Tại sao phải hút chân không khi lắp điều hòa?

Khi lắp một bộ điều hòa mới, sau khi nối xong ống đồng giữa dàn lạnh và dàn nóng, kỹ thuật viên thường thực hiện một công đoạn gọi là:

HÚT CHÂN KHÔNG.

Một chiếc bơm được nối vào hệ thống và chạy trong một khoảng thời gian trước khi mở van cho gas từ dàn nóng đi vào đường ống.

Nhìn bên ngoài, công đoạn này có vẻ không liên quan trực tiếp đến việc điều hòa có lạnh hay không.

Vì vậy, người dùng dễ đặt câu hỏi:

Hút chân không để làm gì?
Không hút thì điều hòa có chạy không?
Tại sao bước này lại quan trọng?

Muốn hiểu, trước tiên cần biết bên trong đường ống có gì trước khi mở gas.

Ống đồng mới không có nghĩa bên trong là chân không

Khi chưa kết nối và chưa hút chân không, bên trong:

đường ống đồng + dàn lạnh

vẫn chứa không khí.

Không khí này còn có thể mang theo hơi ẩm.

Trong khi đó, hệ thống lạnh được thiết kế để môi chất lạnh tuần hoàn trong một mạch kín.

Sau khi nối hai dàn, mục tiêu là:

loại không khí và hơi ẩm ra khỏi phần đường ống/dàn lạnh trước khi đưa môi chất lạnh vào đó.

Đó chính là nhiệm vụ của quá trình hút chân không.

Hút chân không thực chất là làm gì?

Kỹ thuật viên kết nối bơm chân không với hệ thống thông qua cổng dịch vụ.

Bơm làm giảm áp suất bên trong đường ống và dàn lạnh.

Quá trình này có hai mục tiêu chính:

1. Loại không khí ra khỏi hệ thống.

2. Hỗ trợ loại hơi ẩm bằng cách hạ áp suất để nước dễ bay hơi hơn và được bơm kéo ra ngoài.

Sau khi đạt điều kiện phù hợp và kiểm tra hệ thống giữ chân không, kỹ thuật viên mới mở van dàn nóng để môi chất lạnh được nạp sẵn trong máy đi vào đường ống và dàn lạnh.

Có thể hình dung quá trình:

Nối đường ống
→ hút chân không
→ kiểm tra
→ mở van gas
→ chạy thử.

Tại sao không khí không nên nằm trong hệ thống lạnh?

Không khí là khí không ngưng tụ trong điều kiện vận hành bình thường của hệ thống điều hòa.

Nếu không khí còn lại trong mạch môi chất, nó không tham gia chu trình bay hơi – ngưng tụ như môi chất lạnh nhưng vẫn chiếm thể tích và góp phần làm thay đổi áp suất trong hệ thống.

Điều đó có thể khiến điều kiện làm việc của hệ thống khác với thiết kế.

Nói đơn giản:

Hệ thống được thiết kế để môi chất lạnh tuần hoàn – không phải để môi chất lạnh trộn với một lượng không khí bị bỏ quên trong đường ống.

Hơi ẩm còn đáng ngại hơn

Không khí trong đường ống có thể mang theo hơi nước.

Trong hệ thống lạnh, hơi ẩm là thành phần không mong muốn.

Nó có thể gây ra nhiều vấn đề như:

ảnh hưởng dầu bôi trơn → tạo các sản phẩm phản ứng không mong muốn → gây ăn mòn → trong một số điều kiện có thể đóng băng tại vị trí tiết lưu và cản trở dòng môi chất.

Đặc biệt, các hệ thống điều hòa hiện đại sử dụng dầu và môi chất yêu cầu quá trình thi công phải kiểm soát độ ẩm tốt.

Vì vậy, hút chân không không chỉ là:

“hút không khí ra”.

Nó còn là bước quan trọng để làm khô hệ thống trước khi vận hành.

Không hút chân không thì điều hòa có chạy không?

Có thể vẫn chạy.

Đây chính là lý do người sử dụng dễ đánh giá sai tầm quan trọng của công đoạn này.

Sau khi lắp xong, máy có thể:

bật được → có gió lạnh → căn phòng vẫn mát.

Điều đó không chứng minh rằng quá trình lắp đặt đã đúng.

Một số sai sót kỹ thuật không nhất thiết tạo ra hỏng hóc ngay lập tức.

Chúng có thể làm hệ thống vận hành trong điều kiện không tối ưu hoặc tạo rủi ro về lâu dài.

Vì vậy:

“Máy vẫn lạnh” ≠ “Quy trình lắp đặt đã đúng”.

Có thể dùng gas để “đuổi không khí” thay cho hút chân không không?

Đây là cách từng được sử dụng trong thực tế: mở một lượng môi chất để đẩy không khí trong đường ống ra ngoài.

