Vì sao gió điều hòa sưởi lúc mới bật chưa nóng ngay?

Khi bật điều hòa 2 chiều ở chế độ Heat, nhiều người thường kỳ vọng:

“Bấm nút xong là phải có gió nóng ngay.”

Nhưng thực tế có thể xảy ra tình huống:

• máy đã bật;

• dàn nóng bắt đầu hoạt động;

• dàn lạnh chưa thổi gió;

• hoặc chỉ thổi rất nhẹ;

• sau vài phút mới bắt đầu có gió ấm rõ rệt.

Điều này thường không phải lỗi.

Nguyên nhân là điều hòa cần một khoảng thời gian để:

khởi động chu trình Heat Pump, làm nóng dàn trong nhà rồi mới tăng quạt để tránh thổi gió lạnh vào người.

Nhiều hãng gọi cơ chế này bằng những tên như:

• Hot Start;

• Warm Start;

• Anti Cold Draft;

• Cold Draft Prevention.

Tên gọi có thể khác nhau, nhưng mục tiêu khá giống nhau.

Khi vừa bật Heat, dàn lạnh chưa nóng ngay

Ở chế độ sưởi, dàn trong nhà phải trở thành nơi:

nhả nhiệt vào phòng.

Muốn làm được điều đó, hệ thống phải trải qua một chuỗi quá trình:

1. máy nén khởi động;

2. môi chất lạnh bắt đầu tuần hoàn;

3. áp suất tăng;

4. môi chất nóng dần;

5. nhiệt được đưa tới dàn trong nhà;

6. dàn trao đổi nhiệt tăng nhiệt độ.

Quá trình này không xảy ra tức thời.

Vì vậy:

Ngay sau khi bấm Heat, dàn trong nhà vẫn có thể còn lạnh hoặc chưa đủ nóng để thổi gió dễ chịu.

Nếu quạt chạy ngay thì chuyện gì xảy ra?

Giả sử ngay khi bấm Heat:

• dàn lạnh vẫn chỉ khoảng nhiệt độ phòng;

• nhưng quạt đã chạy mạnh.

Luồng gió chuyển động qua cơ thể sẽ làm tăng:

• đối lưu;

• bay hơi trên da.

Người dùng có thể cảm thấy:

lạnh hơn dù máy đang ở chế độ sưởi.

Đây là trải nghiệm rất khó chịu.

Vì vậy nhiều điều hòa chủ động:

• giữ quạt dừng;

• hoặc chạy rất chậm;

cho tới khi dàn trao đổi nhiệt đủ nóng.

Anti Cold Draft là gì?

Có thể hiểu đơn giản là:

Chống thổi gió lạnh khi sưởi.

Hệ thống sử dụng thông tin từ:

• cảm biến nhiệt;

• trạng thái máy nén;

• nhiệt độ dàn;

để quyết định thời điểm tăng quạt.

Khi dàn chưa đủ nóng:

• quạt dàn lạnh chạy thấp hoặc dừng.

Khi nhiệt độ dàn đạt mức phù hợp:

• quạt bắt đầu tăng;

• khí ấm được đưa vào phòng.

Mục tiêu là:

Người dùng cảm nhận gió ấm ngay khi quạt bắt đầu thổi rõ rệt.

Đây khác hoàn toàn máy sưởi điện

Máy sưởi điện trở có thể tạo nhiệt rất nhanh.

Khi bật:

• điện đi qua phần tử sưởi;

• nhiệt xuất hiện gần như ngay lập tức;

• quạt thổi nhiệt ra ngoài.

Trong khi Heat Pump cần:

• thiết lập chu trình lạnh;

• tạo chênh lệch áp suất;

• làm nóng môi chất;

• làm nóng dàn trong nhà.

Do đó:

Điều hòa có thể chậm hơn vài phút ở giai đoạn khởi động, nhưng sau đó lại có lợi thế khi cần duy trì cả căn phòng trong thời gian dài.

Máy nén Inverter cũng cần thời gian tăng công suất

Điều hòa Inverter không nhất thiết:

bật lên là lập tức chạy Max.

