HƯỚNG DẪN ĐỌC & HIỂU THÔNG SỐ KỸ THUẬT ĐIỀU HÒA INVERTER 1 CHIỀU – VÍ DỤ DAIKIN FTKZ25VVMV

Khi đọc bảng thông số của điều hòa Inverter, chúng ta sẽ gặp nhiều con số hơn máy Mono. Công suất lạnh không chỉ có một mức mà có thể ghi 2,5 (1,2–3,6) kW; công suất điện cũng có cả một dải 455 (160–890) W.

Những con số này không làm bảng thông số phức tạp một cách vô ích. Ngược lại, chúng giúp chúng ta nhìn thấy một đặc điểm rất quan trọng của Inverter: máy có khả năng thay đổi công suất theo nhu cầu làm lạnh.

Trong bài này, KSDM sử dụng trực tiếp bảng thông số của Daikin FTKZ25VVMV, một bộ điều hòa Inverter 1 chiều cao cấp, để xem mỗi thông số thực sự nói gì về chiếc máy và người mua có thể sử dụng chúng như thế nào.

Chúng ta không cần ghi nhớ tất cả. Hãy chọn những dòng giúp hiểu rõ nhất cách FTKZ25 vận hành.

1. Công suất lạnh 2,5 (1,2–3,6) kW nói điều gì?

Daikin công bố công suất lạnh 2,5 (1,2–3,6) kW, tương đương 8.500 (4.100–12.300) BTU/h. Có thể đọc đơn giản: 2,5 kW hay 8.500 BTU/h là công suất danh định; 1,2 kW hay 4.100 BTU/h là mức thấp trong dải công suất được công bố; 3,6 kW hay 12.300 BTU/h là mức cao.

Vì vậy FTKZ25 vẫn thuộc nhóm điều hòa khoảng 9.000 BTU theo công suất danh định, nhưng trong quá trình hoạt động máy có khả năng thay đổi công suất trên một dải rộng hơn.

Khi mới bật điều hòa, phòng còn nóng và tải nhiệt lớn, máy có thể tăng công suất. Khi phòng đã gần đạt nhiệt độ cài đặt, nhu cầu làm lạnh giảm, máy có thể giảm tốc độ máy nén và giảm công suất.

Rated giúp nhận diện “cỡ máy”; Min – Max giúp hiểu thêm khả năng điều chỉnh công suất của chiếc Inverter.

2. Max 12.300 BTU/h không biến FTKZ25 thành máy 12.000 BTU

Đây là một điểm rất dễ hiểu sai. Nhìn thấy Max 12.300 BTU/h, người mua có thể nghĩ chiếc 9.000 BTU này cũng có thể sử dụng thay cho máy 12.000 BTU.

Không nên hiểu như vậy. Công suất danh định của FTKZ25 vẫn là 8.500 BTU/h; 12.300 BTU/h chỉ là mức cao trong dải công suất được công bố. Khi tính toán lựa chọn công suất cho căn phòng, công suất danh định vẫn là dữ liệu nền tảng, sau đó mới xem Min – Max để hiểu khả năng điều chỉnh.

Không dùng Max để “nâng hạng” một chiếc điều hòa.

3. Công suất điện 455 (160–890) W cũng là một dải

Daikin công bố công suất điện 455 (160–890) W. Khác với máy Mono thường công bố một mức công suất điện, ở đây chúng ta nhìn thấy rõ khả năng thay đổi mức sử dụng điện của hệ thống Inverter.

455 W là công suất điện định mức; khi tải thay đổi, công suất điện có thể thay đổi trong phạm vi được công bố. Vì vậy 455 W không có nghĩa FTKZ25 luôn sử dụng 455 W. Cũng không nên lấy 455 W × 8 giờ = 3,64 kWh rồi coi đó là lượng điện máy chắc chắn sử dụng trong một đêm.

Điện năng thực tế phụ thuộc vào công suất trung bình trong suốt quá trình hoạt động, mà công suất trung bình lại phụ thuộc vào tải nhiệt căn phòng, thời tiết, nhiệt độ cài đặt và nhiều yếu tố khác.

4. Có được ghép 1,2 kW với 160 W để tính hiệu suất không?

Không nên. Catalogue công bố công suất lạnh 2,5 (1,2–3,6) kW và công suất điện 455 (160–890) W, nhưng cách trình bày này không đủ để khẳng định 1,2 kW lạnh xảy ra đồng thời với 160 W điện hay 3,6 kW lạnh xảy ra đồng thời với 890 W điện.

