Dàn nóng điều hòa làm nhiệm vụ gì?

Trong bài về dàn lạnh, chúng ta đã biết:

Dàn lạnh là nơi gas nhận nhiệt từ không khí trong phòng.

Sau khi nhận nhiệt, gas ở dạng hơi được máy nén hút về, nén lại rồi đẩy sang dàn nóng ngoài trời.

Vì vậy, có thể hiểu rất đơn giản:

Dàn lạnh là nơi nhận nhiệt.
Dàn nóng là nơi thải nhiệt.

Nhiệt được lấy ra khỏi căn phòng cuối cùng sẽ được truyền sang không khí ngoài trời tại dàn nóng.

Bên trong dàn nóng có gì?

Nhìn bên ngoài, dàn nóng thường chỉ giống một chiếc hộp kim loại có quạt lớn phía trước.

Nhưng khi tháo lớp vỏ ra, bên trong có một số bộ phận rất quan trọng:

Máy nén

→ hút hơi gas từ phía dàn lạnh, nén lên áp suất cao hơn rồi đẩy sang dàn nóng.

Dàn trao đổi nhiệt

→ gồm các đường ống dẫn gas kết hợp với rất nhiều lá kim loại mỏng để tăng diện tích tiếp xúc với không khí.

Quạt dàn nóng

→ tạo ra luồng không khí liên tục đi qua dàn trao đổi nhiệt.

Bảng mạch điều khiển

→ điều khiển máy nén, quạt và các bộ phận liên quan tùy theo thiết kế của từng máy.

Để hiểu nhiệm vụ thải nhiệt của dàn nóng, chúng ta chỉ cần tập trung vào hai thành phần:

Dàn trao đổi nhiệt + Quạt.

Dàn nóng thải nhiệt như thế nào?

Gas sau khi ra khỏi máy nén đang ở trạng thái hơi, áp suất cao và nhiệt độ cao.

Gas này đi vào hệ thống đường ống của dàn nóng.

Trong khi đó, quạt tạo ra một luồng không khí ngoài trời liên tục đi qua dàn trao đổi nhiệt.

Lúc này:

Gas nóng truyền nhiệt qua thành ống và các lá tản nhiệt sang không khí bên ngoài.

Không khí nhận thêm nhiệt rồi được đưa ra môi trường.

Gas mất dần nhiệt.

Có thể hình dung rất đơn giản:

GAS MANG NHIỆT TỪ TRONG PHÒNG RA

↓

ĐI QUA DÀN NÓNG

↓

NHIỆT TRUYỀN SANG KHÔNG KHÍ NGOÀI TRỜI

↓

QUẠT TẠO LUỒNG KHÔNG KHÍ MANG NHIỆT ĐI

Đây chính là nơi lượng nhiệt lấy từ căn phòng cuối cùng được trả ra môi trường bên ngoài.

Tại sao gió thổi ra từ dàn nóng lại nóng?

Sau khi hiểu phần trên, câu hỏi này trở nên rất dễ trả lời.

Không khí ngoài trời đi qua dàn trao đổi nhiệt và nhận nhiệt từ gas.

Vì vậy, không khí sau khi đi qua dàn sẽ nóng hơn.

Đó chính là luồng khí nóng chúng ta cảm nhận được khi đứng trước phía thổi của dàn nóng đang hoạt động.

Nói theo cách đời thường:

Dàn lạnh lấy nhiệt trong phòng.
Gas mang nhiệt ra ngoài.
Dàn nóng trả nhiệt vào không khí ngoài trời.

Vì vậy dàn nóng thổi ra gió nóng là hiện tượng hoàn toàn bình thường.

Thậm chí đó chính là dấu hiệu rất trực quan cho thấy điều hòa đang vận chuyển nhiệt từ trong nhà ra ngoài.

Gas thay đổi như thế nào khi đi qua dàn nóng?

Ở dàn lạnh, gas nhận nhiệt và bay hơi:

Lỏng → Hơi

Ở dàn nóng, quá trình diễn ra theo chiều ngược lại.

Gas nóng, áp suất cao truyền nhiệt ra môi trường.

Khi thải đủ nhiệt, gas bắt đầu ngưng tụ:

Hơi → Lỏng

Vì vậy:

Dàn lạnh: gas bay hơi và nhận nhiệt.

Dàn nóng: gas ngưng tụ và thải nhiệt.

Sau khi trở lại trạng thái lỏng, gas tiếp tục đi tới bộ phận tiết lưu, được giảm áp rồi quay trở lại dàn lạnh để bắt đầu một vòng nhận nhiệt mới.

Tại sao dàn nóng cần quạt?

