Độ ẩm trong phòng điều hòa đến từ đâu?

Khi dùng điều hòa, nhiều người thường nghĩ:

“Bật điều hòa thì phòng sẽ khô.”

Nhưng thực tế không phải lúc nào cũng như vậy.

Có những căn phòng bật điều hòa lâu vẫn thấy:

• ẩm;

• bí;

• sàn hoặc đồ vật có cảm giác lạnh ẩm;

• quần áo lâu khô;

• kính hoặc bề mặt có thể đọng hơi nước.

Muốn hiểu vì sao, trước hết cần trả lời:

Độ ẩm trong phòng đến từ đâu?

Độ ẩm trong phòng không chỉ đến từ không khí ngoài trời. Nó còn đến từ chính con người, hoạt động sinh hoạt và các bề mặt trong căn phòng.

Độ ẩm là lượng hơi nước có trong không khí

Không khí luôn chứa một lượng hơi nước nhất định.

Khi nói:

• độ ẩm 60%;

• 70%;

• 80%;

chúng ta đang nói tới độ ẩm tương đối.

Con số này không chỉ phụ thuộc vào lượng hơi nước thực tế, mà còn phụ thuộc vào nhiệt độ không khí.

Vì vậy:

Cùng một lượng hơi nước, khi nhiệt độ giảm thì độ ẩm tương đối có thể tăng.

Đây là một điểm rất quan trọng khi nói về phòng điều hòa.

Hơi ẩm từ ngoài trời đi vào phòng

Đây là nguồn rất lớn, đặc biệt trong khí hậu nóng ẩm.

Không khí ngoài trời có thể đi vào qua:

• mở cửa;

• cửa sổ;

• khe cửa;

• khe kỹ thuật;

• quạt hút;

• thông gió tự nhiên;

• hệ thống cấp khí tươi.

Nếu ngoài trời nóng và ẩm, mỗi lần không khí mới đi vào, điều hòa không chỉ phải xử lý nhiệt mà còn phải xử lý thêm hơi nước.

Vì vậy:

Thông gió càng nhiều trong ngày nóng ẩm thì tải ẩm của điều hòa càng lớn.

Con người cũng tạo ra hơi ẩm

Cơ thể con người liên tục đưa hơi nước vào không khí qua:

• hô hấp;

• mồ hôi;

• hoạt động thể chất.

Một phòng có:

• 1 người;

• 2 người;

• 8 người;

sẽ có mức phát sinh hơi ẩm khác nhau.

Đặc biệt với phòng đông người, dù cửa luôn đóng, độ ẩm vẫn có thể tăng nếu điều hòa không xử lý kịp.

Nấu ăn, tắm giặt và sinh hoạt tạo ra rất nhiều hơi nước

Một số hoạt động tạo ẩm rất mạnh:

• nấu ăn;

• đun nước;

• tắm nước nóng;

• phơi quần áo;

• lau sàn;

• giặt giũ;

• dùng máy tạo ẩm.

Nếu phòng điều hòa thông với:

• bếp;

• phòng tắm;

• khu giặt;

thì hơi nước có thể lan sang.

Đó là lý do có những căn phòng bật điều hòa nhưng vẫn cảm thấy ẩm.

Tường, sàn và đồ vật cũng có thể giữ ẩm

Độ ẩm trong phòng không chỉ nằm trong không khí.

Một số vật liệu có thể:

• hấp thụ hơi ẩm;

• rồi nhả lại hơi ẩm khi điều kiện thay đổi.

Ví dụ:

• tường;

• gỗ;

• vải;

• thảm;

• đệm;

• rèm.

Sau nhiều ngày nồm ẩm, các vật liệu này có thể giữ khá nhiều ẩm.

Khi bật điều hòa, phòng không thể khô ngay lập tức vì các bề mặt vẫn tiếp tục nhả hơi nước trở lại không khí.

Vì sao điều hòa có thể làm giảm độ ẩm?

Khi không khí đi qua dàn lạnh, nhiệt độ của nó giảm mạnh.

