Có cần bổ sung gas khi đường ống điều hòa dài không?

Khi mua điều hòa mới, dàn nóng thường đã được nhà sản xuất nạp sẵn môi chất lạnh.

Vì vậy, khi lắp đặt có hai cách hiểu khá phổ biến:

“Máy mới đã có gas → không bao giờ phải nạp thêm.”

Hoặc ngược lại:

“Lắp điều hòa mới → thợ phải nạp thêm gas.”

Cả hai đều không nên trở thành quy tắc chung.

Câu trả lời đúng phụ thuộc vào:

Model điều hòa + chiều dài đường ống thực tế + lượng môi chất nhà sản xuất đã nạp sẵn + quy định bổ sung môi chất của chính model đó.

Gas của điều hòa mới nằm ở đâu?

Khi điều hòa chưa được lắp đặt, môi chất lạnh thường được chứa sẵn trong dàn nóng, với các van dịch vụ đang đóng.

Trong khi đó:

dàn lạnh + đường ống đồng mới lắp

ban đầu chưa có lượng môi chất đó lưu thông.

Sau khi nối đường ống, hút chân không và kiểm tra hệ thống, kỹ thuật viên mở van trên dàn nóng.

Môi chất được nạp sẵn sẽ đi vào đường ống và dàn lạnh, hình thành mạch tuần hoàn hoàn chỉnh.

Vì vậy:

Điều hòa mới không phải là “máy chưa có gas”.

Nó thường đã được nhà sản xuất nạp sẵn một lượng môi chất xác định.

Lượng gas nạp sẵn dùng cho bao nhiêu mét ống?

Đây mới là điều cần quan tâm.

Nhà sản xuất có thể quy định lượng môi chất nạp sẵn phù hợp với đường ống có chiều dài tới một mức nhất định.

Có thể hình dung:

Từ 0 → A mét:
lượng môi chất nạp sẵn đáp ứng theo quy định của model.

Từ A → B mét:
vẫn nằm trong chiều dài cho phép nhưng có thể phải bổ sung thêm môi chất.

Trên B mét:
vượt chiều dài đường ống tối đa mà model cho phép.

Trong đó:

A bao nhiêu mét?
B bao nhiêu mét?
Bổ sung bao nhiêu gram/mét?

Không có một con số chung cho mọi điều hòa.

Phải xem tài liệu của đúng model.

Vì sao đường ống dài hơn có thể cần thêm gas?

Khi đường ống dài hơn, thể tích của mạch môi chất cũng tăng lên.

Nhà sản xuất đã tính toán một lượng môi chất phù hợp với thiết kế và một phạm vi đường ống nhất định.

Nếu chiều dài vượt khỏi phạm vi mà lượng nạp sẵn được thiết kế để đáp ứng, hệ thống có thể cần thêm môi chất để đạt lượng nạp phù hợp với điều kiện lắp đặt đó.

Đây không phải việc:

“Thợ thấy máy chưa lạnh nên bơm thêm một ít.”

Mà về nguyên tắc phải là:

Chiều dài thực tế vượt mốc quy định
×
lượng môi chất bổ sung trên mỗi mét theo tài liệu của model.

Có phải cứ vượt chiều dài nạp sẵn là phải bổ sung?

Không nên kết luận nếu chưa xem tài liệu của model.

Cách quy định có thể khác nhau giữa các sản phẩm.

Có model ghi rõ:

lượng môi chất nạp sẵn → chiều dài đường ống tiêu chuẩn → lượng bổ sung trên mỗi mét.

Model khác có thể trình bày theo cách khác.

Do đó, điều người dùng cần hỏi không phải:

“Điều hòa 9.000 BTU thì bao nhiêu mét phải nạp thêm?”

mà là:

“Model này được nhà sản xuất nạp sẵn cho điều kiện đường ống nào?”

Cùng 9.000 BTU nhưng hai model khác nhau không nhất thiết có cùng lượng gas, cùng chiều dài nạp sẵn hoặc cùng mức bổ sung.

Nạp thiếu gas có sao không?

Nếu lượng môi chất trong hệ thống thấp hơn mức phù hợp với thiết kế và điều kiện lắp đặt, hoạt động của chu trình lạnh có thể bị ảnh hưởng.

Tùy mức độ, hệ thống có thể gặp các biểu hiện như:

khả năng làm lạnh giảm → điều kiện áp suất/nhiệt độ thay đổi → máy phải vận hành trong trạng thái không phù hợp với thiết kế.

Nhưng cần lưu ý:

Máy lạnh kém không đồng nghĩa chắc chắn thiếu gas.

Rất nhiều nguyên nhân khác cũng có thể làm điều hòa kém lạnh:

lọc gió bẩn → dàn trao đổi nhiệt bẩn → dàn nóng thải nhiệt kém → thiếu công suất so với tải nhiệt → cảm biến hoặc linh kiện gặp vấn đề...

Vì vậy, không nên thấy máy kém lạnh rồi mặc định:

“Bơm thêm gas là được.”

Nạp thừa gas có tốt hơn không?

Không.

Gas điều hòa không phải nhiên liệu theo kiểu:

“nhiều hơn thì máy khỏe hơn”.

Hệ thống được thiết kế để vận hành với lượng môi chất phù hợp.

Nạp quá nhiều cũng có thể làm thay đổi áp suất và trạng thái vận hành của hệ thống, gây bất lợi cho hiệu suất và thiết bị.

Vì vậy, mục tiêu không phải:

nạp càng nhiều càng tốt

mà là:

nạp đúng lượng cần thiết.