Do đó chúng ta không nên tự lấy 1.200 ÷ 160 hoặc 3.600 ÷ 890 rồi coi đó là hiệu suất chính thức của FTKZ25 tại tải thấp và tải cao, trừ khi có dữ liệu thử nghiệm xác nhận các điểm vận hành tương ứng.

Đây là một nguyên tắc rất quan trọng khi đọc catalogue:

Hai dải thông số nằm cạnh nhau không có nghĩa chúng ta được phép tự ghép các đầu mút của chúng.

5. Tại điểm định mức, FTKZ25 có hiệu suất rất cao

Tại điểm định mức, chúng ta có công suất lạnh 2,5 kW và công suất điện 455 W. Với hai giá trị tại cùng điều kiện định mức, tỷ lệ công suất lạnh/công suất điện vào khoảng 5,49 W/W, tương đương khoảng 18,7 BTU/W.h.

Điều này cho thấy hiệu suất tại điểm định mức của FTKZ25 rất cao. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là hiệu suất tại một điểm vận hành; nó không phải CSPF và cũng không đại diện cho mọi trạng thái mà chiếc máy sẽ hoạt động trong cả năm.

6. Điều kiện thử của những con số này là gì?

Theo catalogue Daikin, công suất lạnh được xác định trong điều kiện trong phòng 27°C DB / 19°C WB, ngoài trời 35°C DB / 24°C WB. Vì vậy khi nói FTKZ25 có công suất lạnh danh định 8.500 BTU/h, cần hiểu con số đó gắn với điều kiện thử tiêu chuẩn.

Điều này rất quan trọng khi so sánh sản phẩm. Một con số công suất lạnh chỉ thực sự có ý nghĩa đầy đủ khi chúng ta biết nó được xác định trong điều kiện nào.

7. CSPF 7,24 – một trong những thông số nổi bật nhất

FTKZ25 có CSPF 7,24, một mức rất cao. Nếu công suất lạnh và công suất điện định mức cho chúng ta nhìn hiệu suất ở một điểm, CSPF giúp nhìn rộng hơn hiệu suất làm lạnh theo mùa theo phương pháp đánh giá tiêu chuẩn.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa với Inverter, bởi chiếc máy thực tế có thể hoạt động ở nhiều vùng tải: tải cao khi phòng còn nóng, tải trung bình trong quá trình làm lạnh và tải thấp khi phòng đã gần đạt nhiệt độ cài đặt.

Tuy nhiên, CSPF 7,24 không có nghĩa FTKZ25 chắc chắn tiêu thụ ít điện nhất trong mọi căn phòng. Một phòng ngủ ít nắng sử dụng ban đêm và một phòng hướng Tây sử dụng buổi chiều có thể khiến cùng chiếc máy hoạt động ở những vùng tải rất khác nhau.

CSPF cho biết hiệu suất theo phép đánh giá; điều kiện sử dụng quyết định chiếc máy thực tế phải làm việc như thế nào.

8. Lưu lượng gió và độ ồn nên đọc cùng nhau

Daikin công bố lưu lượng gió dàn lạnh 14,6 / 11,0 / 7,0 / 4,9 m³/phút, tương ứng các cấp Cao / Trung bình / Thấp / Yên tĩnh. Độ ồn tương ứng là 42 / 33 / 26 / 19 dB(A).

Đặt hai dòng cạnh nhau, chúng ta hiểu ngay vì sao không nên chỉ lấy con số 19 dB(A) để nói “FTKZ25 chạy chỉ 19 dB”. 19 dB(A) là mức thấp nhất được công bố ở trạng thái Yên tĩnh với lưu lượng gió tương ứng 4,9 m³/phút; khi cần lưu lượng gió cao nhất 14,6 m³/phút, độ ồn được công bố là 42 dB(A).

Điểm đáng quan tâm ở đây không chỉ là “máy rất êm”, mà là FTKZ25 có khả năng thay đổi khá rộng cả lưu lượng gió lẫn độ ồn để phục vụ những trạng thái sử dụng khác nhau.

9. Dàn lạnh 13 kg, dàn nóng 27 kg nói lên điều gì?

Dàn lạnh FTKZ25 có kích thước 300 × 920 × 240 mm, nặng 13 kg. Dàn nóng RKZ25VVMV có kích thước 550 × 675 × 284 mm, nặng 27 kg.

