Lưới lọc bụi trên điều hòa thực sự lọc được gì?

Khi mở nắp dàn lạnh điều hòa, chúng ta thường thấy một hoặc hai tấm lưới nhựa lớn nằm ngay phía trước dàn trao đổi nhiệt.

Đó là lưới lọc bụi.

Nhiều hãng còn sử dụng những tên như “lọc bụi”, “lọc không khí”, “kháng khuẩn” hoặc bổ sung các lớp lọc nhỏ khác.

Điều này dễ khiến người sử dụng nghĩ rằng:

Không khí đi qua điều hòa → được lọc sạch → thổi trở lại căn phòng.

Về nguyên lý thì đúng là có quá trình lọc.

Nhưng lọc được đến mức nào lại là một câu chuyện khác.

Tại sao điều hòa cần lưới lọc?

Khi điều hòa hoạt động, quạt dàn lạnh liên tục hút không khí trong phòng vào máy.

Không khí đó mang theo bụi, sợi vải, tóc và nhiều hạt lơ lửng khác.

Nếu tất cả đi thẳng vào bên trong, bụi sẽ nhanh chóng bám lên dàn trao đổi nhiệt và quạt lồng sóc, làm máy bẩn hơn theo thời gian.

Vì vậy, lưới lọc cơ bản trước hết có một nhiệm vụ rất thực tế:

Giữ lại một phần bụi trong dòng không khí trước khi nó đi sâu vào dàn lạnh.

Nói cách khác, lưới lọc không chỉ phục vụ chất lượng không khí trong phòng mà còn giúp bảo vệ chính chiếc điều hòa khỏi bụi bẩn.

Lưới lọc thông thường giữ được những gì?

Khả năng lọc phụ thuộc vào kích thước mắt lưới, cấu tạo vật liệu và thiết kế của từng sản phẩm.

Nhìn chung, lưới lọc thô trên điều hòa phù hợp hơn với việc giữ các hạt tương đối lớn như:

• tóc;

• sợi vải;

• lông;

• bụi có kích thước tương đối lớn;

• các mảnh vụn nhỏ trong không khí.

Nhưng khi hạt bụi càng nhỏ, khả năng đi xuyên qua lưới càng tăng.

Đây là lý do chúng ta vẫn có thể thấy bụi bám trên dàn trao đổi nhiệt và quạt lồng sóc sau một thời gian dài sử dụng dù máy luôn có lưới lọc.

Vì vậy:

Có lưới lọc ≠ mọi hạt bụi đều bị giữ lại.

Thế còn PM2.5?

PM2.5 là nhóm các hạt bụi có kích thước khí động học không lớn hơn 2,5 micromet.

Đây là kích thước rất nhỏ so với những loại bụi thô mà mắt thường dễ quan sát.

Vì vậy, không nên mặc định lưới lọc thô thông thường của điều hòa có khả năng lọc PM2.5 hiệu quả nếu nhà sản xuất không có thông tin hoặc dữ liệu phù hợp để chứng minh.

Một số điều hòa có thể được trang bị thêm bộ lọc chuyên dụng, bộ lọc tĩnh điện hoặc những cấu trúc lọc khác nhằm tăng khả năng giữ hạt nhỏ.

Nhưng lúc đó cần xem cụ thể:

Loại bộ lọc nào?
Hiệu quả với kích thước hạt nào?
Điều kiện thử nghiệm ra sao?

Chỉ nhìn dòng chữ “lọc bụi mịn” chưa đủ để biết hiệu quả thực tế trong căn phòng.

Tại sao bộ lọc càng dày chưa chắc càng tốt cho điều hòa?

Muốn lọc hạt nhỏ hiệu quả hơn, thông thường bộ lọc phải tạo ra khả năng giữ hạt tốt hơn.

Nhưng không khí lại cần đi xuyên qua bộ lọc.

Nếu bộ lọc tạo sức cản quá lớn, lưu lượng không khí qua dàn lạnh có thể giảm nếu hệ thống quạt không được thiết kế phù hợp.

