Bảo ôn ống đồng điều hòa để làm gì? Bọc không tốt có sao không?

Khi nhìn bộ ống nối giữa dàn lạnh và dàn nóng, chúng ta thường không nhìn thấy trực tiếp ống đồng.

Bên ngoài nó được bọc một lớp vật liệu mềm, thường có màu đen hoặc trắng.

Đó là lớp bảo ôn – cách nhiệt cho đường ống điều hòa.

Nhiều người nghĩ lớp này chủ yếu để:

bảo vệ ống đồng → làm đường ống gọn và đẹp hơn.

Nhưng nhiệm vụ quan trọng hơn là:

HẠN CHẾ TRAO ĐỔI NHIỆT VỚI MÔI TRƯỜNG
+
HẠN CHẾ NGƯNG TỤ NƯỚC TRÊN BỀ MẶT ĐƯỜNG ỐNG LẠNH.

Tại sao ống đồng cần được cách nhiệt?

Trong quá trình điều hòa làm lạnh, môi chất tuần hoàn giữa dàn lạnh và dàn nóng ở những trạng thái nhiệt độ và áp suất khác nhau.

Đặc biệt, đường ống gas/hơi hồi từ dàn lạnh về máy nén có thể có nhiệt độ bề mặt thấp hơn đáng kể so với không khí xung quanh.

Nếu để ống lạnh tiếp xúc trực tiếp với môi trường, nhiệt từ không khí xung quanh sẽ truyền vào đường ống.

Lớp bảo ôn tạo ra một lớp cản nhiệt giữa ống đồng và môi trường.

Có thể hình dung:

ỐNG ĐỒNG LẠNH
→ BẢO ÔN
→ KHÔNG KHÍ BÊN NGOÀI.

Bảo ôn càng phù hợp và được thi công kín, lượng nhiệt không mong muốn truyền qua càng được hạn chế.

Tại sao ống lạnh có thể “đổ mồ hôi”?

Hãy nhớ lại hiện tượng quen thuộc:

Một cốc nước đá đặt trong phòng sẽ xuất hiện những giọt nước bên ngoài thành cốc.

Nước đó không chui từ trong cốc ra.

Hơi nước có sẵn trong không khí gặp bề mặt lạnh, nhiệt độ giảm xuống đủ thấp và ngưng tụ thành nước.

Đường ống lạnh của điều hòa cũng có thể xảy ra hiện tượng tương tự.

Nếu nhiệt độ bề mặt ống thấp hơn điểm sương của không khí xung quanh:

hơi nước trong không khí → ngưng tụ → tạo thành giọt nước trên bề mặt ống.

Lớp bảo ôn giúp bề mặt ngoài mà không khí tiếp xúc không bị lạnh xuống như bề mặt ống đồng, từ đó hạn chế hiện tượng ngưng tụ.

Bảo ôn bị hở có thể gây ra chuyện gì?

Hãy tưởng tượng phần lớn đường ống đã được bọc tốt nhưng tại một mối nối, lớp bảo ôn bị hở vài centimet.

Đoạn ống đồng đó tiếp xúc trực tiếp với không khí ẩm.

Nếu nhiệt độ bề mặt đủ thấp, nước có thể ngưng tụ tại chính vị trí bị hở.

Sau đó nước:

nhỏ xuống trần → thấm vào tường → làm ẩm hộp kỹ thuật → khiến người sử dụng tưởng đường ống hoặc dàn lạnh đang bị rò nước.

Vì vậy, bảo ôn không chỉ cần:

“có bọc”.

Mà cần:

bọc liên tục + kín các mối nối + hạn chế khe hở để không khí ẩm tiếp xúc với bề mặt lạnh.

Hai ống đồng có cần được bảo ôn không?

Với hệ thống điều hòa dân dụng, yêu cầu cách nhiệt cần thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất đối với các đường ống môi chất.

Không nên tự suy luận:

“Ống nào thấy lạnh mới cần bọc, ống kia có thể để trần.”

Bởi nhiệt độ và trạng thái của môi chất thay đổi theo chế độ vận hành và cấu hình hệ thống.

Đặc biệt với điều hòa hai chiều, vai trò nhiệt của các đường ống còn thay đổi khi máy chuyển giữa làm lạnh và sưởi ấm.

Vì vậy, cách an toàn là:

thực hiện cách nhiệt đúng theo yêu cầu lắp đặt của model, thay vì quyết định bằng cảm giác khi sờ vào ống.

Bảo ôn càng dày có phải càng tốt?

Không nên hiểu đơn giản:

“Dày gấp đôi → chắc chắn tốt gấp đôi.”

Khả năng cách nhiệt phụ thuộc vào:

vật liệu → hệ số dẫn nhiệt → chiều dày → nhiệt độ làm việc → điều kiện môi trường → chất lượng thi công.

Bảo ôn phải phù hợp với yêu cầu của hệ thống.

Một lớp vật liệu rất dày nhưng:

bị rách → hở mối nối → hút ẩm → thi công không kín

vẫn có thể gây vấn đề.

Vì vậy, ngoài độ dày, chất lượng vật liệu và cách thi công cũng rất quan trọng.