Đây là những dữ kiện cho thấy FTKZ25 có phần cứng tương đối lớn trong nhóm công suất này, nhưng không nên chuyển thành kết luận “nặng hơn = tốt hơn” hay “to hơn = tiết kiệm điện hơn”. Muốn đánh giá khả năng thải nhiệt hay thiết kế phần cứng, cần quan sát thêm dàn trao đổi nhiệt, quạt, máy nén và dữ liệu vận hành.

Kích thước dàn nóng còn có ý nghĩa rất thực tế: trước khi mua cần kiểm tra vị trí nhà mình có đủ không gian lắp và lưu thông không khí hay không.

10. Độ ồn dàn nóng 46 / 43 dB(A)

Daikin công bố độ ồn dàn nóng 46 / 43 dB(A). Việc có hai mức cũng phản ánh khả năng thay đổi trạng thái vận hành của hệ thống Inverter.

Nhưng tương tự dàn lạnh, không nên lấy riêng 43 dB(A) rồi coi đó là độ ồn của dàn nóng trong mọi lúc. Tiếng ồn thực tế sau lắp đặt còn chịu ảnh hưởng bởi giá đỡ, tường, vị trí đặt máy, cộng hưởng và môi trường xung quanh.

11. R32 – lượng môi chất nạp 0,77 kg

FTKZ25 sử dụng môi chất lạnh R32, lượng nạp được công bố 0,77 kg. Con số này không có nghĩa máy có nhiều gas hơn thì lạnh khỏe hoặc tốt hơn máy có lượng gas thấp hơn.

Lượng môi chất phụ thuộc vào thiết kế của toàn bộ hệ thống. Với người sử dụng, điều cần quan tâm là máy phải sử dụng đúng loại môi chất và việc lắp đặt, xử lý môi chất phải tuân thủ yêu cầu của nhà sản xuất.

12. Đường kính ống Ø6,4 / Ø9,5 mm – chiều dài tối đa 20 m – chênh cao 15 m

FTKZ25 sử dụng ống lỏng Ø6,4 mm, ống hơi Ø9,5 mm, chiều dài đường ống tối đa 20 m và chênh lệch độ cao tối đa 15 m.

Những thông số này đặc biệt quan trọng nếu nhà đã có đường ống âm, dàn nóng phải đặt xa hoặc khác tầng. Với ống âm sẵn, cần kiểm tra kích thước trước khi quyết định mua máy; còn với công trình có đường ống dài, cần kiểm tra cả chiều dài lẫn chênh cao và các yêu cầu về môi chất trong hướng dẫn lắp đặt.

“Nối được” chưa chắc đã có nghĩa “đúng thiết kế”.

13. Giới hạn hoạt động 19,4–46°C không có nghĩa máy giữ nguyên công suất ở 46°C

Daikin công bố giới hạn hoạt động làm lạnh ngoài trời 19,4–46°C DB. Trong khi đó, công suất lạnh danh định 8.500 BTU/h được xác định ở điều kiện ngoài trời 35°C DB / 24°C WB.

Hai con số trả lời hai câu hỏi khác nhau: 35°C là điều kiện thử công suất lạnh được công bố; 46°C là giới hạn nhiệt độ ngoài trời cho phép máy hoạt động làm lạnh.

Vì vậy không thể từ bảng này kết luận: “Ở 46°C FTKZ25 vẫn tạo ra 8.500 BTU/h.”

Muốn biết công suất và hiệu suất thực tế ở 40°C, 43°C hay 46°C, chúng ta cần dữ liệu thử nghiệm ở những nhiệt độ đó.

Đọc hết bảng này, chúng ta hiểu gì về Daikin FTKZ25VVMV?

Bây giờ những con số trong catalogue bắt đầu liên kết với nhau.

2,5 (1,2–3,6) kW cho biết đây là điều hòa Inverter khoảng 9.000 BTU nhưng có khả năng thay đổi công suất lạnh từ thấp đến cao. 455 (160–890) W cho thấy công suất điện cũng thay đổi theo trạng thái vận hành, chứ không cố định ở 455 W.

CSPF 7,24 cho thấy hiệu suất làm lạnh theo mùa rất cao theo phép đánh giá tiêu chuẩn. 14,6–4,9 m³/phút cùng 42–19 dB(A) cho thấy khả năng điều chỉnh khá rộng giữa nhu cầu tuần hoàn gió mạnh và vận hành yên tĩnh.

