Khe cửa, cửa sổ và những chỗ “hở” nhỏ có đáng quan tâm?

Một căn phòng có thể đóng kín cửa nhưng vẫn có những vị trí nhỏ để không khí bên ngoài lọt vào:

• khe dưới cửa;

• mép cửa sổ;

• khe giữa khung và tường;

• lỗ xuyên tường;

• khe kỹ thuật;

• cửa ban công đóng chưa kín.

Những khe hở này thường nhỏ nên dễ bị bỏ qua.

Nhưng nếu không khí nóng, ẩm bên ngoài liên tục đi vào qua đó, điều hòa vẫn phải xử lý thêm phần tải mới trong suốt thời gian hoạt động.

Điều đáng quan tâm không phải là một khe nhỏ có “làm mất hết hơi lạnh” hay không.

Mà là:

Có bao nhiêu không khí ngoài trời đang xâm nhập vào phòng, và quá trình đó diễn ra liên tục đến mức nào.

Một khe nhỏ có thể cho không khí đi qua như thế nào?

Không khí không cần một cánh cửa mở rộng mới có thể di chuyển.

Nếu giữa trong và ngoài có chênh lệch:

• nhiệt độ;

• áp suất;

• gió;

• độ kín của công trình;

không khí có thể đi qua những khe rất nhỏ.

Ví dụ:

Một khe dưới cửa có thể cho không khí ngoài hành lang đi vào.

Một cửa sổ đóng không kín có thể cho gió nóng ngoài trời lọt qua.

Một lỗ kỹ thuật quanh đường ống có thể trở thành đường trao đổi không khí liên tục.

Từng khe riêng lẻ có thể nhỏ.

Nhưng nếu có nhiều khe, tổng lượng không khí xâm nhập có thể đáng kể.

Vì sao điều hòa phải xử lý cả nhiệt và độ ẩm?

Không khí bên ngoài vào phòng không chỉ mang theo nhiệt.

Trong những ngày nóng ẩm, nó còn chứa nhiều hơi nước.

Khi luồng không khí này đi vào, điều hòa phải:

Làm giảm nhiệt độ của nó

và đồng thời:

Ngưng tụ bớt hơi nước để giảm độ ẩm.

Vì vậy, một căn phòng nhiều khe hở có thể khiến máy phải làm việc nhiều hơn ngay cả khi nhiệt độ trong phòng không tăng quá nhanh.

Đặc biệt vào thời tiết nóng ẩm, phần tải do độ ẩm có thể trở nên đáng kể.

Có phải mọi khe hở đều đáng lo như nhau?

Không.

Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào:

• kích thước khe;

• số lượng khe;

• vị trí khe;

• chênh lệch nhiệt độ;

• chênh lệch áp suất;

• hướng gió;

• thời gian điều hòa hoạt động;

• mức độ nóng ẩm của môi trường bên ngoài.

Một khe rất nhỏ trong phòng ít chịu gió có thể ảnh hưởng không đáng kể.

Trong khi một cửa ban công đóng không kín ở hướng gió mạnh có thể khiến không khí ngoài trời đi vào liên tục.

Vì vậy:

Không nên nhìn vào kích thước khe đơn lẻ, mà nên nhìn vào tổng mức trao đổi không khí ngoài ý muốn.

Khe dưới cửa có phải luôn cần bịt kín?

Không nhất thiết.

Một khe dưới cửa nhỏ đôi khi là đặc điểm bình thường của công trình.

Nó có thể phục vụ:

• cân bằng áp suất;

• hỗ trợ lưu thông không khí giữa các không gian;

• hoạt động của quạt hút trong một số thiết kế.

Nếu bịt kín hoàn toàn mà không hiểu vai trò của khe đó, có thể tạo ra vấn đề khác.

Do đó, không nên áp dụng kiểu:

“Thấy khe là phải bịt.”

Điều hợp lý hơn là:

xác định khe đó có gây xâm nhập không khí đáng kể hay không.

Nếu không đáng kể, không cần xử lý cực đoan.

Cửa sổ đóng không kín thường đáng quan tâm hơn

So với một khe nhỏ dưới cửa, cửa sổ hoặc cửa ban công đóng không kín có thể tạo ra đường trao đổi không khí lớn hơn nhiều.

Dấu hiệu dễ nhận biết có thể gồm:

• cảm thấy luồng gió khi đứng gần;

• rèm lay dù cửa đóng;

• bụi thường xuyên bám ở khe;

• khu vực gần cửa nóng hơn;

• nghe rõ tiếng gió lọt qua;

• nước mưa có thể lọt vào.

Trong những trường hợp này, việc xử lý gioăng, khóa cửa hoặc độ kín của khung có thể hữu ích hơn việc chỉ tập trung vào công suất điều hòa.

Lỗ xuyên tường quanh ống điều hòa có đáng chú ý?

Có.

Khi lắp điều hòa, đường ống đồng, dây điện và ống thoát nước thường đi xuyên qua tường.

Nếu khoảng hở quanh vị trí này không được xử lý tốt, không khí ngoài trời có thể lọt vào.

Ngoài tải nhiệt, khe hở còn có thể tạo ra:

• bụi;

• côn trùng;

• nước mưa;

• tiếng ồn;

• mùi từ bên ngoài.