Tại sao đường ống âm tường càng phải làm bảo ôn cẩn thận?

Với đường ống lộ thiên, nếu bảo ôn bị hở và xuất hiện nước ngưng, chúng ta còn có thể nhìn thấy và sửa chữa tương đối dễ.

Nhưng với đường ống nằm:

trong tường → trên trần thạch cao → trong hộp kỹ thuật

nước ngưng có thể xuất hiện âm thầm.

Đến khi người sử dụng phát hiện:

trần ố vàng → tường ẩm → sơn bong → có mùi ẩm

thì việc tìm và sửa vị trí lỗi có thể phức tạp hơn nhiều.

Do đó, với đường ống âm:

chất lượng bảo ôn cần được kiểm tra trước khi đóng trần hoặc hoàn thiện tường.

Đây là một trong những việc nhỏ khi thi công nhưng có thể tránh được một công việc sửa chữa rất lớn về sau.

Lớp băng quấn bên ngoài có phải chính là bảo ôn không?

Không hoàn toàn.

Bên ngoài bộ ống điều hòa chúng ta thường thấy một lớp băng quấn bao quanh:

ống đồng đã bảo ôn + dây điện + đôi khi cả ống thoát nước.

Lớp băng quấn này giúp bó gọn và bảo vệ bộ đường ống.

Nhưng nó không thay thế lớp vật liệu cách nhiệt trực tiếp quanh ống đồng.

Nói đơn giản:

Bảo ôn = lớp cách nhiệt.

Băng quấn ngoài = lớp bó gọn và bảo vệ bổ sung.

Thấy bộ ống được quấn rất đẹp bên ngoài chưa đủ để kết luận phần bảo ôn bên trong đã được thi công tốt.

Bảo ôn ngoài trời có cần được bảo vệ không?

Có.

Phần bảo ôn nằm ngoài trời phải chịu:

nắng → mưa → nhiệt độ → tác động cơ học → lão hóa theo thời gian.

Tia UV và môi trường có thể làm một số vật liệu bảo ôn xuống cấp nếu không được bảo vệ phù hợp.

Khi lớp bảo ôn nứt, mục hoặc bong ra, khả năng cách nhiệt và chống ngưng tụ cũng bị ảnh hưởng.

Vì vậy, phần đường ống ngoài trời cần được bọc và bảo vệ theo phương pháp phù hợp với vật liệu và yêu cầu lắp đặt.

NGƯỜI SỬ DỤNG CẦN KIỂM TRA GÌ?

Bạn không cần biết hệ số dẫn nhiệt của vật liệu bảo ôn.

Khi lắp điều hòa, chỉ cần quan sát:

• Các đường ống cần cách nhiệt đã được bọc đầy đủ chưa?

• Lớp bảo ôn có bị rách, ép bẹp hoặc hở không?

• Các vị trí nối bảo ôn có được xử lý kín không?

• Có đoạn ống đồng lạnh nào bị lộ ra ngoài không?

• Phần ống ngoài trời có được bảo vệ khỏi môi trường phù hợp không?

• Với đường ống âm, bảo ôn đã được kiểm tra trước khi đóng trần hoặc hoàn thiện tường chưa?

Sau một thời gian sử dụng, nếu thấy:

nước đọng trên bộ ống → tường ẩm → trần xuất hiện vết nước

ngoài việc kiểm tra đường thoát nước, cũng nên kiểm tra tình trạng bảo ôn đường ống.

Chỉ cần nhớ

Lớp bảo ôn không chỉ để:

“bọc cho đẹp”.

Nó có hai nhiệm vụ rất quan trọng:

HẠN CHẾ TRAO ĐỔI NHIỆT
+
HẠN CHẾ NGƯNG TỤ NƯỚC.

Có thể hình dung:

ỐNG ĐỒNG LẠNH
↓
BẢO ÔN CÁCH NHIỆT
↓
HẠN CHẾ BỀ MẶT NGOÀI BỊ LẠNH
↓
HẠN CHẾ HƠI ẨM NGƯNG TỤ THÀNH NƯỚC.

Và với bảo ôn:

“Có bọc” chưa đủ.

Điều quan trọng là:

ĐÚNG VẬT LIỆU
+
ĐÚNG YÊU CẦU
+
BỌC LIÊN TỤC
+
MỐI NỐI KÍN
+
KHÔNG BỊ HƯ HỎNG.

Đặc biệt với đường ống âm tường hoặc âm trần:

hãy kiểm tra kỹ trước khi che kín.

Bởi một khe hở nhỏ hôm nay có thể trở thành một vết ẩm rất khó xử lý sau nhiều tháng sử dụng.

TÌM HIỂU THÊM

• Dàn lạnh điều hòa làm nhiệm vụ gì?

• Gas điều hòa là gì? Làm nhiệm vụ gì?

• Ống đồng điều hòa dài bao nhiêu là phù hợp?

• Ống thoát nước điều hòa nên lắp thế nào để không chảy nước trong nhà?

• Tại sao phải loe ống và siết rắc co đúng kỹ thuật?

• Lắp điều hòa đúng cách: Người tiêu dùng cần kiểm tra những gì trước khi nghiệm thu?