Có thể nhìn đồng hồ áp suất rồi nạp gas được không?

Áp suất là một dữ liệu hữu ích trong chẩn đoán hệ thống, nhưng không nên hiểu rằng chỉ cần nhìn một giá trị áp suất rồi nạp tới một con số cố định là đủ cho mọi điều kiện.

Áp suất vận hành còn liên quan đến:

nhiệt độ trong nhà → nhiệt độ ngoài trời → tải lạnh → tốc độ máy nén của điều hòa Inverter → trạng thái trao đổi nhiệt...

Đặc biệt với máy mới và đường ống cần bổ sung môi chất theo quy định, phương pháp đáng tin cậy hơn là xác định:

model → chiều dài thực tế → lượng nạp sẵn → lượng bổ sung theo tài liệu → bổ sung đúng khối lượng yêu cầu.

Với công việc cần định lượng môi chất, kỹ thuật viên có thể sử dụng cân điện tử để kiểm soát lượng nạp.

Nếu đường ống chỉ dài hơn 1–2 mét thì có đáng quan tâm không?

Không nên quyết định dựa trên cảm giác:

“Có thêm vài mét thôi, chắc không đáng kể.”

Nếu vẫn nằm trong phạm vi lượng môi chất nạp sẵn mà nhà sản xuất quy định thì không cần bổ sung chỉ vì đường ống dài thêm.

Nhưng nếu đã vượt mốc mà tài liệu yêu cầu bổ sung, thì dù phần vượt không lớn, cách làm đúng vẫn là tính theo quy định của model.

Một lần nữa:

Không phải số mét tự nó quyết định.
Tài liệu của model mới quyết định.

Gas thiếu sau một thời gian sử dụng có giống trường hợp đường ống dài không?

Không. Đây là hai vấn đề khác nhau.

Khi lắp máy mới, bổ sung môi chất do đường ống dài là việc đưa hệ thống về đúng lượng nạp theo thiết kế.

Còn nếu một hệ thống kín đã sử dụng bình thường nhưng sau một thời gian lại bị thiếu môi chất đáng kể, cần nghĩ tới khả năng rò rỉ.

Gas không phải vật tư được thiết kế để định kỳ:

“mỗi năm châm thêm một ít”.

Nếu phải bổ sung gas vì thất thoát, điều quan trọng là tìm nguyên nhân và xử lý điểm rò, thay vì chỉ nạp thêm rồi tiếp tục sử dụng.

NGƯỜI SỬ DỤNG CẦN KIỂM TRA GÌ?

Khi lắp điều hòa mới, bạn không cần tự tính lượng môi chất.

Chỉ cần hỏi kỹ thuật viên:

• Model này đã được nhà sản xuất nạp sẵn bao nhiêu môi chất?

• Lượng đó được tính cho đường ống tới chiều dài nào?

• Đường ống thực tế của nhà mình dài khoảng bao nhiêu?

• Với chiều dài này có cần bổ sung gas không?

• Nếu cần, nhà sản xuất quy định bao nhiêu gram/mét?

• Kỹ thuật viên xác định lượng bổ sung bằng cách nào?

• Đường ống đã được hút chân không trước khi mở van gas chưa?

Nếu có nghi ngờ, hãy yêu cầu xem bảng thông số hoặc hướng dẫn lắp đặt của đúng model.

Chỉ cần nhớ

Điều hòa mới thường đã có gas.

Nhưng:

CÓ GAS SẴN
≠
MỌI CHIỀU DÀI ĐƯỜNG ỐNG ĐỀU KHÔNG CẦN BỔ SUNG.

Quy trình đúng nên là:

**XÁC ĐỊNH MODEL
↓
ĐO CHIỀU DÀI ĐƯỜNG ỐNG THỰC TẾ
↓
KIỂM TRA MỐC CHIỀU DÀI ĐƯỢC NẠP SẴN
↓
NẾU VƯỢT MỐC → KIỂM TRA LƯỢNG BỔ SUNG g/m
↓
KHÔNG VƯỢT CHIỀU DÀI TỐI ĐA
↓
NẠP ĐÚNG LƯỢNG THEO YÊU CẦU.

**

Và hãy nhớ thêm một điều:

Gas không phải càng nhiều càng tốt.

Thiếu không tốt.

Thừa cũng không tốt.

Điều hệ thống cần là:

ĐÚNG LOẠI MÔI CHẤT + ĐÚNG LƯỢNG + ĐÚNG QUY TRÌNH.

Vì vậy, khi kỹ thuật viên nói:

“Đường ống dài nên phải nạp thêm gas”

câu hỏi phù hợp nhất không phải:

“Nạp thêm bao nhiêu tiền?”

mà là:

“Theo tài liệu của model này, chiều dài bao nhiêu thì cần bổ sung và bổ sung bao nhiêu gram mỗi mét?”

Đó là cách người tiêu dùng có thể kiểm tra một công việc kỹ thuật mà không cần trở thành thợ điều hòa.

TÌM HIỂU THÊM

• Gas điều hòa là gì? Làm nhiệm vụ gì?

• Ống đồng điều hòa dài bao nhiêu là phù hợp?

• Chênh lệch độ cao giữa dàn nóng và dàn lạnh ảnh hưởng thế nào?

• Tại sao phải hút chân không khi lắp điều hòa?

• Lắp điều hòa đúng cách: Người tiêu dùng cần kiểm tra những gì trước khi nghiệm thu?