Vì sao nấm mốc có thể phát triển trong dàn lạnh điều hòa?

Nhiều người nghĩ rằng bên trong điều hòa luôn lạnh nên:

“Chắc nấm mốc khó phát triển.”

Thực tế lại khác.

Dàn lạnh là nơi thường xuyên có:

• nước ngưng;

• bụi;

• chất hữu cơ;

• bề mặt ẩm;

• nhiệt độ thay đổi sau khi máy dừng.

Nếu những điều kiện này tồn tại đủ lâu, vi sinh vật và nấm mốc có thể phát triển trên:

• dàn trao đổi nhiệt;

• máng nước;

• quạt lồng sóc;

• các bề mặt bên trong dàn lạnh.

Vì vậy:

Một chiếc điều hòa vẫn làm lạnh bình thường nhưng bên trong có thể đang khá ẩm và bẩn.

Vì sao dàn lạnh lại luôn có nước?

Khi điều hòa hoạt động, không khí trong phòng đi qua dàn lạnh.

Nếu nhiệt độ bề mặt dàn thấp hơn điểm sương, hơi nước sẽ ngưng tụ thành giọt.

Nước sau đó:

• bám trên lá nhôm;

• chảy xuống máng nước;

• thoát ra ngoài qua ống.

Đây là quá trình hoàn toàn bình thường.

Nhưng cũng có nghĩa:

Dàn lạnh thường xuyên trải qua trạng thái ướt – khô – ướt – khô.

Đó là điều kiện thuận lợi để bụi và chất hữu cơ bám lại.

Nấm mốc không chỉ cần nước

Để phát triển, nấm mốc còn cần:

• độ ẩm;

• chất dinh dưỡng;

• thời gian;

• điều kiện nhiệt độ phù hợp.

Trong dàn lạnh, nguồn “dinh dưỡng” có thể đến từ:

• bụi;

• xơ vải;

• tế bào da;

• dầu mỡ;

• chất hữu cơ trong không khí.

Khi những chất này bám trên bề mặt ẩm, môi trường sẽ thuận lợi hơn cho vi sinh vật phát triển.

Lưới lọc bẩn làm tình trạng dễ nặng hơn

Lưới lọc có nhiệm vụ giữ lại bụi lớn trước khi không khí đi vào dàn lạnh.

Nếu không vệ sinh:

• bụi tích tụ;

• một phần bụi vẫn lọt sâu vào trong máy;

• lưu lượng gió giảm;

• bề mặt bên trong dễ bẩn hơn.

Sau thời gian dài, bụi bám kết hợp với độ ẩm có thể tạo ra lớp bẩn trên:

• lá nhôm;

• quạt lồng sóc;

• máng nước.

Vì vậy:

Lưới lọc sạch không chỉ giúp gió mạnh hơn mà còn giúp hạn chế lượng bụi đi sâu vào dàn lạnh.

Quạt lồng sóc là vị trí rất dễ bị bỏ qua

Người dùng thường chỉ nhìn thấy:

• mặt nạ;

• lưới lọc;

• dàn trao đổi nhiệt.

Nhưng phía sâu bên trong còn có quạt lồng sóc.

Bộ phận này:

• quay với tốc độ cao;

• liên tục tiếp xúc với không khí ẩm;

• có thể bám bụi trên nhiều cánh nhỏ.

Khi bẩn, nó có thể:

• giảm lưu lượng gió;

• gây mùi;

• tạo điều kiện cho vi sinh vật bám.

Vì vậy, chỉ rửa lưới lọc chưa chắc đã đồng nghĩa dàn lạnh đã sạch.

Máng nước cũng là khu vực cần quan tâm

Nước ngưng tụ phải chảy xuống máng rồi thoát ra ngoài.

Nếu máng:

• bám nhớt;

• bám bụi;

• thoát nước chậm;

nước có thể lưu lại lâu hơn.

Môi trường ẩm kéo dài này thuận lợi cho:

• vi sinh vật;

• cặn bẩn;

• mùi.

Nếu ống thoát bị nghẹt, tình trạng còn rõ hơn.

Vì sao tắt điều hòa rồi vẫn còn ẩm bên trong?

Khi máy dừng:

• máy nén ngừng;

• dàn lạnh dần ấm lên;

• nhưng nước vẫn còn trên bề mặt.

