Công suất sưởi và công suất điện khác nhau thế nào?

Khi xem catalogue điều hòa 2 chiều, người dùng thường gặp hai thông số:

• Công suất sưởi

• Công suất điện

Hai con số này có thể rất khác nhau.

Ví dụ một máy có thể ghi:

• công suất sưởi: khoảng 3,5 kW

• công suất điện khi sưởi: khoảng 1,0 kW

Nếu chưa quen, rất dễ nghĩ:

“Máy dùng 1 kW điện mà lại sưởi được 3,5 kW, có gì đó không hợp lý?”

Thực ra đây chính là đặc điểm của Heat Pump.

Công suất điện là phần điện máy đang tiêu thụ. Công suất sưởi là lượng nhiệt máy đang đưa vào phòng.

Hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.

Công suất điện là gì?

Công suất điện cho biết:

Tại thời điểm đó, máy đang sử dụng điện ở mức bao nhiêu.

Đơn vị thường là:

• W

• kW

Ví dụ:

1.000 W = 1 kW

Nếu máy chạy trung bình ở mức 1 kW trong 1 giờ:

điện năng tiêu thụ khoảng 1 kWh.

Đây là con số liên quan trực tiếp tới:

• điện năng;

• hóa đơn tiền điện.

Công suất sưởi là gì?

Công suất sưởi cho biết:

Máy đang đưa nhiệt vào phòng với tốc độ bao nhiêu.

Đơn vị cũng thường là:

• W

• kW

• BTU/h

Ví dụ:

Công suất sưởi:

3,5 kW

có nghĩa là tại điều kiện thử tương ứng, máy có khả năng cung cấp nhiệt với tốc độ khoảng:

3,5 kWh nhiệt mỗi giờ

nếu duy trì đúng mức đó.

Nhưng đây là nhiệt lượng, không phải điện năng máy đang tiêu thụ.

Vì sao công suất sưởi lại lớn hơn công suất điện?

Bởi điều hòa Heat Pump không chỉ biến điện thành nhiệt.

Nó còn:

• lấy nhiệt từ ngoài trời;

• vận chuyển vào trong phòng.

Có thể hiểu:

Nhiệt đưa vào phòng = phần năng lượng từ điện + phần nhiệt lấy từ môi trường.

Do đó:

1 kW điện

không đồng nghĩa chỉ có:

1 kW nhiệt

như máy sưởi điện trở.

COP nối hai thông số này lại với nhau

COP được tính theo nguyên tắc:

COP = Công suất sưởi / Công suất điện

Ví dụ:

• công suất sưởi: 3,5 kW;

• công suất điện: 1,0 kW;

thì:

COP ≈ 3,5

Điều đó có nghĩa:

Mỗi 1 kW điện mà hệ thống sử dụng đang giúp cung cấp khoảng 3,5 kW nhiệt hữu ích vào phòng trong điều kiện đó.

Nhưng không nên hiểu đây là con số cố định

Điều hòa Inverter không chạy ở một mức công suất duy nhất.

Khi mới bật:

• phòng đang lạnh;

• tải sưởi lớn;

máy có thể chạy cao.

Khi phòng gần đạt nhiệt độ cài:

• máy nén giảm tốc;

• công suất điện giảm;

• công suất sưởi cũng giảm.

Do đó:

Công suất điện và công suất sưởi đều thay đổi theo tải.

Rated chỉ là một điểm vận hành

Trên catalogue thường có:

• Min

• Rated

• Max

cho cả công suất sưởi và công suất điện.

Ví dụ minh họa:

Công suất sưởi

• Min: 0,9 kW

• Rated: 3,5 kW

• Max: 5,0 kW

Công suất điện

• Min: 0,2 kW

• Rated: 1,0 kW

• Max: 1,8 kW

Điều đó không có nghĩa máy luôn:

• sưởi 3,5 kW;

• dùng 1,0 kW điện.

Rated chỉ là một điều kiện tham chiếu.

Min – Rated – Max nói cho người dùng điều gì?

Min

Cho thấy máy có thể giảm công suất tới đâu khi tải thấp.

Rated

Là điểm công bố tiêu chuẩn để so sánh.

Max

Cho thấy khả năng tăng công suất khi:

• phòng lạnh sâu;

• trời lạnh;

• cần tăng nhiệt nhanh.

Vì vậy:

Dải vận hành quan trọng hơn một con số Rated đơn lẻ.

Vì sao công suất sưởi Max đáng quan tâm?