Nếu chỉ có dàn trao đổi nhiệt mà không có đủ luồng không khí đi qua, lớp không khí xung quanh dàn sẽ nhanh chóng nóng lên.

Khi đó việc truyền nhiệt từ gas ra môi trường trở nên khó khăn hơn.

Quạt có nhiệm vụ tạo ra một dòng không khí liên tục qua dàn trao đổi nhiệt.

Không khí đi qua dàn:

Nhận nhiệt → nóng lên → được đưa ra khỏi khu vực dàn.

Sau đó một lượng không khí khác lại tiếp tục đi qua.

Nhờ vậy, dàn nóng có thể liên tục thải nhiệt ra môi trường.

Có thể hiểu:

Dàn trao đổi nhiệt là nơi gas “trả nhiệt”.

Quạt giúp mang lượng nhiệt vừa được trả đó đi.

Tại sao dàn nóng phải được đặt ở nơi thông thoáng?

Đây là một trong những điều quan trọng nhất đối với người sử dụng.

Hãy tưởng tượng dàn nóng được đặt trong một không gian quá kín.

Quạt vừa đưa khí nóng ra khỏi dàn.

Nhưng khí nóng không có chỗ thoát.

Nó lại quay trở về khu vực hút gió của dàn nóng.

Khi đó dàn nóng phải tiếp tục thải nhiệt vào chính lượng không khí đã bị làm nóng trước đó.

Khả năng thải nhiệt sẽ trở nên bất lợi hơn.

Vì vậy:

Dàn nóng cần đủ không gian để không khí đi vào và đặc biệt là để luồng khí nóng sau khi đi qua dàn có thể thoát đi.

Đây là lý do vị trí lắp dàn nóng không chỉ là chuyện:

“Chỗ nào đặt vừa thì đặt.”

Vị trí lắp còn ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện làm việc của điều hòa.

Có nên che nắng cho dàn nóng?

Có thể, nhưng cần hiểu đúng mục đích.

Một mái che hợp lý có thể giúp hạn chế nắng trực tiếp, vật rơi hoặc một số tác động của môi trường.

Nhưng nguyên tắc quan trọng hơn vẫn là:

Không được cản trở luồng không khí qua dàn nóng.

Một mái che phía trên nhưng xung quanh vẫn thông thoáng khác hoàn toàn với việc quây kín dàn nóng trong một chiếc hộp.

Nếu phải lựa chọn giữa:

che thật kín

và

để dàn nóng thông thoáng

thì khả năng lưu thông không khí cần được ưu tiên.

Nói đơn giản:

Che nắng được – nhưng đừng “bịt thở” dàn nóng.

Tại sao dàn nóng bẩn có thể làm điều hòa hoạt động kém?

Dàn trao đổi nhiệt gồm rất nhiều lá kim loại mỏng.

Sau thời gian dài sử dụng, bụi, lá cây hoặc các chất bẩn có thể bám lên bề mặt dàn.

Khi dàn quá bẩn:

Không khí đi qua khó hơn

và

khả năng truyền nhiệt ra không khí cũng có thể bị ảnh hưởng.

Trong khi nhiệm vụ chính của dàn nóng lại chính là:

thải nhiệt.

Vì vậy vệ sinh dàn nóng khi cần thiết không chỉ để máy nhìn sạch hơn.

Mục đích quan trọng là duy trì khả năng lưu thông không khí và trao đổi nhiệt.

Tại sao trời càng nóng, dàn nóng càng khó thải nhiệt?

Điều hòa đang cố truyền nhiệt từ gas sang không khí ngoài trời.

Nếu ngoài trời 30°C, môi trường nhận nhiệt tương đối mát hơn.

Nhưng khi ngoài trời lên 40°C hoặc cao hơn, môi trường mà dàn nóng cần truyền nhiệt vào đã nóng sẵn.

Có thể hình dung:

Muốn đổ một xô nước vào một chiếc thùng còn vơi sẽ dễ hơn đổ vào chiếc thùng đã gần đầy.

Ví dụ này không mô tả chính xác nhiệt động học, nhưng giúp chúng ta hình dung vấn đề:

Không khí ngoài trời càng nóng → điều kiện thải nhiệt càng khó khăn hơn.

Đây là một trong những lý do khả năng làm lạnh và hiệu suất của điều hòa có thể thay đổi khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao.

Và cũng là lý do một con số công suất lạnh trên catalogue luôn cần được hiểu cùng với điều kiện thử nghiệm.

Dàn nóng lớn hơn có tốt hơn không?

Đây là một câu hỏi rất thú vị, nhưng không thể trả lời đơn giản:

“Càng to càng tốt.”

Một dàn trao đổi nhiệt lớn hơn có thể tạo ra diện tích trao đổi nhiệt lớn hơn, nếu các điều kiện khác tương đương.

