SO CÔNG SUẤT ĐIỀU HÒA: ĐỪNG CHỈ NHÌN CON SỐ RATED

Khi so hai điều hòa 9.000 BTU, người mua thường nhìn thấy:

Máy A: 9.000 BTU
Máy B: 9.000 BTU

và nghĩ rằng:

“Công suất hai máy như nhau.”

Điều này đúng nếu chúng ta đang nói về công suất lạnh định mức – Rated.

Nhưng với điều hòa Inverter, nhiều nhà sản xuất còn công bố cả một dải:

MIN – RATED – MAX.

Ví dụ:

Máy A: 3.000 – 9.000 – 11.000 BTU/h
Máy B: 2.000 – 9.000 – 12.000 BTU/h

Cả hai vẫn được gọi là điều hòa 9.000 BTU, nhưng khả năng thay đổi công suất của chúng không hoàn toàn giống nhau.

Vì vậy khi so hai máy Inverter:

Rated cho biết điểm công suất định mức – Min và Max giúp chúng ta nhìn thêm khả năng vận hành ở hai phía của điểm đó.

Rated là điểm quan trọng – nhưng chưa phải toàn bộ câu chuyện

Công suất Rated là thông số rất quan trọng để xác định nhóm công suất của điều hòa.

Một máy khoảng 9.000 BTU/h và một máy khoảng 12.000 BTU/h vốn đã hướng tới những mức tải khác nhau.

Vì vậy khi lựa chọn công suất cho căn phòng, Rated vẫn là một trong những dữ liệu đầu tiên cần quan tâm.

Nhưng điều hòa Inverter không phải lúc nào cũng tạo ra đúng một mức công suất lạnh cố định.

Khi phòng còn rất nóng, máy có thể cần tăng công suất.

Khi phòng đã gần đạt nhiệt độ mong muốn, nhu cầu làm lạnh giảm xuống và máy có thể hạ công suất.

Do đó nếu chỉ nhìn Rated, chúng ta đang nhìn một điểm trong cả vùng hoạt động của máy.

Max lớn hơn có giá trị gì?

Hãy hình dung một căn phòng vừa bật điều hòa vào buổi chiều.

Trong phòng đang nóng, tường và đồ vật đã tích nhiệt, ngoài trời nắng và điều hòa cần lấy ra một lượng nhiệt tương đối lớn.

Lúc này, một chiếc Inverter có thể tăng công suất lên cao hơn Rated nếu thiết kế và điều kiện vận hành cho phép.

Đó là lúc công suất Max trở nên đáng quan tâm.

Một máy có Max cao hơn có thể có thêm khả năng công suất dự phòng để đáp ứng những thời điểm tải tăng tạm thời.

Ví dụ:

phòng vừa bật máy → nhiều người cùng vào → nắng tăng → có thêm thiết bị tỏa nhiệt.

Nhưng cần đặc biệt lưu ý:

MAX LỚN HƠN ≠ CHẮC CHẮN MÁY TỐT HƠN.

Max cho biết khả năng đạt tới một mức công suất cao hơn trong những điều kiện nhất định. Nó không nói rằng máy sẽ duy trì mức đó liên tục trong mọi điều kiện thực tế.

Max lớn không phải lý do để chọn thiếu công suất Rated

Đây là một hiểu lầm cần tránh.

Giả sử căn phòng thực sự cần khoảng 12.000 BTU.

Một chiếc điều hòa 9.000 BTU có Max 12.000 BTU không vì thế mà tự động trở thành lựa chọn tương đương với một chiếc máy 12.000 BTU Rated.

Bởi:

Rated là mức công suất định mức của sản phẩm; Max là vùng công suất cao hơn mà máy có thể đạt tới trong những điều kiện nhất định.

Không nên thiết kế bài toán sử dụng dài hạn dựa trên việc máy phải thường xuyên dựa vào Max để bù cho việc chọn thiếu công suất ngay từ đầu.

Nói đơn giản:

Max là phần dự phòng hữu ích – không phải lý do để chọn một chiếc máy nhỏ hơn nhu cầu của căn phòng.

Min thấp hơn có giá trị gì?

Bây giờ hãy nhìn tình huống ngược lại.

Phòng đã đạt gần nhiệt độ cài đặt.