Khi ngoài trời lạnh, căn phòng có thể thất thoát nhiệt rất lớn qua:

• kính;

• tường;

• mái;

• khe cửa;

• thông gió.

Nếu tải nhiệt tăng cao, máy cần có khả năng tăng công suất sưởi.

Max có thể đóng vai trò:

dự phòng công suất trong những thời điểm tải cao.

Nhưng không nên chọn máy chỉ vì Max cao.

Rated vẫn cần phù hợp với nhu cầu sử dụng thông thường.

Công suất điện Max cao có đáng lo không?

Không nên chỉ nhìn thấy Max cao rồi nghĩ:

“Máy này rất tốn điện.”

Max chỉ thể hiện:

mức điện cao mà máy có thể sử dụng khi cần.

Nếu phần lớn thời gian máy chạy ở tải thấp hoặc trung bình, điện năng thực tế vẫn có thể thấp hơn nhiều.

Điện năng phải nhìn theo:

công suất trung bình × thời gian sử dụng.

Khi trời lạnh hơn, công suất sưởi có thể thay đổi

Đây là điểm rất quan trọng.

Catalogue thường công bố công suất sưởi tại một điều kiện thử cụ thể.

Nhưng trong thực tế, nếu nhiệt độ ngoài trời giảm:

• khả năng hấp thụ nhiệt khó hơn;

• công suất sưởi có thể thay đổi;

• COP giảm;

• công suất điện có thể tăng.

Do đó:

Công suất sưởi danh định không phải là lời hứa rằng máy luôn tạo đúng lượng nhiệt đó trong mọi thời tiết.

Hai máy cùng 3,5 kW sưởi chưa chắc giống nhau

Giả sử hai máy đều ghi:

Rated heating capacity: 3,5 kW

Nhưng:

Máy A

• duy trì công suất khá tốt khi ngoài trời lạnh;

• COP giảm chậm.

Máy B

• công suất tụt nhanh hơn;

• cần Defrost nhiều hơn.

Ở điều kiện Rated, hai máy có thể gần nhau.

Nhưng khi trời lạnh sâu:

trải nghiệm thực tế có thể khác.

Đây là lý do nếu hãng có công bố dữ liệu ở nhiệt độ thấp thì rất đáng tham khảo.

Công suất sưởi phải phù hợp với tải nhiệt căn phòng

Muốn phòng ấm:

Nhiệt điều hòa đưa vào phải đủ bù lượng nhiệt căn phòng đang mất ra ngoài.

Nếu căn phòng mất:

3 kW nhiệt

nhưng điều hòa chỉ cung cấp được:

2 kW

thì:

• nhiệt độ khó tăng;

• máy chạy liên tục;

• phòng vẫn lạnh.

Ngược lại, nếu máy có khả năng đáp ứng tải:

• nhiệt độ tăng;

• sau đó máy giảm công suất để duy trì.

Phòng cách nhiệt tốt giúp công suất sưởi phát huy hiệu quả hơn

Giả sử cùng một điều hòa.

Phòng A

• kính tốt;

• cửa kín;

• tường ít thất thoát.

Phòng B

• nhiều khe hở;

• kính đơn;

• tường lạnh;

• gió lọt vào.

Công suất sưởi của máy không đổi nhiều ở cùng điều kiện, nhưng:

• phòng A dễ ấm;

• phòng B khó ấm.

Vì vậy:

Không thể đánh giá khả năng sưởi chỉ từ chiếc máy mà bỏ qua căn phòng.

Công suất điện thấp chưa chắc hiệu suất cao

Ví dụ:

Máy A

• điện: 800 W

• sưởi: 2,4 kW

COP = 3

Máy B

• điện: 1.000 W

• sưởi: 4,0 kW

COP = 4

Máy B dùng nhiều điện hơn tại thời điểm đó.

Nhưng cũng tạo nhiều nhiệt hơn và hiệu suất cao hơn.

Do đó:

Không nên chỉ nhìn Watt điện để kết luận máy nào tiết kiệm hơn.

Công suất sưởi cao cũng chưa chắc ít điện hơn

Ngược lại:

• công suất sưởi cao;

• nhưng công suất điện cũng rất cao;

thì COP chưa chắc tốt.

Muốn đánh giá đúng cần nhìn:

Nhiệt hữu ích / điện tiêu thụ

tức COP.

Công suất lạnh và công suất sưởi có giống nhau không?

Không nhất thiết.

Cùng một điều hòa có thể có:

• công suất lạnh 2,5 kW;

• công suất sưởi 3,2 kW.

Điều này hoàn toàn bình thường.

