Vì sao cùng cài 26°C nhưng có ngày tốn điện nhiều, ngày tốn ít?

Nhiều người có một thắc mắc rất hợp lý:

“Tôi vẫn cài 26°C như mọi ngày, sao hôm nay điều hòa lại tốn điện hơn?”

Nguyên nhân là vì điều hòa không tiêu thụ điện dựa riêng vào con số trên remote.

Máy tiêu thụ điện theo lượng nhiệt thực tế phải xử lý.

Và lượng nhiệt đó thay đổi từng ngày, dù nhiệt độ cài đặt không đổi.

Vì vậy:

Cùng cài 26°C không có nghĩa tải nhiệt giống nhau, nên điện năng cũng không nhất thiết giống nhau.

1. Nhiệt độ ngoài trời thay đổi thì tải nhiệt cũng thay đổi

Giả sử trong phòng vẫn cài 26°C.

Ngày A

• ngoài trời 30°C;

• chênh lệch trong – ngoài khoảng 4°C.

Ngày B

• ngoài trời 38°C;

• chênh lệch khoảng 12°C.

Ngày nóng hơn, nhiệt có xu hướng truyền vào phòng mạnh hơn qua:

• mái;

• tường;

• kính;

• khe hở;

• không khí nóng bên ngoài.

Điều hòa phải lấy ra nhiều nhiệt hơn để vẫn giữ được 26°C.

Do đó công suất điện trung bình trong ngày nóng có thể cao hơn.

2. Mức nắng cũng ảnh hưởng rất lớn

Hai ngày có cùng nhiệt độ ngoài trời nhưng lượng bức xạ mặt trời vẫn có thể khác nhau.

Ví dụ:

• một ngày nhiều mây;

• một ngày nắng gắt.

Ngày nắng mạnh:

• mái nóng hơn;

• tường nóng hơn;

• kính nhận nhiều bức xạ hơn;

• các bề mặt trong phòng nóng hơn.

Vì vậy tải nhiệt tăng.

Điều hòa phải làm việc nhiều hơn dù remote vẫn giữ nguyên 26°C.

3. Số người trong phòng thay đổi thì điện năng cũng thay đổi

Mỗi người đều tỏa nhiệt.

Nếu hôm qua phòng có 2 người nhưng hôm nay có 5 người, tải nhiệt sẽ tăng.

Không chỉ vậy, số người nhiều hơn còn làm:

• độ ẩm tăng;

• CO₂ tăng;

• nhu cầu thông gió tăng.

Điều hòa phải xử lý thêm phần nhiệt và ẩm này.

Vì vậy:

Cùng cài 26°C nhưng số người khác nhau vẫn có thể tạo ra mức điện năng khác nhau.

4. Thiết bị điện bật nhiều hơn cũng làm tải tăng

TV, máy tính, màn hình, đèn, máy chơi game… đều tỏa nhiệt.

Ví dụ:

Ngày thường

• 1 TV;

• 1 laptop.

Cuối tuần

• TV lớn;

• máy chơi game;

• nhiều laptop;

• nhiều người.

Căn phòng nhận thêm một lượng nhiệt đáng kể từ bên trong.

Điều hòa phải lấy phần nhiệt đó ra.

Đây là lý do điện năng có thể tăng dù nhiệt độ cài không đổi.

5. Mở cửa nhiều hay ít cũng tạo khác biệt

Khi cửa mở, không khí nóng và ẩm bên ngoài đi vào.

Điều hòa phải:

• làm giảm nhiệt độ không khí mới;

• xử lý thêm độ ẩm.

Một ngày cửa gần như luôn đóng sẽ khác hẳn ngày:

• người ra vào nhiều;

• cửa ban công mở;

• cửa phòng mở lâu.

Vì vậy:

Cách sử dụng căn phòng có thể làm điện năng thay đổi mạnh hơn nhiều người nghĩ.

6. Độ ẩm ngoài trời cũng có vai trò

Không khí bên ngoài không chỉ có nhiệt độ.

Nó còn có độ ẩm.

Nếu không khí nóng ẩm xâm nhập vào phòng, điều hòa phải xử lý cả:

• nhiệt cảm;

• tải ẩn do hơi ẩm.

Vì vậy hai ngày cùng 34°C nhưng một ngày khô hơn, một ngày ẩm hơn vẫn có thể tạo ra điện năng khác nhau.

7. Mái và tường có thể giữ nhiệt từ ban ngày

Một căn phòng có mái hoặc tường tích nhiệt nhiều có thể tiếp tục nhận nhiệt vào buổi tối.

Ví dụ:

• buổi chiều nắng gắt;

• tường hướng Tây hấp thụ nhiều nhiệt;

• đến 20–21h ngoài trời đã mát hơn;

• nhưng tường vẫn tiếp tục nhả nhiệt vào phòng.

Khi đó, điều hòa vẫn phải duy trì công suất tương đối cao.

Ngày hôm trước ít nắng hơn thì hiện tượng này có thể nhẹ hơn.

8. Dàn nóng hôm nay có thể đang làm việc trong điều kiện khó hơn

Ngay cả khi tải trong phòng giống nhau, điều kiện ngoài trời vẫn ảnh hưởng tới dàn nóng.