Trời về đêm dịu hơn, ít người trong phòng, nguồn nhiệt giảm xuống.

Lúc này căn phòng không còn cần 9.000 BTU/h liên tục.

Nó có thể chỉ cần một lượng lạnh nhỏ để bù lại lượng nhiệt tiếp tục đi vào phòng.

Một chiếc Inverter có khả năng giảm công suất xuống thấp có thể tiếp tục hoạt động ở tải nhỏ thay vì phải tạo ra quá nhiều lạnh so với nhu cầu tại thời điểm đó.

Về nguyên lý, khả năng vận hành ở tải thấp có thể hỗ trợ việc duy trì nhiệt độ ổn định và tạo điều kiện cho hệ thống vận hành phù hợp với tải nhỏ.

Đây là một trong những lý do Min đáng được nhìn khi so hai điều hòa Inverter.

Vậy Min càng thấp càng tốt?

Không nên kết luận như vậy.

Đây chính là chỗ rất dễ biến một kiến thức đúng thành một quy tắc sai.

Khả năng giảm công suất thấp là một đặc tính đáng quan tâm, nhưng trải nghiệm và hiệu suất thực tế còn phụ thuộc vào:

máy nén → bộ phận tiết lưu → quạt → cảm biến → thuật toán điều khiển → dàn trao đổi nhiệt → điều kiện căn phòng.

Một con số Min thấp trên catalogue không cho chúng ta biết đầy đủ:

máy hoạt động hiệu quả tới đâu tại mức đó → duy trì ổn định ra sao → điều khiển nhiệt độ thế nào → thực tế thường hoạt động ở vùng nào.

Vì vậy:

MIN THẤP HƠN LÀ MỘT DỮ LIỆU CÓ ÍCH.

Nhưng:

MIN THẤP NHẤT ≠ CHẮC CHẮN MÁY TỐT NHẤT.

Dải công suất rộng hơn có phải luôn tốt hơn?

Giả sử:

Máy A: 3.000 – 9.000 – 11.000 BTU/h
Máy B: 2.000 – 9.000 – 12.000 BTU/h

Nhìn trên giấy, Máy B có dải rộng hơn ở cả hai phía.

Đó là một thông tin đáng ghi nhận.

Nhưng chưa đủ để kết luận:

“Máy B tốt hơn Máy A.”

Bởi chúng ta vẫn chưa biết:

CSPF thế nào?
Công suất điện ở các trạng thái ra sao?
Độ ồn?
Lưu lượng gió?
Khả năng điều khiển?
Điều kiện thử nghiệm?
Trải nghiệm thực tế?
Giá chênh lệch bao nhiêu?

Một thông số tốt hơn cho chúng ta thêm một bằng chứng – không cho chúng ta quyền kết luận toàn bộ sản phẩm tốt hơn.

Min và Max chỉ có ý nghĩa khi đặt cạnh tải nhiệt căn phòng

Đây là điểm quan trọng nhất khi sử dụng dải công suất để ra quyết định.

Nếu căn phòng có tải nhiệt khá ổn định và sử dụng chủ yếu vào ban đêm, khả năng vận hành ở tải thấp có thể đáng quan tâm hơn.

Nếu căn phòng thường xuyên có tải biến động:

nắng hướng Tây → đông người → nhiều thiết bị → mở cửa nhiều,

khả năng tăng công suất khi tải cao lại có thêm giá trị.

Nhưng nếu căn phòng vốn cần công suất lớn hơn hẳn khả năng của máy, một Max đẹp cũng không giải quyết được việc chọn sai công suất cơ bản.

Và nếu máy lắp trong một căn phòng có tải rất lớn suốt phần lớn thời gian sử dụng, con số Min cực thấp có thể ít cơ hội phát huy hơn so với một phòng ngủ nhỏ về đêm.

Do đó:

Không phải Min hay Max nào “đẹp hơn”.

Câu hỏi đúng là:

“Phần dải công suất khác biệt này có phù hợp với cách tải nhiệt căn phòng của tôi thay đổi hay không?”

Đừng nhầm công suất lạnh với công suất điện

Khi đọc bảng thông số, đây là lỗi rất dễ xảy ra.

Công suất lạnh cho biết khả năng lấy nhiệt của điều hòa.

Công suất điện cho biết máy đang sử dụng điện ở mức nào trong điều kiện tương ứng.