Điều hòa treo tường trước hết cần một lượng không khí đủ lớn đi qua dàn trao đổi nhiệt để làm lạnh căn phòng.

Do đó, thiết kế bộ lọc luôn liên quan đến sự cân bằng giữa:

khả năng giữ bụi ↔ sức cản không khí ↔ lưu lượng gió.

Đây cũng là lý do không nên tùy tiện lấy một tấm lọc dày rồi che kín cửa hút gió của điều hòa nếu nhà sản xuất không thiết kế máy để sử dụng theo cách đó.

Lưới lọc bẩn ảnh hưởng gì đến điều hòa?

Khi bụi tích tụ quá nhiều, đường đi của không khí qua lưới bị cản trở.

Quạt vẫn phải hút không khí qua đó nhưng lưu lượng gió có thể giảm.

Khi ấy, khả năng trao đổi nhiệt của dàn lạnh cũng có thể bị ảnh hưởng.

Vì vậy, vệ sinh lưới lọc không chỉ để “không khí sạch hơn”.

Nó còn giúp điều hòa duy trì luồng không khí cần thiết để hoạt động đúng thiết kế.

Điều hòa có thể thay máy lọc không khí không?

Với lưới lọc thô thông thường, không nên xem điều hòa như một máy lọc không khí chuyên dụng.

Hai thiết bị có mục tiêu thiết kế khác nhau.

Điều hòa ưu tiên:

xử lý nhiệt độ + độ ẩm + tuần hoàn không khí.

Máy lọc không khí chuyên dụng ưu tiên:

đưa lượng lớn không khí qua hệ thống lọc được thiết kế để loại bỏ các chất ô nhiễm mục tiêu.

Một số điều hòa có hệ thống lọc không khí nâng cao hơn và có thể đóng góp vào việc giảm một số loại hạt trong phòng.

Nhưng muốn biết hiệu quả tới đâu phải xem cấu tạo bộ lọc, hiệu suất lọc và khả năng tuần hoàn không khí thực tế, thay vì chỉ dựa vào tên công nghệ.

Đây cũng chính là chủ đề của bài tiếp theo.

Khi mua điều hòa, có nên quan tâm bộ lọc?

Có, nhưng hãy hỏi đúng câu hỏi.

Thay vì chỉ hỏi:

“Máy này có lọc không khí không?”

hãy hỏi:

Bộ lọc là loại gì?
Nó được thiết kế để giữ loại hạt nào?
Có dữ liệu thử nghiệm hay tiêu chuẩn nào không?
Bộ lọc cần vệ sinh hay thay thế như thế nào?
Chi phí thay thế ra sao?

Nếu nhà sản xuất chỉ công bố một tên công nghệ mà không có đủ thông tin phía sau, chúng ta cũng nên giới hạn kết luận ở mức dữ liệu cho phép.

Chỉ cần nhớ

Lưới lọc trên điều hòa có tác dụng thật.

Nhiệm vụ cơ bản nhất của nó là:

Không khí mang bụi
→ đi qua lưới lọc
→ một phần bụi được giữ lại
→ hạn chế bụi đi sâu vào dàn lạnh.

Nhưng:

Có lưới lọc ≠ lọc được mọi loại bụi.

Đặc biệt với những hạt rất nhỏ như PM2.5, cần có bộ lọc và dữ liệu phù hợp trước khi kết luận về hiệu quả.

Vì vậy, khi nhìn thấy chữ “lọc không khí” trên một chiếc điều hòa, đừng dừng ở tên gọi.

Hãy hỏi thêm:

“Nó lọc cái gì – và lọc được đến mức nào?”

TÌM HIỂU THÊM

• Dàn lạnh điều hòa làm nhiệm vụ gì?

• Quạt điều hòa làm nhiệm vụ gì?

• Self Clean/Tự làm sạch dàn lạnh thực sự làm sạch được những gì?

• Điều hòa có HEPA không? Có thay được máy lọc không khí không?

• Ion âm, Nanoe, Plasmacluster, Plasma... thực sự làm gì?