Nếu bề mặt dàn lạnh thấp hơn điểm sương của không khí, hơi nước sẽ ngưng tụ thành nước.

Phần nước này:

• đọng trên dàn lạnh;

• chảy xuống máng;

• thoát ra ngoài qua ống nước.

Đó chính là lý do bạn thấy nước chảy từ ống thoát điều hòa.

Nói cách khác:

Điều hòa khử ẩm bằng cách ngưng tụ hơi nước ra khỏi không khí.

Không phải cứ bật điều hòa là độ ẩm luôn giảm mạnh

Khả năng khử ẩm phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

• nhiệt độ phòng;

• độ ẩm ban đầu;

• nhiệt độ cài đặt;

• tốc độ quạt;

• tải nhiệt;

• thời gian máy chạy;

• thiết kế dàn lạnh;

• cách điều khiển máy nén.

Nếu điều hòa:

• nhanh đạt nhiệt độ;

• giảm công suất rất sâu;

• hoặc dừng máy nén thường xuyên;

thời gian dàn lạnh đủ lạnh để ngưng tụ nước có thể giảm.

Vì vậy, một phòng vẫn có thể:

• đủ mát;

• nhưng chưa đủ khô.

Vì sao phòng nhỏ nhưng máy quá lớn có thể dễ ẩm hơn?

Nếu máy quá lớn so với tải:

• nhiệt độ phòng giảm rất nhanh;

• máy sớm giảm tải hoặc dừng máy nén;

• thời gian khử ẩm có thể ngắn.

Khi đó:

• nhiệt độ đạt yêu cầu;

• nhưng lượng hơi nước vẫn còn tương đối nhiều.

Người dùng có thể cảm thấy:

“Phòng lạnh nhưng vẫn ẩm.”

Đây là một lý do vì sao chọn đúng công suất không chỉ liên quan tới điện năng, mà còn ảnh hưởng đến kiểm soát độ ẩm.

Tốc độ quạt cũng ảnh hưởng tới khử ẩm

Khi gió đi qua dàn lạnh quá nhanh:

• thời gian tiếp xúc giảm;

• khả năng ngưng tụ nước có thể thay đổi.

Trong nhiều trường hợp, quạt thấp hơn giúp không khí tiếp xúc lâu hơn với dàn lạnh.

Tuy nhiên, không nên suy ra:

“Quạt càng thấp thì càng khử ẩm tốt.”

Bởi hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào thiết kế điều khiển của từng máy.

Dry có phải lúc nào cũng khử ẩm tốt hơn Cool?

Không nhất thiết.

Dry thường được thiết kế để ưu tiên giảm độ ẩm trong điều kiện:

• nhiệt độ không quá cao;

• độ ẩm cao.

Nhưng trong ngày rất nóng, phòng cần nhiều công suất lạnh, chế độ Cool có thể phù hợp hơn.

Điều quan trọng là:

Dry không phải một nút “khử ẩm mạnh hơn trong mọi trường hợp”.

Nó là một chế độ vận hành khác, phù hợp với một số điều kiện cụ thể.

Vì sao độ ẩm tương đối có thể tăng khi phòng lạnh hơn?

Đây là điểm nhiều người dễ nhầm.

Giả sử lượng hơi nước trong phòng không đổi.

Khi nhiệt độ giảm:

• khả năng “chứa” hơi nước của không khí giảm;

• độ ẩm tương đối có thể tăng.

Vì vậy, chỉ làm lạnh mà không loại bớt hơi nước đủ nhiều chưa chắc khiến %RH giảm.

Đây là lý do cần phân biệt:

• nhiệt độ

• và lượng hơi nước thực tế.

Tại sao mùa nồm bật điều hòa vẫn có thể thấy ẩm?

Mùa nồm có đặc điểm:

• ngoài trời rất ẩm;

• bề mặt tường, sàn, đồ vật cũng ẩm;

• hơi nước liên tục xâm nhập qua khe hở.