Ví dụ một bảng có thể ghi:

Công suất lạnh: 2,5 kW
Công suất điện: 0,7 kW

Hai con số đều dùng đơn vị kW nhưng ý nghĩa hoàn toàn khác nhau.

Vì vậy khi so Min – Rated – Max, hãy kiểm tra xem mình đang đọc:

dải công suất lạnh

hay

dải công suất điện.

Nhầm hai đại lượng này có thể dẫn tới kết luận sai hoàn toàn.

Có một giới hạn khác: Không phải hãng nào cũng công bố giống nhau

Khi so hai catalogue, đôi khi một hãng công bố:

Min – Rated – Max rất đầy đủ.

Hãng khác chỉ ghi:

Rated, hoặc công bố dữ liệu theo cách khác.

Điều này tạo ra một nguyên tắc rất quan trọng:

KHÔNG CÓ DỮ LIỆU ≠ THÔNG SỐ KÉM.

Nếu hãng không công bố Min hoặc Max trong tài liệu đang có, chúng ta chỉ có thể nói:

“Chưa có dữ liệu để so ở tiêu chí này.”

Không nên tự suy luận rằng máy không có khả năng tăng/giảm công suất hoặc chắc chắn kém hơn sản phẩm công bố đầy đủ.

Đây cũng là lý do so sánh sản phẩm cần dựa trên những dữ liệu thực sự có thể kiểm chứng.

Vậy khi so công suất hai điều hòa, nên nhìn theo thứ tự nào?

Có thể dùng 4 bước:

1. So Rated trước
Hai máy có thực sự thuộc cùng nhóm công suất phù hợp với căn phòng không?

2. Nhìn Max
Máy có thêm bao nhiêu khả năng công suất khi tải tăng?

3. Nhìn Min
Máy có khả năng giảm xuống mức nào khi tải nhỏ?

4. Đặt cả dải vào điều kiện sử dụng thực tế
Phòng thường tải cao hay thấp? Tải có thay đổi nhiều không? Máy dùng ban ngày hay ban đêm?

Sau đó mới chuyển sang các dữ liệu khác như:

CSPF → công suất điện → lưu lượng gió → độ ồn → cấu trúc → điều khiển → giá.

Chỉ cần nhớ

Khi hai điều hòa đều ghi 9.000 BTU, đừng vội kết luận khả năng vận hành của chúng giống nhau.

Hãy nhìn thêm:

MIN → RATED → MAX.

Trong đó:

Rated giúp xác định nhóm công suất chính.

Max cho biết thêm khả năng tăng công suất khi tải cao.

Min cho biết thêm khả năng giảm công suất khi tải nhỏ.

Nhưng đừng biến chúng thành công thức:

MAX CÀNG LỚN = CÀNG TỐT.
MIN CÀNG THẤP = CÀNG TỐT.

Cách hiểu đúng hơn là:

Dải công suất cho biết chiếc điều hòa có thể thích ứng với sự thay đổi của tải nhiệt trong một phạm vi như thế nào.

Và khi so hai sản phẩm:

Một dải công suất đẹp hơn là thêm một bằng chứng để đánh giá – không phải kết luận cuối cùng máy nào tốt hơn.

Ở Bài 5, chúng ta sẽ tiếp tục với một thông số cũng rất dễ bị biến thành cuộc thi:

CSPF.

Câu hỏi sẽ không chỉ là:

“Máy nào CSPF cao hơn?”

mà quan trọng hơn:

“CSPF cao hơn cho phép chúng ta kết luận điều gì – và chưa cho phép kết luận điều gì?”

TÌM HIỂU THÊM

Hai điều hòa cùng 9.000 BTU, tại sao giá có thể chênh nhau vài triệu?

Muốn so sánh hai điều hòa, trước tiên phải chắc rằng chúng cùng “hạng cân”

Khi so điều hòa, đừng bắt đầu từ thương hiệu – hãy bắt đầu từ nhu cầu

Công suất tối thiểu – Định mức – Tối đa của điều hòa nói lên điều gì?

Đọc công suất lạnh và dải công suất Min – Rated – Max như thế nào?

Nên mua điều hoà 1 chiều hay 2 chiều?

Nên mua điều hoà bao nhiêu Btu thì đủ?