Hệ thống có thể:

• khởi động ở mức phù hợp;

• kiểm tra trạng thái;

• tăng dần tốc độ máy nén.

Điều này giúp:

• giảm sốc cơ khí;

• kiểm soát áp suất;

• vận hành ổn định hơn.

Trong thời gian đó, nhiệt độ dàn trong nhà cũng tăng dần.

Trời càng lạnh, thời gian chờ có thể lâu hơn

Giả sử:

Ngoài trời 15°C

Heat Pump tương đối dễ lấy nhiệt.

Dàn trong nhà có thể nóng lên khá nhanh.

Ngoài trời 5°C

Máy phải:

• lấy nhiệt trong điều kiện khó hơn;

• tạo chênh lệch áp suất lớn hơn.

Vì vậy:

thời gian để dàn lạnh đạt nhiệt độ đủ ấm có thể lâu hơn.

Do đó cùng một model, ngày lạnh sâu có thể cho cảm giác khởi động Heat chậm hơn.

Sau Defrost cũng có thể chưa thổi nóng ngay

Không chỉ lúc mới bật máy.

Sau một chu kỳ Defrost:

• hệ thống vừa xả băng dàn ngoài trời;

• trạng thái nhiệt của chu trình chưa trở lại bình thường ngay.

Máy cần một khoảng thời gian để:

• quay về Heat;

• làm nóng lại dàn trong nhà.

Trong giai đoạn đó, quạt có thể tiếp tục:

• dừng;

• hoặc chạy rất nhẹ.

Sau đó mới tăng gió nóng.

Vì vậy:

Máy vừa Defrost xong mà chưa thổi nóng ngay cũng có thể là bình thường.

Vì sao có máy thổi gió ấm nhanh hơn máy khác?

Khác biệt có thể đến từ:

• công suất máy nén;

• lượng môi chất;

• kích thước dàn;

• tốc độ quạt;

• thuật toán điều khiển;

• mức nhiệt mà hãng cho phép quạt bắt đầu chạy.

Một máy có thể ưu tiên:

chờ thật nóng rồi mới thổi.

Máy khác có thể:

bắt đầu sớm hơn nhưng gió ban đầu chỉ hơi ấm.

Không thể chỉ dựa vào vài chục giây khởi động để kết luận máy nào sưởi tốt hơn.

Cài 30°C có làm gió nóng xuất hiện nhanh hơn không?

Không nhất thiết.

Khi phòng đang lạnh và máy vừa bật Heat:

• hệ thống thường đã nhận biết tải sưởi lớn;

• máy nén có thể đang tăng công suất.

Việc cài:

• 30°C;

• thay vì 24°C;

không làm bỏ qua giai đoạn:

• khởi động;

• làm nóng dàn;

• Anti Cold Draft.

Vì vậy:

Không cần tăng TEMP thật cao chỉ để mong máy thổi nóng nhanh hơn.

Vậy nên cài bao nhiêu?

Mức phù hợp phụ thuộc:

• người sử dụng;

• quần áo;

• độ kín phòng;

• thời tiết.

Trong nhiều tình huống, khoảng:

22–24°C

đã có thể tạo cảm giác dễ chịu khi sưởi.

Nếu cài quá cao:

• chênh lệch trong – ngoài tăng;

• tải sưởi tăng;

• điện năng cũng có xu hướng tăng.

Chúng ta sẽ đi sâu hơn vấn đề này ở một bài riêng.

Gió ban đầu hơi mát có phải máy lỗi?

Không nên kết luận ngay.

Có thể có một giai đoạn rất ngắn khi:

• quạt chạy nhẹ;

• dàn chưa quá nóng;

nên gió chưa có cảm giác nóng rõ.

Nếu sau vài phút:

• gió ấm dần;

• phòng bắt đầu tăng nhiệt;

• máy hoạt động ổn định;

thường không có gì bất thường.

Khi nào cần nghi ngờ máy có vấn đề?

Nếu sau một thời gian hợp lý:

• dàn lạnh vẫn chỉ thổi gió lạnh;

• phòng không tăng nhiệt;

• dàn nóng không hoạt động bình thường;

• máy báo lỗi;

thì cần kiểm tra.