Dàn nóng 27 kg, kích thước 550 × 675 × 284 mm cung cấp thêm dữ liệu về phần cứng và yêu cầu không gian lắp đặt. Còn Ø6,4/Ø9,5 mm – 20 m – 15 m giúp kiểm tra chiếc máy có phù hợp với điều kiện đường ống thực tế hay không.

Quan trọng hơn, bảng thông số cho chúng ta biết giới hạn của chính dữ liệu: 8.500 BTU/h ở điều kiện thử 35°C không cho phép suy ra công suất lạnh ở 46°C; Min của công suất lạnh cũng không được tự động ghép với Min của công suất điện để tự tính hiệu suất.

Đó chính là khác biệt giữa: đọc được con số và hiểu con số.

Nếu đang cân nhắc FTKZ25VVMV, nên sử dụng bảng thông số như thế nào?

Trước tiên hãy xem 8.500 BTU/h có phù hợp với tải nhiệt căn phòng hay không. Không nên thấy Max 12.300 BTU/h rồi sử dụng FTKZ25 như một chiếc điều hòa 12.000 BTU.

Nếu sử dụng điều hòa nhiều giờ mỗi ngày, đặc biệt là phòng ngủ sử dụng xuyên đêm, hãy quan tâm đến dải công suất và CSPF 7,24. Đây là những thông tin giúp chúng ta hiểu khả năng điều chỉnh tải và hiệu suất theo mùa của máy.

Nếu ưu tiên sự dễ chịu và yên tĩnh, hãy đọc lưu lượng gió cùng độ ồn, thay vì chỉ tìm con số 19 dB(A). Nếu nhà đã có đường ống âm hoặc dàn nóng phải đặt xa, hãy kiểm tra Ø6,4/Ø9,5 mm – 20 m – 15 m trước khi quyết định mua.

Còn nếu điều hòa phải hoạt động trong môi trường rất nóng, đừng dừng ở dòng “giới hạn hoạt động 46°C”. Hãy tìm thêm dữ liệu về công suất và hiệu suất ở nhiệt độ cao nếu nhà sản xuất có công bố.

Như vậy, chúng ta không còn chọn FTKZ25 chỉ vì: “Daikin cao cấp – Inverter – CSPF 7,24.”

Mà hiểu rõ hơn chiếc máy có khả năng làm gì, hoạt động trên dải nào và những dữ liệu nào vẫn chưa đủ để kết luận.

Chỉ cần nhớ 5 điều

1. Rated cho biết “cỡ máy”, Min – Max cho biết phạm vi điều chỉnh. FTKZ25 có công suất danh định 8.500 BTU/h, không phải máy 12.000 BTU chỉ vì Max đạt 12.300 BTU/h.

2. Công suất điện của Inverter không cố định. 455 W là mức định mức; catalogue công bố dải 160–890 W.

3. Không tự ghép đầu Min/Max của hai dải để tính hiệu suất. Muốn làm vậy cần biết chúng có phải các điểm vận hành tương ứng hay không.

4. CSPF 7,24 là dữ liệu rất có giá trị về hiệu suất theo mùa, nhưng không phải phép tính trực tiếp tiền điện của căn nhà.

5. Mọi con số đều cần đặt trong điều kiện của nó. Công suất danh định được xác định ở ngoài trời 35°C; giới hạn hoạt động 46°C không có nghĩa máy giữ nguyên công suất và hiệu suất ở 46°C.

Có thể nhớ toàn bộ bài bằng một câu:

Với điều hòa Inverter, giá trị lớn nhất của bảng thông số không nằm ở một con số thật đẹp, mà ở việc nó cho chúng ta thấy chiếc máy có thể thay đổi công suất như thế nào và hoạt động trong những giới hạn nào.

Tìm hiểu tiếp

→ Công suất lạnh và dải Min – Rated – Max nên hiểu như thế nào?

→ Công suất điện, CSPF và nhãn năng lượng nói lên điều gì?

→ Hướng dẫn đọc & hiểu thông số kỹ thuật điều hòa Inverter 2 chiều – ví dụ Daikin FTXM25

→ Người dùng nhận ra điều gì khi so sánh bảng thông số Daikin FTKB25 và Mitsubishi Heavy 10YZP-W5?

KSDM – KỸ SƯ ĐIỆN MÁY
Giúp Bạn: Hiểu Rõ → Mua Đúng & Yên Tâm Sử Dụng.