Tại sao phải loe ống và siết rắc co đúng kỹ thuật?
- Tại sao phải loe ống và siết rắc co đúng kỹ thuật?
- Mối loe thực chất kín bằng cách nào?
- Một đầu loe tốt cần những gì?
- Siết càng chặt càng tốt?
- Tại sao kích thước ống khác nhau lại có lực siết khác nhau?
- Rò gas ở mối nối có biểu hiện ngay không?
- Vết dầu quanh rắc co có phải dấu hiệu rò gas?
- Sau khi nối rắc co, có cần kiểm tra độ kín không?
- Có nên bôi keo lên mối loe để chống rò?
- Có thể tái sử dụng đầu loe cũ khi tháo lắp điều hòa không?
- NGƯỜI SỬ DỤNG CẦN KIỂM TRA GÌ?
- Chỉ cần nhớ
- TÌM HIỂU THÊM
Tại sao phải loe ống và siết rắc co đúng kỹ thuật?
Khi lắp điều hòa, đường ống đồng phải được kết nối với dàn lạnh và dàn nóng.
Ở nhiều điều hòa dân dụng, kỹ thuật viên không hàn cố định các vị trí này mà sử dụng một kiểu kết nối gọi là:
MỐI LOE – RẮC CO.
Đầu ống đồng được tạo thành hình loe, sau đó ép vào bề mặt kết nối bằng đai ốc rắc co.
Nhìn khá đơn giản:
loe ống → đặt vào đầu nối → siết chặt.
Nhưng đây lại là một trong những vị trí rất quan trọng của hệ thống.
Bởi nếu mối nối không kín:
gas có thể rò ra ngoài.
Và nếu siết không đúng:
siết quá lỏng có thể không kín – nhưng siết quá chặt cũng chưa chắc tốt.
Mối loe thực chất kín bằng cách nào?
Đầu ống đồng ban đầu có dạng hình trụ.
Kỹ thuật viên sử dụng dụng cụ chuyên dụng để làm đầu ống loe ra thành hình côn.
Khi lắp:
mặt loe của ống đồng
→ áp vào mặt côn của đầu nối
→ đai ốc rắc co ép hai bề mặt vào nhau.
Chính sự tiếp xúc tốt giữa các bề mặt này tạo nên độ kín của mạch môi chất.
Vì vậy, không phải cứ vặn đai ốc thật chặt là mối nối sẽ kín.
Điều quan trọng đầu tiên là:
BỀ MẶT LOE PHẢI ĐƯỢC TẠO ĐÚNG.

Một đầu loe tốt cần những gì?
Khi cắt ống và tạo loe, đầu ống cần được xử lý đúng kỹ thuật.
Nếu mặt loe:
lệch → méo → nứt → xước → có ba via → kích thước không phù hợp
thì diện tích tiếp xúc giữa hai bề mặt có thể không đồng đều.
Ban đầu mối nối thậm chí vẫn có vẻ kín.
Nhưng khi hệ thống trải qua:
áp suất → thay đổi nhiệt độ → rung động → thời gian vận hành
điểm yếu của mối nối có thể trở thành vị trí rò môi chất.
Vì vậy, chất lượng mối loe không thể đánh giá chỉ bằng câu:
“Siết rất chặt rồi.”
Siết càng chặt càng tốt?
Không.
Đây là một hiểu lầm rất dễ gặp.
Nếu siết quá lỏng:
lực ép không đủ → bề mặt loe không kín → có nguy cơ rò gas.
Nhưng nếu siết quá mạnh:
ống đồng mềm có thể bị biến dạng → mặt loe bị ép quá mức → thậm chí nứt hoặc hư hỏng.
Do đó, mục tiêu không phải:
SIẾT MẠNH NHẤT CÓ THỂ.
Mà là:
SIẾT ĐÚNG MỨC YÊU CẦU.
Nhà sản xuất thường đưa ra mô-men siết phù hợp với từng kích thước đường ống.
Kỹ thuật viên có thể sử dụng cờ lê lực để kiểm soát lực siết thay vì chỉ dựa hoàn toàn vào cảm giác.

