Ống đồng điều hòa dài bao nhiêu là phù hợp? Dài quá hoặc ngắn quá có sao không?

Khi lắp điều hòa, dàn lạnh và dàn nóng được nối với nhau bằng đường ống môi chất mà chúng ta thường gọi là ống đồng điều hòa.

Một câu hỏi rất thường gặp là:

Ống càng ngắn có phải càng tốt?

Hoặc ngược lại:

Ống dài thêm vài mét có làm điều hòa yếu đi không?

Câu trả lời không nên dựa vào một con số chung.

Mỗi model điều hòa thường có những giới hạn do nhà sản xuất quy định về:

chiều dài đường ống → chiều dài tối thiểu nếu có → chiều dài tối đa → chênh lệch độ cao → lượng môi chất cần bổ sung khi vượt một chiều dài nhất định.

Vì vậy, chiều dài phù hợp trước hết phải nằm trong điều kiện lắp đặt của đúng model.

Ống đồng làm nhiệm vụ gì?

Điều hòa không tạo ra hơi lạnh ở dàn nóng rồi đưa “hơi lạnh” qua ống đồng vào phòng.

Thứ di chuyển trong đường ống là môi chất lạnh – gas điều hòa.

Trong chu trình làm lạnh:

Dàn lạnh nhận nhiệt trong phòng
→ môi chất mang năng lượng đó về máy nén
→ dàn nóng thải nhiệt ra ngoài
→ môi chất tiếp tục quay trở lại dàn lạnh.

Đường ống đồng chính là một phần của mạch tuần hoàn môi chất nối dàn lạnh với dàn nóng.

Vì vậy, kích thước, chiều dài, độ cao và chất lượng thi công đường ống đều liên quan tới điều kiện vận hành của hệ thống.

Ống càng ngắn có phải càng tốt?

Không nên hiểu theo cách:

0,5 m tốt hơn 1 m → 1 m tốt hơn 3 m → càng sát nhau càng tốt.

Nhà sản xuất thiết kế điều hòa để hoạt động trong một phạm vi đường ống nhất định.

Một số model còn quy định hoặc khuyến nghị chiều dài tối thiểu.

Đường ống quá ngắn có thể không phù hợp với điều kiện lắp đặt mà nhà sản xuất đưa ra, đồng thời việc đặt dàn nóng và dàn lạnh quá gần nhau chỉ để rút ngắn ống có thể dẫn tới những lựa chọn vị trí không tốt về luồng gió, rung ồn hoặc bảo dưỡng.

Vì vậy, mục tiêu không phải:

“Làm ống ngắn nhất có thể.”

Mà là:

“Bố trí dàn lạnh và dàn nóng hợp lý, sau đó đi đường ống đúng giới hạn kỹ thuật của máy.”

Ống quá dài thì sao?

Khi đường ống dài hơn, môi chất phải di chuyển qua một đoạn đường lớn hơn.

Trong đường ống luôn tồn tại các yếu tố như tổn thất áp suất và trao đổi nhiệt với môi trường xung quanh.

Nếu chiều dài tăng quá mức, điều kiện làm việc của hệ thống có thể thay đổi và khả năng vận hành có thể bị ảnh hưởng.

Đó là lý do nhà sản xuất quy định:

CHIỀU DÀI ĐƯỜNG ỐNG TỐI ĐA.

Nếu tài liệu của một model cho phép tối đa một chiều dài nhất định, không nên tự suy luận rằng:

“Thêm vài mét nữa chắc cũng không sao.”

Giới hạn đó là một phần trong điều kiện lắp đặt mà sản phẩm được thiết kế để hoạt động.

Ống dài hơn có phải bổ sung gas không?

Có thể có. Nhưng không phải cứ dài thêm là tự động phải nạp thêm gas.

Điều hòa mới thường được nhà sản xuất nạp sẵn một lượng môi chất phù hợp với một chiều dài đường ống nhất định.

Ví dụ về nguyên tắc:

Máy được nạp sẵn cho chiều dài A.

Nếu đường ống thực tế vẫn nằm trong phạm vi đó, có thể không cần bổ sung.

Nếu vượt chiều dài A nhưng vẫn nằm trong giới hạn cho phép, nhà sản xuất có thể yêu cầu bổ sung môi chất theo một lượng nhất định cho mỗi mét tăng thêm.

Các giá trị:

A là bao nhiêu mét?
Bổ sung bao nhiêu gram/mét?

phụ thuộc vào đúng model và tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.

Vì vậy, không nên dùng một công thức nạp gas chung cho mọi điều hòa.

Tại sao cùng điều hòa 9.000 BTU nhưng giới hạn đường ống có thể khác nhau?

Bởi 9.000 BTU/h chỉ nói về một mức công suất lạnh, không mô tả toàn bộ thiết kế hệ thống.