Nguyên nhân có thể liên quan tới:

• chế độ cài đặt;

• van đảo chiều;

• môi chất lạnh;

• cảm biến;

• máy nén;

• hệ thống điều khiển.

Trước khi gọi kỹ thuật, hãy kiểm tra remote

Nhiều trường hợp đơn giản chỉ là:

• chưa chọn Heat;

• đang để Fan;

• đang để Auto;

• TEMP cài thấp hơn nhiệt độ phòng.

Với chế độ sưởi cần kiểm tra:

• biểu tượng mặt trời/Heat;

• nhiệt độ cài cao hơn nhiệt độ phòng.

Ví dụ:

Phòng đang:

20°C

nhưng remote cài:

18°C

thì máy sẽ không có nhu cầu sưởi.

Một lỗi hiểu nhầm rất thường gặp: nhìn số TEMP như nhiệt độ gió thổi

Nếu remote hiển thị:

24°C

điều đó không có nghĩa:

“Gió điều hòa chỉ nóng 24°C.”

24°C thường là:

nhiệt độ mục tiêu của căn phòng.

Không khí đi ra khỏi dàn có thể có nhiệt độ cao hơn nhiều trong một số điều kiện.

Máy dùng luồng khí nóng đó để:

• đưa nhiệt vào phòng;

• cho tới khi nhiệt độ phòng tiến gần mức cài.

Gió nóng quá mạnh cũng chưa chắc là tốt hơn

Một điều hòa thổi:

• gió rất nóng;

• nhưng lưu lượng thấp;

chưa chắc cung cấp nhiều nhiệt hơn một máy:

• gió ít nóng hơn;

• nhưng lưu lượng lớn.

Nhiệt đưa vào phòng phụ thuộc đồng thời vào:

• chênh lệch nhiệt độ;

• lưu lượng không khí.

Vì vậy:

Không nên đánh giá công suất sưởi chỉ bằng cách đưa tay trước cửa gió.

Tại sao lúc đầu máy có thể chạy gió thấp?

Ngoài Anti Cold Draft, quạt thấp còn giúp:

• không thổi luồng lạnh khó chịu;

• giữ nhiệt trên dàn lâu hơn;

• tăng nhiệt độ không khí đầu ra.

Khi dàn đủ nóng, máy có thể:

• tăng lưu lượng;

• phân phối nhiệt ra phòng.

Đây là cách hệ thống cân bằng giữa:

nhiệt độ gió + lưu lượng gió + cảm giác người dùng.

Hướng gió khi sưởi cũng rất quan trọng

Không khí nóng có xu hướng:

bay lên.

Nếu cánh gió lại hướng quá cao:

• nhiệt dễ tích tụ gần trần;

• khu vực người ngồi gần sàn vẫn lạnh.

Do đó khi sưởi, thường nên:

hướng gió thấp xuống hơn so với lúc làm lạnh.

Vì sao phòng vẫn chưa ấm dù cửa gió đã rất nóng?

Bởi làm nóng căn phòng không chỉ là làm nóng không khí.

Trong phòng còn có:

• tường;

• sàn;

• đồ nội thất;

• kính.

Nếu tất cả đều đang lạnh:

• chúng sẽ hấp thụ một phần nhiệt.

Do đó, giai đoạn đầu:

• gió đã nóng;

• nhưng cảm giác phòng vẫn lạnh.

Sau một thời gian, khi các bề mặt dần ấm lên:

cảm giác tiện nghi sẽ rõ hơn.

Phòng cách nhiệt kém làm thời gian làm ấm lâu hơn

Nếu nhiệt liên tục thất thoát qua:

• kính;

• khe cửa;

• tường;

• mái;

điều hòa có thể thổi nóng liên tục nhưng:

• nhiệt độ tăng chậm;

• hoặc không đạt mức cài.

Khi đó, vấn đề không nằm ở việc:

“Gió chưa đủ nóng.”

Mà có thể nằm ở:

tải nhiệt của căn phòng quá lớn so với khả năng máy.

Dùng quạt cùng điều hòa có thể giúp phòng ấm đều hơn

Trong phòng lớn hoặc trần cao:

• khí nóng dễ tích ở trên.