Nhưng khả năng thải nhiệt thực tế còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố:

• diện tích và cấu tạo dàn;

• số hàng ống;

• mật độ lá tản nhiệt;

• lưu lượng gió;

• kích thước và tốc độ quạt;

• máy nén;

• môi chất;

• cách điều khiển hệ thống...

Vì vậy:

Không thể nhìn kích thước dàn nóng rồi kết luận ngay chiếc điều hòa nào tốt hơn.

Nhưng điều ngược lại cũng không đúng:

Kích thước và cấu tạo dàn nóng không phải thông tin vô nghĩa.

Bởi xét cho cùng, một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của nó vẫn là đưa một lượng nhiệt nhất định ra môi trường.

Đây là vấn đề KSDM sẽ tìm hiểu sâu hơn trong những bài về phần cứng, công suất thực tế và khả năng hoạt động khi thời tiết nắng nóng.

Tại sao không nên để các dàn nóng “thổi hơi nóng vào nhau”?

Điều này thường gặp ở những nơi lắp nhiều điều hòa.

Nếu bố trí không hợp lý:

Dàn nóng thứ nhất thải khí nóng

↓

Dàn nóng thứ hai hút chính lượng khí nóng đó

↓

Điều kiện thải nhiệt của dàn thứ hai trở nên bất lợi hơn.

Nếu nhiều dàn nóng cùng hoạt động trong một không gian kín hoặc luồng khí nóng liên tục quay vòng, vấn đề càng rõ.

Vì vậy khi lắp nhiều dàn nóng, cần quan tâm đến:

khoảng cách + hướng thổi + khả năng thoát khí nóng.

Hiểu dàn nóng giúp người sử dụng điều gì?

Chúng ta không cần biết sửa dàn nóng.

Nhưng chỉ cần hiểu dàn nóng là nơi thải nhiệt, rất nhiều việc trở nên dễ hiểu.

Tại sao dàn nóng thổi ra gió nóng?

→ Vì đó là nơi nhiệt được trả ra môi trường.

Tại sao cần đặt dàn nóng thông thoáng?

→ Vì máy cần liên tục đưa nhiệt ra ngoài.

Tại sao không nên quây kín dàn nóng?

→ Vì khí nóng khó thoát và có thể quay trở lại dàn.

Tại sao dàn nóng quá bẩn cần được vệ sinh?

→ Vì bụi bẩn có thể ảnh hưởng đến luồng gió và trao đổi nhiệt.

Tại sao trời quá nóng điều hòa có thể làm việc khó khăn hơn?

→ Vì môi trường mà máy cần thải nhiệt vào cũng đã nóng hơn.

Tại sao vị trí lắp dàn nóng quan trọng?

→ Vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lấy không khí và đưa nhiệt ra môi trường.

Chỉ cần nhớ 5 điều

Không cần nhớ nhiều thuật ngữ kỹ thuật.

Chỉ cần nhớ:

1. Dàn nóng là nơi điều hòa thải nhiệt ra ngoài trời.

2. Gas nóng từ máy nén đi vào dàn nóng và truyền nhiệt sang không khí bên ngoài.

3. Quạt tạo ra luồng không khí liên tục qua dàn để mang nhiệt ra môi trường.

4. Khi thải nhiệt, gas ngưng tụ từ hơi trở lại thành lỏng.

5. Vì vậy, dàn nóng cần sạch và đặc biệt cần được đặt ở nơi thông thoáng.

Nếu tiếp tục cách hình dung từ những bài trước:

Gas = phương tiện chở nhiệt.

Dàn lạnh = nơi nhận nhiệt.

Máy nén = động cơ giúp chuyến vận chuyển diễn ra.

thì:

Dàn nóng = nơi gas “trả” lượng nhiệt đã lấy từ căn phòng ra ngoài trời.

Sau khi trả nhiệt và ngưng tụ trở lại thành lỏng, gas sẽ đi tới một bộ phận rất quan trọng khác:

Bộ phận tiết lưu.

Tại sao lại phải giảm áp gas trước khi quay về dàn lạnh?

Đó chính là nội dung tiếp theo của chùm “Điều hòa hoạt động như thế nào?”

Tìm hiểu tiếp

→ Bộ phận tiết lưu điều hòa làm nhiệm vụ gì?

→ Gas điều hòa thực sự làm nhiệm vụ gì?

→ Quạt dàn lạnh và dàn nóng quan trọng như thế nào?

→ Cảm biến và bảng mạch điều hòa làm nhiệm vụ gì?

→ Tại sao vị trí lắp đặt dàn nóng ảnh hưởng đến hoạt động của điều hòa?