Nếu phần nước này không bay hơi hoặc thoát hết ngay, dàn lạnh có thể duy trì trạng thái ẩm trong một khoảng thời gian.

Đặc biệt khi:

• phòng vốn ẩm;

• dàn lạnh bẩn;

• lưu thông khí trong máy kém.

Đây là lý do một số hãng có chế độ:

• Self Clean;

• Coil Dry;

• X-Fan;

• Anti-Mold;

nhằm hỗ trợ làm khô dàn lạnh sau khi sử dụng.

Self Clean có ngăn nấm mốc hoàn toàn không?

Không.

Các chế độ tự làm sạch có thể giúp:

• làm khô bề mặt;

• giảm lượng nước lưu lại;

• hỗ trợ bong một phần bụi tùy thiết kế.

Nhưng chúng không thể thay thế hoàn toàn:

• vệ sinh lưới lọc;

• vệ sinh dàn lạnh;

• kiểm tra máng nước;

• vệ sinh quạt lồng sóc.

Vì vậy:

Self Clean là hỗ trợ, không phải “máy tự vệ sinh hoàn toàn”.

Vì sao điều hòa có mùi rõ nhất lúc mới bật?

Đây là tình huống khá thường gặp.

Khi máy vừa chạy:

• luồng gió đi qua các bề mặt bên trong;

• mùi tích tụ trên dàn, quạt hoặc máng nước được thổi ra phòng.

Sau một thời gian:

• người dùng quen mùi hơn;

• luồng khí được pha loãng;

nên cảm giác mùi có thể giảm.

Nếu mùi thường xuyên xuất hiện lúc khởi động, nên nghĩ tới:

• dàn lạnh bẩn;

• quạt bẩn;

• máng nước;

• ống thoát.

Không phải mọi mùi đều do nấm mốc

Điều này rất quan trọng.

Mùi từ điều hòa còn có thể đến từ:

• bụi;

• khói;

• mùi thức ăn;

• mùi phòng;

• vật liệu;

• côn trùng;

• nước đọng;

• ống thoát.

Vì vậy, có mùi không đồng nghĩa chắc chắn:

“Máy bị mốc.”

Cần kiểm tra thực tế.

Nấm mốc trong phòng và nấm mốc trong điều hòa có liên quan không?

Có thể liên quan.

Nếu căn phòng:

• độ ẩm cao;

• có nhiều bào tử nấm mốc;

• tường hoặc đồ vật đang mốc;

các hạt trong không khí có thể bị hút vào điều hòa.

Nếu bên trong máy cũng:

• ẩm;

• bẩn;

chúng càng dễ bám và phát triển.

Do đó:

Muốn xử lý tốt, không nên chỉ nhìn riêng chiếc điều hòa mà phải nhìn cả môi trường phòng.

Làm sao hạn chế nấm mốc trong dàn lạnh?

Có thể bắt đầu từ những việc đơn giản:

1. Vệ sinh lưới lọc định kỳ

Không để bụi tích quá dày.

2. Giữ ống thoát nước thông

Nước phải thoát nhanh và đúng hướng.

3. Vệ sinh dàn lạnh khi cần

Đặc biệt khi:

• có mùi;

• gió yếu;

• bụi bẩn rõ;

• máy dùng lâu.

4. Chú ý quạt lồng sóc và máng nước

Không chỉ vệ sinh mỗi lưới lọc.

5. Dùng Self Clean/Coil Dry nếu máy có

Như một biện pháp hỗ trợ.

Bao lâu nên vệ sinh dàn lạnh một lần?

Không có một mốc duy nhất đúng cho mọi nhà.

Phụ thuộc vào:

• mức bụi;

• thời gian sử dụng;

• có vật nuôi hay không;

• môi trường;

• độ ẩm;

• tình trạng thực tế.

Có nơi cần vệ sinh thường xuyên.

Có nơi lâu hơn.

Cách hợp lý là:

Quan sát tình trạng máy thay vì chỉ tuân theo một mốc cố định.

Những dấu hiệu nào cho thấy nên kiểm tra bên trong dàn lạnh?

Có thể chú ý nếu xuất hiện:

• mùi khi mới bật;

• gió yếu hơn trước;

• bụi nhìn thấy ở cửa gió;

• quạt lồng sóc có mảng bẩn;

• nước thoát không đều;

• phòng có cảm giác ẩm, mùi lâu.

