Trời càng nóng, điều hòa có càng tốn điện không?

Câu trả lời ngắn gọn là:

Thường có.

Nhưng lý do không chỉ đơn giản là “trời nóng thì máy phải chạy lâu hơn”.

Khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao, điều hòa thường gặp hai bất lợi cùng lúc:

1. Căn phòng nhận nhiều nhiệt hơn.

2. Dàn nóng phải thải nhiệt trong điều kiện khó hơn.

Vì vậy, cùng một chiếc điều hòa, cùng căn phòng, cùng cài 26°C nhưng ngày 38°C có thể tiêu thụ điện cao hơn rõ rệt so với ngày 30°C.

1. Trời nóng hơn, căn phòng nhận nhiều nhiệt hơn

Giả sử trong phòng đang được giữ ở 26°C.

Nếu ngoài trời là 30°C, chênh lệch nhiệt độ trong – ngoài chỉ khoảng 4°C.

Nếu ngoài trời tăng lên 38°C, chênh lệch đã là khoảng 12°C.

Khi chênh lệch lớn hơn, nhiệt có xu hướng truyền vào phòng mạnh hơn qua:

• mái;

• tường;

• cửa kính;

• khe hở;

• không khí nóng xâm nhập.

Đồng thời, nắng mạnh cũng làm mái, tường và kính nóng hơn.

Kết quả:

Tải nhiệt của căn phòng tăng lên.

Điều hòa phải lấy ra nhiều nhiệt hơn để vẫn giữ được 26°C.

2. Dàn nóng cũng làm việc khó hơn khi ngoài trời quá nóng

Điều hòa hoạt động bằng cách chuyển nhiệt từ trong phòng ra ngoài trời.

Dàn nóng là nơi phải thải lượng nhiệt đó ra môi trường.

Khi ngoài trời mát hơn, việc thải nhiệt thuận lợi hơn.

Nhưng khi nhiệt độ môi trường ngoài trời tăng cao, chênh lệch nhiệt độ để thải nhiệt giảm xuống.

Hệ thống phải làm việc vất vả hơn để đưa nhiệt ra ngoài.

Điều này có thể khiến:

• áp suất ngưng tụ tăng;

• máy nén phải làm việc nặng hơn;

• công suất điện tăng;

• hiệu suất hệ thống giảm.

Vì vậy:

Ngày nóng hơn không chỉ làm tải phòng tăng, mà còn làm điều kiện làm việc của dàn nóng khó hơn.

3. Đây là lý do cùng cài 26°C nhưng điện năng vẫn thay đổi

Nhiều người nghĩ:

“Remote vẫn 26°C, sao hôm nay điện lại cao hơn?”

Bởi điều hòa không tiêu thụ điện theo con số trên remote.

Máy tiêu thụ điện theo lượng nhiệt phải xử lý.

Cùng 26°C:

Ngày mát hơn

• ngoài trời 30°C;

• tường ít nóng;

• dàn nóng dễ thải nhiệt.

Ngày rất nóng

• ngoài trời 38°C;

• mái và tường nóng mạnh;

• kính nhận nhiều bức xạ;

• dàn nóng thải nhiệt khó hơn.

Do đó, máy có thể phải duy trì công suất cao lâu hơn.

4. Vì sao gần trưa và đầu chiều thường là lúc điều hòa “nặng việc” nhất?

Đây là thời điểm nhiều yếu tố cùng bất lợi:

• nhiệt độ ngoài trời cao;

• bức xạ mặt trời mạnh;

• mái và tường nóng;

• cửa kính nhận nhiều nắng;

• không khí xâm nhập cũng nóng hơn.

Nếu căn phòng ở:

• tầng trên cùng;

• hướng Tây;

• nhiều kính;

thì tải nhiệt có thể tăng rất mạnh.

Điều hòa khi đó có thể chạy gần vùng công suất cao trong thời gian dài.

5. Tường và mái còn tiếp tục truyền nhiệt sau khi nắng giảm

Một điểm dễ bị bỏ qua là tải nhiệt không giảm ngay khi mặt trời yếu đi.

Mái và tường đã hấp thụ nhiệt trong nhiều giờ có thể tiếp tục truyền nhiệt vào phòng sau đó.

Vì vậy, có những ngày:

• 17–18h trời đã dịu hơn;

• nhưng căn phòng vẫn rất nóng;

• điều hòa vẫn phải chạy cao.

Nguyên nhân là nhiệt tích trong kết cấu vẫn đang tiếp tục đi vào phòng.

6. Điều hòa Inverter có tự bù được việc trời nóng không?

Có thể điều chỉnh, nhưng không có nghĩa không bị ảnh hưởng.

Khi tải tăng, điều hòa Inverter sẽ:

• tăng tốc máy nén;

• tăng công suất lạnh;

• đồng thời tăng công suất điện.

Nếu tải vẫn nằm trong khả năng của máy, hệ thống vẫn có thể giữ được nhiệt độ.

Nhưng nếu tải quá lớn:

• máy phải chạy rất cao;

• ít có cơ hội giảm công suất;

• điện năng tăng;

• thậm chí phòng vẫn khó đạt mức cài đặt.

Vì vậy:

Inverter không làm mất tác động của thời tiết nóng. Nó chỉ giúp máy điều chỉnh theo tải tốt hơn.

7. Điều gì xảy ra khi nhiệt độ ngoài trời tiến gần giới hạn làm việc của máy?

Mỗi điều hòa có một phạm vi nhiệt độ vận hành ngoài trời nhất định.