Nếu hôm nay:

• nhiệt độ ngoài trời cao hơn;

• dàn nóng bị nắng chiếu mạnh;

• khu vực đặt dàn nóng bí hơn;

khả năng thải nhiệt sẽ khó hơn.

Máy nén có thể cần dùng nhiều điện hơn để tạo cùng hiệu quả làm lạnh.

Vì vậy:

Điện năng không chỉ phụ thuộc bên trong phòng mà còn phụ thuộc điều kiện làm việc của dàn nóng.

9. Bộ lọc bẩn cũng có thể làm kết quả khác đi

Nếu lưới lọc dàn lạnh bẩn:

• lưu lượng gió giảm;

• trao đổi nhiệt kém;

• máy phải làm việc lâu hơn.

Tương tự, dàn nóng bám bụi nhiều cũng làm giảm hiệu quả thải nhiệt.

Do đó, điện năng hôm nay có thể cao hơn vài tháng trước dù:

• cùng máy;

• cùng 26°C;

• cùng căn phòng.

10. Điện áp và điều kiện vận hành cũng có thể tạo sai khác

Trong thực tế, hệ thống điện cũng không phải lúc nào hoàn toàn giống nhau.

Biến động điện áp, điều kiện máy nén và trạng thái vận hành có thể làm công suất điện thay đổi.

Đây không phải yếu tố lớn nhất trong đa số trường hợp, nhưng vẫn là một phần của bức tranh.

11. Vì sao nhìn mỗi TEMP trên remote là chưa đủ?

Remote chỉ cho biết:

Mức nhiệt độ bạn muốn căn phòng tiến tới hoặc duy trì.

Nó không cho biết:

• ngoài trời bao nhiêu độ;

• nắng mạnh thế nào;

• phòng có bao nhiêu người;

• thiết bị đang bật bao nhiêu;

• cửa có mở không;

• mái và tường nóng thế nào;

• dàn nóng có dễ thải nhiệt không.

Vì vậy:

Cùng TEMP nhưng điều kiện tải khác nhau thì mức điện tiêu thụ vẫn khác nhau.

12. Muốn so hai ngày cho công bằng, cần giữ điều kiện gần giống nhau

Nếu muốn biết:

“Máy hôm nay có tốn điện hơn hôm qua không?”

Nên so trong điều kiện càng giống nhau càng tốt:

• cùng nhiệt độ cài;

• cùng số giờ;

• cùng số người;

• cùng trạng thái cửa;

• cùng thiết bị điện;

• nhiệt độ ngoài trời gần nhau;

• mức nắng tương tự.

Nếu điều kiện quá khác nhau, kết quả kWh sẽ phản ánh cả sự khác biệt của căn phòng và thời tiết, không chỉ chiếc máy.

13. Đừng nhìn một ngày rồi kết luận máy “tốn điện”

Một ngày điện năng cao chưa đủ để kết luận điều hòa có vấn đề.

Có thể hôm đó:

• trời nóng hơn;

• phòng đông người;

• cửa mở nhiều;

• nắng mạnh hơn;

• cài nhiệt độ thấp hơn bình thường.

Muốn đánh giá có ý nghĩa hơn, nên theo dõi nhiều ngày.

Từ đó nhìn:

• mức kWh;

• thời tiết;

• cách sử dụng;

• điều kiện phòng.

14. Cách theo dõi đơn giản

Có thể ghi lại:

• ngày;

• nhiệt độ ngoài trời;

• mức cài;

• thời gian chạy;

• số người;

• cửa có mở nhiều không;

• thiết bị điện;

• điện năng kWh.

Sau khoảng 5–7 ngày, bạn sẽ nhìn thấy rất rõ:

Điện năng điều hòa phản ứng theo tải nhiệt như thế nào.

Chỉ cần nhớ

Cùng cài 26°C nhưng điện năng vẫn có thể khác nhau vì:

• nhiệt độ ngoài trời khác;

• nắng khác;

• số người khác;

• thiết bị khác;

• mở cửa khác;

• độ ẩm khác;

• mái và tường tích nhiệt khác;

• dàn nóng làm việc trong điều kiện khác.

Vì vậy:

TEMP không quyết định trực tiếp tiền điện. Tải nhiệt mới quyết định máy phải làm việc bao nhiêu.

Và đó là lý do:

Remote không đổi nhưng hóa đơn vẫn có thể thay đổi.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về điện năng điều hòa, bạn có thể đọc thêm:

• Điều hòa “tốn điện” thực chất nghĩa là gì?

• Vì sao không thể trả lời chính xác “điều hòa này 1 giờ hết bao nhiêu điện?”

• Công suất điện trên catalogue nói cho người dùng điều gì?

• Điều hòa Inverter thay đổi công suất điện như thế nào trong một đêm?

• Tải nhiệt quyết định điều hòa phải tiêu thụ bao nhiêu điện như thế nào?

• Trời càng nóng, điều hòa có càng tốn điện không?

• Cài 24°C, 26°C hay 28°C ảnh hưởng điện năng như thế nào?

• Bật điều hòa 8 giờ ban đêm có thể tốn điện khác 8 giờ ban ngày như thế nào?

• Những việc nào thực sự giúp giảm điện điều hòa?