Tại sao kích thước ống khác nhau lại có lực siết khác nhau?
Ống đồng điều hòa có nhiều đường kính khác nhau.
Kích thước mối loe và đai ốc cũng thay đổi theo.
Do đó, mô-men siết phù hợp cho ống nhỏ không nhất thiết giống ống lớn.
Đây là lý do không nên có một quy tắc:
“Rắc co điều hòa cứ siết lực X là được.”
Phải xem:
kích thước đường ống + yêu cầu của nhà sản xuất.
Tương tự nhiều nội dung trong Chùm 6:
không tìm một con số chung – hãy tìm con số của đúng thiết bị đang lắp.
Rò gas ở mối nối có biểu hiện ngay không?
Không nhất thiết.
Nếu mối nối hở lớn, hệ thống có thể mất môi chất nhanh và sớm xuất hiện bất thường.
Nhưng với một vị trí rò rất nhỏ, môi chất có thể thất thoát từ từ.
Máy có thể:
vẫn lạnh → vẫn sử dụng bình thường → sau một thời gian mới bắt đầu lạnh kém.
Khi đó người sử dụng dễ nghĩ:
“Điều hòa dùng lâu thì hết gas, nạp thêm là được.”
Nhưng trong một hệ thống kín, nếu lượng môi chất bị mất đáng kể thì cần tìm nguyên nhân rò rỉ.
Mối loe và các vị trí kết nối là những điểm kỹ thuật viên cần kiểm tra.
Vết dầu quanh rắc co có phải dấu hiệu rò gas?
Có thể là một dấu hiệu cần kiểm tra, nhưng không nên kết luận chỉ bằng mắt.
Dầu máy nén tuần hoàn một phần cùng môi chất trong hệ thống.
Nếu có vị trí rò, trong một số trường hợp dầu có thể để lại dấu vết quanh điểm rò.
Tuy nhiên, vết bẩn hoặc dầu bên ngoài cũng có thể đến từ quá trình thi công hoặc nguyên nhân khác.
Vì vậy, nếu nghi ngờ, kỹ thuật viên cần sử dụng phương pháp kiểm tra rò phù hợp, thay vì chỉ nhìn và kết luận.
Sau khi nối rắc co, có cần kiểm tra độ kín không?
Có.
Một mối nối nhìn đẹp chưa chứng minh rằng nó kín.
Sau khi hoàn thiện đường ống, hệ thống cần được kiểm tra theo quy trình lắp đặt phù hợp trước khi vận hành.
Tùy yêu cầu của nhà sản xuất và điều kiện thi công, kỹ thuật viên có thể sử dụng các phương pháp kiểm tra độ kín thích hợp.
Sau đó mới thực hiện các bước tiếp theo như:
hút chân không → kiểm tra → mở van môi chất → chạy thử.

Có nên bôi keo lên mối loe để chống rò?
Không nên tự sử dụng keo hoặc vật liệu làm kín không được nhà sản xuất cho phép để bù cho một mối loe làm không đúng.
Bản thân mối nối loe được thiết kế để tạo kín tại bề mặt tiếp xúc theo cấu tạo của nó.
Nếu đầu loe bị lỗi, giải pháp đúng thường là:
xử lý lại mối nối theo đúng kỹ thuật
chứ không phải cố che lỗi bằng cách bôi thêm vật liệu bên ngoài.
Nếu nhà sản xuất có yêu cầu sử dụng dầu hoặc vật liệu cụ thể trong quá trình lắp đặt, cần làm đúng theo hướng dẫn của họ.
Có thể tái sử dụng đầu loe cũ khi tháo lắp điều hòa không?
Khi tháo và lắp lại hệ thống, tình trạng đầu loe cần được kỹ thuật viên kiểm tra.
Không nên mặc định:
“Đã dùng trước đây vẫn kín thì cứ lắp lại.”
Bề mặt loe có thể đã:
biến dạng → xước → chai cứng → chịu lực siết trước đó.
Nếu không còn đảm bảo, nên cắt và tạo lại mối loe phù hợp.
Một đoạn ống ngắn hơn vài centimet thường ít đáng ngại hơn việc giữ lại một mối nối có nguy cơ rò trong nhiều năm tiếp theo.
NGƯỜI SỬ DỤNG CẦN KIỂM TRA GÌ?
Bạn không cần biết cách dùng bộ loe ống hay cờ lê lực.
Khi lắp đặt, chỉ cần quan tâm:
-
Đầu ống có được cắt và loe bằng dụng cụ phù hợp không?
-
Mối loe có bị nứt, méo hoặc xử lý cẩu thả không?
-
Rắc co có được siết theo yêu cầu của kích thước ống/model không?
-
Kỹ thuật viên có sử dụng phương pháp kiểm soát lực siết phù hợp không?
-
Sau khi hoàn thiện, hệ thống có được kiểm tra độ kín không?
-
Sau đó có được hút chân không trước khi mở van gas không?
Nếu sau một thời gian sử dụng máy bị thiếu gas:
đừng chỉ nạp thêm gas.
Hãy yêu cầu kiểm tra nguyên nhân rò, trong đó các mối nối đường ống là những vị trí cần được xem xét.
Chỉ cần nhớ
Một mối nối rắc co kín không được tạo ra bằng:
“SIẾT THẬT CHẶT.”
Nó được tạo ra bởi cả một quá trình:
CẮT ỐNG ĐÚNG
↓
XỬ LÝ ĐẦU ỐNG
↓
LOE ĐÚNG HÌNH DẠNG
↓
ĐẶT ĐÚNG BỀ MẶT
↓
SIẾT ĐÚNG MÔ-MEN
↓
KIỂM TRA ĐỘ KÍN.
Vì vậy:
SIẾT LỎNG → có thể rò.
Nhưng:
SIẾT QUÁ CHẶT → cũng có thể làm hỏng mối loe.
Điều cần thiết không phải nhiều lực hơn.
Mà là đúng kỹ thuật hơn.
Một mối nối chỉ rộng vài centimet nhưng phải giữ kín môi chất trong suốt nhiều năm hoạt động của chiếc điều hòa.
Đó là lý do công đoạn nhỏ này đáng được làm cẩn thận ngay từ đầu.