Nếu phòng:

• mở cửa nhiều;

• nền/tường đã tích ẩm;

• điều hòa chạy không đủ lâu;

thì tốc độ hơi ẩm đi vào có thể gần bằng hoặc lớn hơn khả năng máy lấy ra.

Khi đó, cảm giác ẩm vẫn tồn tại.

Cây xanh có làm phòng ẩm hơn không?

Có thể, nhưng mức độ tùy số lượng và loại cây.

Cây đưa hơi nước vào không khí qua quá trình thoát hơi nước.

Một vài chậu cây nhỏ thường không phải nguồn ẩm lớn nhất.

Nhưng nếu:

• nhiều cây;

• tưới nhiều;

• phòng nhỏ;

• ít thông gió;

thì vẫn có thể góp phần tăng ẩm.

Bể cá, máy tạo ẩm và phơi quần áo cũng cần lưu ý

Đây đều là những nguồn hơi nước liên tục.

Trong phòng điều hòa:

• bể cá lớn;

• máy tạo ẩm;

• quần áo ướt;

có thể làm tải ẩm tăng rõ rệt.

Điều hòa phải làm thêm việc để đưa phần hơi nước này ra ngoài.

Độ ẩm quá cao có vấn đề gì?

Độ ẩm cao có thể gây:

• cảm giác bí;

• mồ hôi khó bay hơi;

• dễ xuất hiện mùi;

• nấm mốc trên bề mặt;

• ngưng tụ ở các vị trí lạnh.

Nếu kéo dài, đồ nội thất và vật liệu cũng có thể bị ảnh hưởng.

Độ ẩm quá thấp thì sao?

Quá thấp cũng không lý tưởng.

Một số người có thể cảm thấy:

• khô mũi;

• khô da;

• khô mắt;

• khó chịu ở họng.

Vì vậy, mục tiêu không phải:

“Càng khô càng tốt.”

Mà là:

Độ ẩm ở mức dễ chịu và phù hợp với không gian sử dụng.

Nếu phòng ẩm, nên kiểm tra gì trước?

Có thể nhìn theo thứ tự:

1. Nguồn ẩm bên ngoài

• cửa có mở nhiều không;

• khe hở lớn không;

• ngoài trời có đang rất ẩm không.

2. Nguồn ẩm bên trong

• đông người;

• phơi quần áo;

• nấu ăn;

• cây xanh;

• bể cá.

3. Điều hòa có chạy đủ lâu không?

4. Công suất máy có quá lớn không?

5. Dàn lạnh và thoát nước có hoạt động bình thường không?

Chỉ cần nhớ

Độ ẩm trong phòng điều hòa có thể đến từ:

• không khí ngoài trời;

• con người;

• nấu ăn;

• tắm giặt;

• phơi quần áo;

• cây xanh;

• vật liệu và bề mặt trong phòng.

Điều hòa có khả năng giảm ẩm bằng cách:

Làm hơi nước ngưng tụ trên dàn lạnh rồi dẫn ra ngoài.

Nhưng hiệu quả khử ẩm còn phụ thuộc vào:

• tải nhiệt;

• thời gian vận hành;

• công suất máy;

• chế độ;

• điều kiện phòng.

Vì vậy:

Phòng mát chưa chắc đã khô.

Muốn kiểm soát độ ẩm tốt, cần nhìn cả:

nguồn ẩm + căn phòng + cách điều hòa vận hành.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về chất lượng không khí trong phòng điều hòa, bạn có thể đọc thêm:

• Phòng mát có đồng nghĩa không khí trong lành không?

• Điều hòa dân dụng có đưa khí tươi vào phòng không?

• Vì sao CO₂ tăng khi nhiều người ở trong phòng kín?

• Phòng điều hòa cần thông gió như thế nào mà không thất thoát lạnh quá nhiều?

• Vì sao có phòng bật điều hòa vẫn ẩm?

• Vì sao có người cảm thấy khô khi dùng điều hòa?

• PM2.5 có đi qua điều hòa không?

• Máy lọc không khí và điều hòa khác nhau ở đâu?

• Một căn phòng điều hòa có chất lượng không khí tốt trông như thế nào?