Một chiếc quạt chạy nhẹ có thể:

• trộn lớp khí nóng phía trên;

• đưa nhiệt xuống vùng sinh hoạt.

Nhờ đó có thể:

• giảm phân tầng nhiệt;

• cảm thấy ấm đều hơn.

Nhưng cần tránh tạo gió mạnh trực tiếp vào người vì có thể làm tăng cảm giác lạnh.

Không nên bật/tắt máy liên tục để “thử”

Một số người thấy máy chưa thổi nóng sau 1–2 phút liền:

• tắt;

• bật lại;

• đổi mode liên tục.

Điều này chỉ khiến hệ thống phải:

• khởi động lại;

• cân bằng áp suất;

• bắt đầu lại chu trình.

Tốt hơn là:

chọn đúng Heat, cài nhiệt độ phù hợp rồi cho máy thời gian vận hành.

Có thể mất bao lâu mới có gió nóng?

Không có một con số cố định.

Tùy điều kiện, có thể:

• một vài phút;

• lâu hơn sau Defrost hoặc trong ngày rất lạnh.

Điều cần quan sát không phải:

“Có nóng ngay lập tức không?”

Mà là:

Sau giai đoạn khởi động, máy có chuyển sang thổi ấm ổn định và làm tăng nhiệt độ phòng hay không.

Một cách hiểu rất đơn giản

Khi mới bật Heat:

Dàn trong nhà còn lạnh

↓

Máy nén bắt đầu bơm nhiệt

↓

Dàn trong nhà nóng dần

↓

Quạt mới tăng tốc

↓

Gió ấm được thổi vào phòng

Đó là lý do:

Một khoảng chờ ngắn lúc khởi động thường là chủ ý của hệ thống, không phải sự chậm chạp vô ích.

Khi nào là bình thường, khi nào nên kiểm tra?

Thường là bình thường nếu:

• mới bật Heat;

• quạt dừng vài phút;

• sau đó bắt đầu có gió ấm;

• nhiệt độ phòng tăng dần.

Hoặc:

• vừa Defrost xong;

• máy cần vài phút để sưởi trở lại.

Nên kiểm tra nếu:

• chờ lâu nhưng vẫn chỉ có gió lạnh;

• dàn nóng không hoạt động;

• phòng không ấm lên;

• máy báo lỗi;

• tình trạng lặp lại bất thường.

Chỉ cần nhớ

Khi vừa bật chế độ Heat, điều hòa không nhất thiết thổi nóng ngay.

Máy cần thời gian để:

khởi động Heat Pump → làm nóng môi chất → làm nóng dàn trong nhà.

Để tránh thổi một luồng gió lạnh vào người, nhiều máy còn có:

Anti Cold Draft / Hot Start.

Vì vậy, quạt dàn lạnh có thể:

• tạm dừng;

• hoặc chạy rất nhẹ;

trong vài phút đầu.

Sau khi dàn đủ nóng:

quạt mới tăng và khí ấm bắt đầu được phân phối ra phòng.

Do đó:

“Bật Heat nhưng chưa có gió ngay” thường không phải lỗi.

Điều cần quan tâm là:

Sau giai đoạn khởi động, máy có sưởi ổn định và làm căn phòng ấm lên hay không.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về điều hòa 2 chiều và sưởi mùa đông, bạn có thể đọc thêm:

• Điều hòa 2 chiều sưởi ấm căn phòng bằng cách nào?

• Defrost là gì – tại sao đang sưởi máy lại dừng?

• Vì sao dàn nóng điều hòa chảy nước hoặc có hơi trắng khi sưởi?

• Cài điều hòa sưởi 22°C, 24°C hay 28°C có gì khác?

• Vì sao không khí nóng tập trung gần trần?

• Dùng quạt cùng chế độ sưởi có hữu ích không?

• Điều hòa sưởi có làm không khí khô không?

• Vì sao trời càng lạnh điều hòa sưởi càng tốn điện?

• Chọn công suất điều hòa 2 chiều cho mùa đông cần lưu ý gì?

• Nhà ở Hà Nội có nên mua điều hòa 2 chiều không?