Vì vậy, vị trí xuyên tường nên được hoàn thiện kín hợp lý sau khi lắp đặt.

Đây là một chi tiết nhỏ nhưng có giá trị sử dụng lâu dài.

Có cần biến căn phòng thành hộp kín tuyệt đối?

Không.

Đây là điều rất quan trọng.

Mục tiêu không phải là bịt kín mọi khe để không khí không thể trao đổi theo bất kỳ cách nào.

Con người vẫn cần:

• thông gió;

• không khí mới;

• kiểm soát CO₂;

• kiểm soát mùi;

• chất lượng không khí phù hợp.

Điều cần hạn chế là:

Không khí nóng, ẩm xâm nhập ngoài ý muốn và liên tục.

Trong khi:

Thông gió có chủ đích vẫn là một nhu cầu cần thiết.

Hai việc này không giống nhau.

Gió ngoài trời khiến khe hở trở nên đáng chú ý hơn

Nếu ngoài trời có gió mạnh, áp suất trên các mặt của công trình thay đổi.

Một phía có thể bị gió ép vào.

Phía khác có thể bị hút ra.

Khi đó, không khí dễ dàng đi qua:

• khe cửa;

• cửa sổ;

• lỗ kỹ thuật;

• các vị trí không kín.

Vì vậy, cùng một căn phòng nhưng mức xâm nhập không khí có thể thay đổi theo thời tiết.

Một ngày ít gió có thể gần như không cảm nhận được.

Một ngày gió mạnh, ảnh hưởng lại rõ rệt.

Vì sao phòng nhiều khe hở có thể khó kiểm soát độ ẩm?

Nếu không khí ngoài trời ẩm liên tục đi vào, điều hòa vừa giảm nhiệt vừa phải liên tục ngưng tụ hơi nước.

Điều này có thể khiến:

• độ ẩm trong phòng khó ổn định;

• máy phải hoạt động lâu hơn;

• cảm giác trong phòng kém dễ chịu hơn.

Đặc biệt với những ngày nồm ẩm hoặc thời tiết có độ ẩm ngoài trời rất cao, việc hạn chế xâm nhập không khí ngoài ý muốn càng có ý nghĩa.

Nên kiểm tra những vị trí nào?

Nếu nghi ngờ căn phòng bị lọt nhiều không khí ngoài trời, có thể kiểm tra:

• khe dưới cửa;

• mép cửa ra vào;

• gioăng cửa sổ;

• cửa ban công;

• vị trí xuyên ống điều hòa;

• lỗ kỹ thuật;

• hộp kỹ thuật;

• các khe quanh khung cửa.

Không cần bịt kín mọi vị trí ngay lập tức.

Điều cần làm là tìm những chỗ:

có luồng không khí rõ rệt, diện tích hở lớn hoặc xâm nhập liên tục.

Một nguyên tắc dễ nhớ

Có thể phân biệt như sau:

Khe hở không kiểm soát
→ thường làm tăng tải nhiệt và độ ẩm.

Thông gió có chủ đích
→ phục vụ chất lượng không khí.

Vì vậy:

Không phải đóng kín tuyệt đối, mà là kiểm soát đúng luồng không khí.

Chỉ cần nhớ

Những khe hở nhỏ không nhất thiết gây ra vấn đề lớn.

Nhưng nếu nhiều khe cùng tồn tại hoặc có vị trí cho không khí nóng ẩm đi vào liên tục, tổng tác động có thể đáng kể.

Điều hòa khi đó phải xử lý thêm:

• nhiệt;

• độ ẩm;

• tải mới phát sinh liên tục.

Vì vậy:

Điều đáng quan tâm không phải “có khe hay không”, mà là “không khí đang đi qua khe đó nhiều đến mức nào”.

Hạn chế xâm nhập ngoài ý muốn giúp điều hòa kiểm soát nhiệt tốt hơn.

Nhưng vẫn cần giữ một phương án thông gió phù hợp cho con người.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về căn phòng và luồng không khí, bạn có thể đọc thêm:

• Vì sao mở cửa liên tục khiến điều hòa phải làm việc nhiều hơn? – hiểu vì sao không khí nóng ẩm ngoài trời làm tăng tải.

• Phòng càng kín càng tốt cho điều hòa – có đúng không? – hiểu sự khác biệt giữa giữ nhiệt và chất lượng không khí.

• Điều hòa không làm mát một căn phòng “trống rỗng” – hiểu toàn bộ các nguồn nhiệt mà máy phải xử lý.

• Nhiệt đi vào căn phòng bằng những con đường nào? – tìm hiểu dẫn nhiệt, bức xạ và trao đổi không khí.

• Vì sao hai căn phòng cùng 20 m² có thể nóng rất khác nhau? – hiểu vì sao diện tích chưa nói hết tải nhiệt.

• Che nắng hay tăng công suất điều hòa – cách nào giải quyết đúng nguyên nhân hơn? – hiểu hai hướng xử lý: giảm tải và tăng khả năng lấy nhiệt ra.

• Điều hòa có lấy không khí ngoài trời vào phòng không? – hiểu đúng cách điều hòa dân dụng tuần hoàn không khí.