Chu trình vận hành ở:

• Cool;

• Heat;

có điều kiện trao đổi nhiệt khác nhau.

Vì vậy, khi mua điều hòa 2 chiều:

Cần đọc riêng thông số Cooling và Heating.

Tại sao nhà sản xuất có thể công bố công suất sưởi lớn hơn công suất lạnh?

Trong một số điều kiện thử, hệ thống có khả năng:

• thu nhiệt ngoài trời;

• cộng với công của máy nén;

nên nhiệt thải ở dàn trong có thể cao hơn công suất lạnh danh định ở chế độ Cool.

Đây là đặc điểm bình thường của chu trình Heat Pump.

Dùng 8 giờ thì tính điện thế nào?

Không lấy:

Công suất sưởi × số giờ

để tính điện.

Muốn biết điện năng:

Điện năng = Công suất điện trung bình × thời gian

Ví dụ:

Nếu máy trung bình dùng:

0,6 kW

trong 8 giờ:

0,6 × 8 = 4,8 kWh

Công suất sưởi không được dùng để tính hóa đơn trực tiếp.

Đây là nhầm lẫn rất dễ gặp

Nếu catalogue ghi:

Heating capacity: 3.500 W

người dùng có thể nghĩ:

“Máy này chạy một giờ hết 3,5 số điện.”

Sai.

3.500 W ở đây là:

công suất nhiệt đưa vào phòng.

Muốn biết điện, phải nhìn:

Heating input / Power input / Rated input

tùy cách hãng ghi.

Khi đọc catalogue, hãy tìm đúng hai hàng

Có thể nhớ:

Heating Capacity

→ Máy sưởi được bao nhiêu

Heating Input

→ Máy dùng bao nhiêu điện

Đây là hai hàng hoàn toàn khác nhau.

Vì sao hiểu đúng hai thông số này quan trọng?

Nếu nhầm lẫn, người dùng có thể:

• đánh giá sai tiền điện;

• nghĩ Heat Pump “phi lý”;

• so sai giữa điều hòa và máy sưởi;

• chọn máy thiếu công suất.

Hiểu đúng giúp trả lời ba câu hỏi khác nhau:

Máy sưởi mạnh tới đâu?

→ nhìn công suất sưởi.

Máy đang dùng điện bao nhiêu?

→ nhìn công suất điện.

Máy sử dụng điện hiệu quả tới đâu?

→ nhìn COP.

Một cách nhớ đơn giản

Hãy hình dung chiếc điều hòa là một dịch vụ vận chuyển.

Công suất điện

Giống:

nhiên liệu chiếc xe đang dùng.

Công suất sưởi

Giống:

lượng hàng chiếc xe đang vận chuyển tới nơi cần.

Hai con số có liên quan nhưng không phải một.

Chỉ cần nhớ

Với điều hòa 2 chiều:

Công suất điện ≠ công suất sưởi

Công suất điện cho biết:

Máy đang tiêu thụ điện ở mức nào.

Công suất sưởi cho biết:

Máy đang cung cấp nhiệt vào phòng ở mức nào.

Mối quan hệ giữa chúng được thể hiện qua:

COP = Công suất sưởi / Công suất điện

Do Heat Pump lấy thêm nhiệt từ ngoài trời:

Công suất sưởi có thể lớn hơn nhiều công suất điện.

Vì vậy, khi đọc catalogue, đừng thấy:

Heating Capacity = 3,5 kW

rồi hiểu thành:

“Máy tiêu thụ 3,5 kW điện.”

Hãy tìm đúng dòng:

Power Input / Heating Input

Đó mới là thông số điện đầu vào.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về điều hòa 2 chiều và sưởi mùa đông, bạn có thể đọc thêm:

• Điều hòa 2 chiều sưởi ấm căn phòng bằng cách nào?

• Vì sao sưởi bằng điều hòa khác máy sưởi điện?

• Heat Pump là gì – vì sao 1 kWh điện có thể vận chuyển nhiều hơn 1 kWh nhiệt?

• Trời càng lạnh điều hòa sưởi có càng tốn điện không?

• Defrost là gì – tại sao đang sưởi máy lại dừng?

• Vì sao dàn nóng điều hòa chảy nước hoặc có hơi trắng khi sưởi?

• Vì sao gió điều hòa sưởi lúc mới bật chưa nóng ngay?

• Cài điều hòa sưởi 22°C, 24°C hay 28°C có gì khác?

• Chọn công suất điều hòa 2 chiều cho mùa đông cần lưu ý gì?

• Nhà ở Hà Nội có nên mua điều hòa 2 chiều không?