Khi nhiệt độ ngoài trời tăng rất cao:

• hiệu suất có thể giảm;

• công suất lạnh thực tế có thể bị ảnh hưởng;

• điện đầu vào có thể tăng;

• hệ thống phải làm việc ở điều kiện khắc nghiệt hơn.

Đây là lý do điều hòa có dàn nóng lớn, trao đổi nhiệt tốt và khả năng vận hành ở nhiệt độ môi trường cao thường có lợi thế hơn trong những ngày nắng cực điểm.

8. Có phải trời tăng 1°C thì điện tăng đúng X%?

Không nên dùng một quy tắc cố định như vậy.

Mức tăng điện còn phụ thuộc vào:

• căn phòng;

• mức cách nhiệt;

• hướng nắng;

• nhiệt độ cài đặt;

• model điều hòa;

• khả năng vận hành ở nhiệt độ cao;

• số người;

• thiết bị điện;

• thời gian sử dụng.

Một phòng cách nhiệt tốt có thể ít bị ảnh hưởng hơn phòng tầng mái nhiều kính.

Vì vậy:

Nhiệt độ ngoài trời là một yếu tố lớn, nhưng không phải yếu tố duy nhất.

9. Cùng 38°C ngoài trời nhưng hai căn phòng vẫn có thể tốn điện khác nhau

Ví dụ:

Phòng A

• tầng giữa;

• ít kính;

• cách nhiệt tốt;

• 2 người.

Phòng B

• tầng trên cùng;

• tường Tây;

• kính lớn;

• nhiều thiết bị.

Dù cùng ngoài trời 38°C, tải nhiệt phòng B vẫn cao hơn nhiều.

Điều hòa ở phòng B sẽ phải làm việc nhiều hơn.

Điều này nhắc lại một nguyên tắc rất quan trọng:

Thời tiết quyết định một phần tải nhiệt, nhưng chính căn phòng quyết định mức ảnh hưởng lớn đến đâu.

10. Có thể làm gì trong những ngày cực nóng?

Một số việc giúp giảm tải thực tế:

• che nắng cho kính;

• hạn chế nắng trực tiếp vào tường;

• cải thiện cách nhiệt mái;

• hạn chế mở cửa;

• giảm thiết bị không cần thiết;

• không cài nhiệt độ quá thấp;

• giữ dàn nóng thông thoáng.

Những việc này không làm nhiệt độ ngoài trời giảm.

Nhưng chúng giúp giảm phần nhiệt mà điều hòa phải xử lý.

11. Dàn nóng thông thoáng đặc biệt quan trọng trong ngày nóng

Khi ngoài trời đã nóng, dàn nóng vốn đã thải nhiệt khó hơn.

Nếu lại:

• đặt trong hốc kín;

• chắn gió;

• bị bụi bẩn;

• hồi gió nóng lại chính nó;

thì điều kiện vận hành càng bất lợi.

Điều này có thể làm:

• công suất điện tăng;

• hiệu suất giảm;

• khả năng làm lạnh kém đi.

Vì vậy:

Ngày càng nóng thì yêu cầu về vị trí và thông thoáng của dàn nóng càng quan trọng.

12. Vì sao ban đêm thường tiết kiệm điện hơn ban ngày?

Trong nhiều trường hợp, ban đêm có lợi thế vì:

• không còn bức xạ mặt trời;

• nhiệt độ ngoài trời giảm;

• mái và tường dần nguội;

• ít hoạt động hơn;

• ít thiết bị hơn.

Tải nhiệt giảm.

Dàn nóng cũng dễ thải nhiệt hơn.

Vì vậy, điều hòa có thể giảm công suất sâu hơn.

Đây là lý do cùng 8 giờ sử dụng, 8 giờ ban đêm thường không giống 8 giờ buổi chiều.

13. Muốn so điện năng giữa hai ngày, nên ghi lại điều gì?

Nếu muốn đánh giá có ý nghĩa, nên ghi:

• nhiệt độ ngoài trời;

• nhiệt độ cài đặt;

• thời gian sử dụng;

• số người;

• cửa có mở nhiều không;

• nắng có mạnh không;

• điều kiện phòng;

• điện năng kWh thực tế.

Chỉ khi các điều kiện đủ rõ, việc so sánh mới có giá trị.

Chỉ cần nhớ

Trời càng nóng, điều hòa thường càng tốn điện vì:

Một: căn phòng nhận nhiều nhiệt hơn.

Hai: dàn nóng thải nhiệt khó hơn.

Vì vậy:

Cùng một máy, cùng cài 26°C nhưng ngày 38°C có thể tiêu thụ điện cao hơn ngày 30°C.

Tuy nhiên, mức chênh lệch không cố định.

Nó còn phụ thuộc rất nhiều vào:

căn phòng + chiếc máy + cách sử dụng.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về điện năng điều hòa, bạn có thể đọc thêm:

• Điều hòa “tốn điện” thực chất nghĩa là gì?

• Vì sao không thể trả lời chính xác “điều hòa này 1 giờ hết bao nhiêu điện?”

• Công suất điện trên catalogue nói cho người dùng điều gì?

• Điều hòa Inverter thay đổi công suất điện như thế nào trong một đêm?

• Tải nhiệt quyết định điều hòa phải tiêu thụ bao nhiêu điện như thế nào?

• Cài 24°C, 26°C hay 28°C ảnh hưởng điện năng như thế nào?

• Vì sao cùng cài 26°C nhưng có ngày tốn điện nhiều, ngày tốn ít?

• Bật điều hòa 8 giờ ban đêm có thể tốn điện khác 8 giờ ban ngày như thế nào?

• Những việc nào thực sự giúp giảm điện điều hòa?