Hai máy cùng công suất danh định có thể khác nhau về:

máy nén → lượng môi chất → đường kính ống → thiết kế trao đổi nhiệt → hệ thống tiết lưu → khả năng vận hành trong điều kiện đường ống dài.

Vì vậy, không nên lấy:

“Kinh nghiệm lắp máy 9.000 BTU này”

áp dụng mặc định cho:

“mọi máy 9.000 BTU khác”.

Nguồn cần kiểm tra vẫn là tài liệu của đúng model.

Đường ống thực tế không chỉ có chiều dài

Một hệ thống có thể nằm trong giới hạn chiều dài nhưng vẫn cần xem thêm:

chênh lệch độ cao giữa hai dàn → số đoạn uốn → chất lượng ống → bảo ôn → mối nối → hút chân không → lượng môi chất.

Đặc biệt, chiều dài đường ống và chênh lệch độ cao là hai thông số khác nhau.

Ví dụ, một đường ống dài 10 m chạy gần như ngang và một đường ống dài 10 m nhưng dàn nóng cao hơn dàn lạnh nhiều mét không phải là hai điều kiện hoàn toàn giống nhau.

[KSDM LƯU Ý: Chênh lệch độ cao sẽ được giải thích riêng trong Bài 7 – Chùm 6.]

Có nên cuộn ống đồng lại nếu đường ống quá ngắn?

Không nên tự đặt ra quy tắc rằng mọi điều hòa đều phải cuộn thêm một vòng ống.

Nếu nhà sản xuất quy định chiều dài tối thiểu và khoảng cách thực tế ngắn hơn yêu cầu đó, người lắp đặt cần xử lý đường ống sao cho đạt yêu cầu của đúng model và đúng kỹ thuật.

Nhưng cũng không nên cố tình kéo dài hoặc cuộn một lượng lớn ống chỉ vì nghĩ:

“Điều hòa phải có 3 mét ống mới chạy tốt.”

Nếu model không có yêu cầu như vậy, con số đó không nên trở thành quy tắc chung.

NGƯỜI SỬ DỤNG CẦN KIỂM TRA GÌ?

Bạn không cần tự tính toán hệ thống môi chất.

Khi lắp đặt, chỉ cần hỏi kỹ thuật viên:

• Model này cho phép chiều dài đường ống tối thiểu/tối đa bao nhiêu, nếu nhà sản xuất có quy định?

• Đường ống thực tế của nhà mình dài khoảng bao nhiêu?

• Có nằm trong giới hạn của nhà sản xuất không?

• Với chiều dài này, lượng gas nạp sẵn đã đủ chưa?

• Nếu phải bổ sung gas, nhà sản xuất quy định bao nhiêu gram/mét?

• Chênh lệch độ cao giữa dàn nóng và dàn lạnh có nằm trong giới hạn không?

• Sau khi hoàn thiện đường ống, hệ thống có được hút chân không đúng quy trình trước khi mở gas không?

Nếu cần kiểm tra, hãy yêu cầu xem bảng thông số hoặc hướng dẫn lắp đặt của đúng model.

Đó là cách chắc chắn hơn việc dựa vào một con số truyền miệng.

Chỉ cần nhớ

Ống đồng điều hòa:

KHÔNG PHẢI CÀNG NGẮN CÀNG TỐT.

Và cũng không phải:

CỨ DÀI THÊM LÀ ĐIỀU HÒA SẼ YẾU.

Điều quan trọng là:

CHIỀU DÀI THỰC TẾ
↓
NẰM TRONG GIỚI HẠN CỦA MODEL
↓
ĐÚNG ĐƯỜNG KÍNH ỐNG
↓
ĐÚNG CHÊNH LỆCH ĐỘ CAO
↓
ĐÚNG LƯỢNG MÔI CHẤT
↓
THI CÔNG ĐÚNG KỸ THUẬT.

Vì vậy, thay vì hỏi:

“Điều hòa nên đi bao nhiêu mét ống?”

hãy hỏi:

“Model này được nhà sản xuất thiết kế để làm việc với đường ống trong phạm vi nào?”

Đó mới là con số có ý nghĩa đối với chiếc điều hòa đang được lắp trong nhà bạn.

TÌM HIỂU THÊM

• Gas điều hòa là gì? Làm nhiệm vụ gì?

• Gas, đường kính ống đồng, chiều dài và chênh cao đọc thế nào?

• Dàn lạnh điều hòa nên lắp ở đâu?

• Dàn nóng điều hòa nên đặt ở đâu?

• Chênh lệch độ cao giữa dàn nóng và dàn lạnh ảnh hưởng thế nào?

• Tại sao phải hút chân không khi lắp điều hòa?