Những dấu hiệu này không khẳng định chắc chắn có nấm mốc, nhưng đủ để kiểm tra.

Có nên tự xịt hóa chất mạnh vào dàn lạnh?

Không nên làm tùy tiện.

Một số hóa chất có thể:

• ăn mòn vật liệu;

• để lại mùi;

• ảnh hưởng linh kiện;

• tạo cặn.

Nếu chỉ vệ sinh lưới lọc, người dùng có thể làm theo hướng dẫn của hãng.

Nếu cần vệ sinh sâu:

• quạt;

• dàn;

• máng nước;

nên thực hiện đúng kỹ thuật.

Phòng quá ẩm cũng làm dàn lạnh khó khô hơn

Nếu phòng thường xuyên:

• ẩm cao;

• mở cửa nhiều;

• nhiều nguồn ẩm;

dàn lạnh phải liên tục xử lý tải ẩm.

Sau khi tắt máy, môi trường xung quanh cũng khiến bề mặt lâu khô hơn.

Vì vậy:

Kiểm soát độ ẩm của cả căn phòng cũng giúp hạn chế điều kiện thuận lợi cho nấm mốc.

Tắt máy ngay sau khi dùng có sao không?

Không phải máy nào cũng cần một quy trình đặc biệt.

Nếu điều hòa có chế độ:

• Self Clean;

• X-Fan;

• Coil Dry;

hãy sử dụng theo hướng dẫn của hãng.

Một số máy có thể tiếp tục chạy quạt trong thời gian ngắn để hỗ trợ làm khô.

Không nên tự áp dụng một mẹo chung cho mọi model.

Nấm mốc và bụi khác nhau thế nào khi nhìn bằng mắt?

Bụi thường:

• khô;

• màu xám;

• bám thành lớp.

Nấm mốc có thể:

• tạo đốm;

• mảng;

• chất nhớt hoặc bám bất thường.

Nhưng nhìn bằng mắt chưa chắc phân biệt chính xác.

Trong thực tế, bụi, chất hữu cơ và vi sinh thường tồn tại cùng nhau.

Một cách hiểu đơn giản

Dàn lạnh có thể được xem như nơi thường xuyên hội tụ ba yếu tố:

Ẩm + bụi + thời gian

Nếu cả ba kéo dài:

nguy cơ xuất hiện mùi, cặn bẩn và vi sinh vật sẽ tăng.

Do đó, cách phòng ngừa hiệu quả nhất là:

• giảm bụi;

• thoát nước tốt;

• giữ bề mặt sạch;

• hỗ trợ làm khô khi có thể.

Chỉ cần nhớ

Nấm mốc có thể phát triển trong dàn lạnh vì bên trong máy thường có:

• nước ngưng;

• bụi;

• chất hữu cơ;

• các bề mặt ẩm.

Những khu vực đáng chú ý gồm:

• dàn trao đổi nhiệt;

• quạt lồng sóc;

• máng nước;

• hệ thống thoát nước.

Vì vậy:

Máy vẫn lạnh tốt chưa chắc bên trong đã sạch.

Cách hạn chế đúng là:

giữ lưới lọc sạch → thoát nước tốt → vệ sinh đúng lúc → hỗ trợ làm khô dàn nếu máy có chức năng phù hợp.

Và nếu căn phòng vốn rất ẩm:

Hãy xử lý cả môi trường phòng, không chỉ riêng chiếc điều hòa.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về chất lượng không khí trong phòng điều hòa, bạn có thể đọc thêm:

• VOC và mùi trong phòng kín đến từ đâu?

• Điều hòa có mùi khó chịu – nguyên nhân thường nằm ở đâu?

• Self Clean/Tự làm sạch điều hòa để làm gì – có thay được vệ sinh máy không?

• Bao lâu nên vệ sinh điều hòa một lần – vì sao không có một mốc chung?

• Độ ẩm trong phòng điều hòa đến từ đâu?

• Vì sao có phòng bật điều hòa vẫn ẩm?

• Lưới lọc điều hòa thực sự giữ được loại bụi nào?

• Một căn phòng điều hòa có chất lượng không khí tốt trông như thế nào?