lượng CO₂ trong phòng cũng tăng nhanh hơn.

Điều này không phải là tải lạnh trực tiếp, nhưng lại ảnh hưởng đến chất lượng không khí.

Nếu phòng đông người và đóng kín lâu, việc chỉ hạ nhiệt độ xuống thấp hơn không giải quyết được cảm giác bí.

Căn phòng lúc đó có thể cần:

• thông gió;
• cấp khí tươi;
• kiểm soát lượng người;

chứ không chỉ cần thêm công suất lạnh.

Đây là lý do một không gian tốt cần nhìn cả:

nhiệt độ + độ ẩm + chất lượng không khí.

Khi chọn điều hòa cho phòng đông người nên quan tâm điều gì?

Không nên chỉ hỏi:

“Phòng bao nhiêu m²?”

Cần hỏi thêm:

• thường có bao nhiêu người?
• số người tối đa là bao nhiêu?
• họ hoạt động ở mức nào?
• sử dụng trong bao lâu?
• có nhiều thiết bị điện không?
• phòng có chịu nắng mạnh không?
• có thông gió hay cấp khí tươi không?

Từ đó mới đánh giá được tải nhiệt thực tế phù hợp hơn.

Chỉ cần nhớ

Con người cũng là một nguồn nhiệt trong phòng.

Càng nhiều người, tổng nhiệt phát sinh càng lớn.

Mức độ hoạt động càng cao, lượng nhiệt sinh ra càng nhiều.

Ngoài nhiệt, con người còn tạo:

• hơi ẩm;
• CO₂;
• nhu cầu thông gió.

Vì vậy:

Một căn phòng không chỉ được “làm nóng” bởi nắng, mái hay tường; chính những người đang sử dụng căn phòng cũng là một phần của tải nhiệt.

Khi chọn điều hòa cho không gian đông người, hãy nhìn vào số người sử dụng thực tế, không chỉ diện tích.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về căn phòng và tải nhiệt, bạn có thể đọc thêm:

• Điều hòa không làm mát một căn phòng “trống rỗng” – hiểu toàn bộ những nguồn nhiệt mà máy phải xử lý.
• Vì sao hai căn phòng cùng 20 m² có thể nóng rất khác nhau? – hiểu vì sao diện tích chưa đủ để đánh giá tải nhiệt.
• TV, máy tính, đèn và thiết bị điện có biến thành nhiệt trong phòng không? – hiểu tải nhiệt từ thiết bị.
• Vì sao mở cửa liên tục khiến điều hòa phải làm việc nhiều hơn? – hiểu tải nhiệt và độ ẩm từ không khí bên ngoài.
• Phòng càng kín càng tốt cho điều hòa – có đúng không? – hiểu sự cân bằng giữa giữ nhiệt và thông gió.
• Che nắng hay tăng công suất điều hòa – cách nào giải quyết đúng nguyên nhân hơn? – hiểu hai hướng xử lý tải nhiệt.
• Cách nhiệt là gì – và nó giúp điều hòa như thế nào? – hiểu cách giảm nhiệt đi vào phòng.
• Một căn phòng “dễ làm mát” trông như thế nào? – nhìn tổng thể các yếu tố tạo nên một không gian thuận lợi cho điều hòa.