Nhưng cách này không thay thế đúng chức năng của bơm chân không.

Lý do quan trọng là:

đẩy không khí ra không đồng nghĩa với việc làm giảm áp suất đủ sâu để hỗ trợ loại hơi ẩm khỏi hệ thống.

Ngoài ra, việc xả môi chất ra môi trường cũng không phải cách thi công nên được lựa chọn khi có thể thực hiện đúng bằng thiết bị chuyên dụng.

Vì vậy, với hệ thống yêu cầu hút chân không:

hãy dùng bơm chân không đúng quy trình.

Hút chân không bao nhiêu phút là đủ?

Không nên biến việc này thành một quy tắc:

“Cứ hút 15 phút là đạt.”

hoặc:

“Hút 30 phút chắc chắn tốt.”

Thời gian cần thiết phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

chiều dài đường ống → thể tích hệ thống → công suất và tình trạng bơm chân không → độ ẩm bên trong → cách thi công.

Điều cần quan tâm không chỉ là bao nhiêu phút, mà là hệ thống có đạt mức chân không yêu cầu và có giữ được trạng thái đó hay không.

Trong thi công chuyên nghiệp, việc đánh giá chân không nên dựa trên phép đo phù hợp và yêu cầu kỹ thuật, chứ không chỉ nhìn đồng hồ rồi đếm thời gian.

Hút chân không có phải là thử kín không?

Không hoàn toàn.

Đây là hai mục tiêu khác nhau.

Thử kín nhằm kiểm tra hệ thống có rò rỉ hay không.

Hút chân không nhằm loại không khí và hơi ẩm khỏi hệ thống.

Trong quá trình hút chân không và theo dõi khả năng giữ chân không, kỹ thuật viên có thể phát hiện dấu hiệu bất thường.

Nhưng không nên vì thế coi hút chân không là sự thay thế cho toàn bộ quy trình kiểm tra độ kín cần thiết.

Một hệ thống lắp đặt tốt cần thực hiện đúng các bước phù hợp với yêu cầu của nhà sản xuất và điều kiện thi công.

NGƯỜI SỬ DỤNG CẦN KIỂM TRA GÌ?

Đây là một trong những bài mà người dùng nên quan sát ngay trong lúc lắp đặt.

Bởi sau khi kỹ thuật viên đã mở van gas và hoàn thiện máy, bạn gần như không thể nhìn bên ngoài để biết trước đó hệ thống có được hút chân không đúng hay không.

Bạn không cần biết sử dụng đồng hồ hay bơm chân không.

Chỉ cần kiểm tra:

• Sau khi nối ống đồng, kỹ thuật viên có kết nối bơm chân không không?

• Có thực hiện hút trước khi mở van gas trên dàn nóng không?

• Có kiểm tra hệ thống sau khi hút theo quy trình không?

• Nếu kỹ thuật viên nói “không cần hút, xả gas đuổi khí là được”, hãy yêu cầu giải thích theo hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất.

Đây là một công đoạn rất đáng để người mua quan tâm khi giám sát lắp đặt.

Chỉ cần nhớ

Trước khi mở gas, bên trong đường ống và dàn lạnh vẫn có thể chứa:

KHÔNG KHÍ + HƠI ẨM.

Hút chân không nhằm:

LOẠI KHÔNG KHÍ
+
HỖ TRỢ LOẠI HƠI ẨM
↓
TẠO ĐIỀU KIỆN PHÙ HỢP
↓
SAU ĐÓ MỚI ĐƯA MÔI CHẤT VÀO HỆ THỐNG.

Và điều rất quan trọng:

Không hút chân không không có nghĩa điều hòa chắc chắn sẽ hỏng ngay.

Máy thậm chí vẫn có thể làm lạnh.

Nhưng:

“Máy đang chạy” không phải tiêu chuẩn để kết luận “máy đã được lắp đúng”.

Hút chân không là một công đoạn diễn ra trong thời gian ngắn khi lắp đặt nhưng ảnh hưởng tới độ sạch, độ khô và điều kiện vận hành của cả mạch môi chất.

Vì vậy, khi lắp điều hòa mới:

hãy kiểm tra công đoạn này trước khi van gas được mở.

TÌM HIỂU THÊM

• Gas điều hòa là gì? Làm nhiệm vụ gì?

• Bộ phận tiết lưu điều hòa làm nhiệm vụ gì?

• Ống đồng điều hòa dài bao nhiêu là phù hợp?

• Chênh lệch độ cao giữa dàn nóng và dàn lạnh ảnh hưởng thế nào?

• Có cần bổ sung gas khi đường ống điều hòa dài không?

• Lắp điều hòa đúng cách: Người tiêu dùng cần kiểm tra những gì trước khi nghiệm thu?