Muốn điều hòa mát hơn, tiết kiệm hơn: hãy nhìn cả chiếc máy lẫn căn phòng

Khi một căn phòng làm mát kém, nhiều người thường kiểm tra ngay chiếc điều hòa:

“Máy có yếu không?”

“Có thiếu gas không?”

“Có nên tăng công suất không?”

“Có phải hãng này làm lạnh không tốt?”

Những câu hỏi đó có thể đúng.

Nhưng điều hòa không làm việc một mình.

Kết quả cuối cùng phụ thuộc vào cả:

Chiếc máy + Căn phòng + Điều kiện sử dụng + Con người.

Một chiếc điều hòa tốt đặt trong một căn phòng có tải nhiệt quá lớn vẫn có thể phải làm việc rất vất vả.

Ngược lại, một căn phòng được kiểm soát nhiệt tốt có thể giúp điều hòa hoạt động nhẹ nhàng và ổn định hơn nhiều.

Bắt đầu từ câu hỏi: nhiệt đang đi vào phòng từ đâu?

Muốn hiểu vì sao phòng khó mát, trước tiên phải nhìn vào các nguồn nhiệt.

Nhiệt có thể đến từ:

• mái;

• tường;

• cửa kính;

• nắng trực tiếp;

• không khí nóng, ẩm bên ngoài;

• con người;

• TV, máy tính, đèn và các thiết bị điện.

Một căn phòng càng nhận nhiều nhiệt, điều hòa càng phải lấy ra nhiều nhiệt.

Đây là nguyên tắc cốt lõi:

Điều hòa không “tạo lạnh”, mà liên tục lấy nhiệt ra khỏi căn phòng.

Nếu nhiệt đi vào nhanh hơn khả năng máy lấy ra, nhiệt độ phòng sẽ khó giảm như mong muốn.

Không phải mọi căn phòng cùng diện tích đều giống nhau

Hai căn phòng cùng 20 m² có thể tạo ra hai mức tải nhiệt hoàn toàn khác nhau.

Một phòng:

• ở tầng giữa;

• ít nắng;

• ít kính;

• hai người sử dụng;

• ít thiết bị điện.

Phòng còn lại:

• tầng trên cùng;

• tường hướng Tây;

• kính lớn;

• nhiều người;

• nhiều máy tính.

Diện tích giống nhau.

Nhưng với chiếc điều hòa, đây là hai công việc rất khác nhau.

Vì vậy, diện tích chỉ nên được xem là điểm bắt đầu.

Muốn lựa chọn và đánh giá điều hòa chính xác hơn, phải nhìn tiếp điều kiện thực tế của căn phòng.

Nếu nhiệt đi vào quá nhiều, có hai hướng xử lý

Khi tải nhiệt lớn, có thể tác động theo hai phía.

Hướng 1: Giảm nhiệt đi vào

Ví dụ:

• che nắng;

• cách nhiệt mái;

• xử lý tường nóng;

• kiểm soát bức xạ qua kính;

• hạn chế không khí nóng ẩm xâm nhập;

• giảm những thiết bị không cần thiết.

Hướng 2: Tăng khả năng lấy nhiệt ra

Tức là đảm bảo:

• điều hòa đúng công suất;

• máy hoạt động tốt;

• lắp đặt đúng;

• luồng gió được phân bố hợp lý.

Hai hướng này không loại trừ nhau.

Trong nhiều trường hợp, giải pháp hiệu quả nhất là:

Giảm tải ở nguồn trước, rồi đảm bảo điều hòa đủ khả năng xử lý phần tải còn lại.

Đừng bắt điều hòa xử lý những phần nhiệt có thể ngăn từ trước

Hãy lấy một ví dụ đơn giản.

Một cửa kính lớn chịu nắng buổi chiều.

Nếu không có che chắn, nắng đi qua kính làm nóng:

• sàn;

• sofa;

• tường;

• đồ vật.

Điều hòa phải lấy phần nhiệt này ra.

Nếu có thể che nắng từ bên ngoài, một phần nhiệt đã được chặn trước khi đi vào phòng.

Điều hòa sẽ “nhẹ việc” hơn ngay từ đầu.

Điều tương tự xảy ra với:

• mái;

• tường hướng Tây;

• khe hở;

• cửa mở liên tục.

Nguyên tắc rất dễ nhớ:

Nhiệt không đi vào phòng thì không cần điều hòa lấy ra.

Nhưng giảm tải không có nghĩa điều hòa nào cũng dùng được

Không nên đi sang cực đoan ngược lại.

Một căn phòng cách nhiệt tốt vẫn cần điều hòa đủ công suất.

Bởi phòng vẫn có:

• người;

• thiết bị;

• không khí trao đổi;

• nhiệt từ nhiều nguồn khác.

Nếu công suất quá nhỏ, máy vẫn có thể:

• chạy lâu;

• hạ nhiệt chậm;

• khó đạt mức cài đặt khi tải tăng.

Vì vậy, mục tiêu không phải là “giảm tải để dùng máy càng nhỏ càng tốt”.

Mà là:

Giảm những tải nhiệt không cần thiết và chọn công suất phù hợp với phần tải thực tế còn lại.

Một chiếc máy tốt chưa đủ nếu lắp đặt chưa tốt

Ngay cả khi đã chọn đúng công suất, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào lắp đặt.

Ví dụ:

• dàn nóng bị bí gió;

• dàn lạnh đặt sai vị trí;

• thoát nước không tốt;

• bảo ôn kém;

• ống đồng lắp không đúng;

• hệ thống không được hút chân không đúng cách.

Những vấn đề này có thể khiến một chiếc máy tốt không phát huy được khả năng thiết kế.

Do đó:

Điều hòa là một hệ thống, không chỉ là một sản phẩm.

Chiếc máy, căn phòng và chất lượng lắp đặt đều ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.

Luồng gió trong phòng cũng rất quan trọng

Có những căn phòng không thiếu công suất nhưng vẫn tạo cảm giác:

• gần điều hòa rất lạnh;

• cuối phòng vẫn nóng;

• sau vách ngăn không mát;

• gió thổi trực tiếp gây khó chịu.

Khi đó, vấn đề không hẳn nằm ở tổng công suất.

Có thể nằm ở:

• vị trí dàn lạnh;

• hướng gió;

• vật cản;

• hình dạng căn phòng.

Một căn phòng dễ chịu cần không chỉ đủ lạnh, mà còn cần phân bố lạnh hợp lý.

Con người cũng là một phần của bài toán

Đích đến cuối cùng của điều hòa không phải là một con số nhiệt độ.

Đó là cảm giác của người sử dụng.

Cùng một căn phòng:

• người này có thể thấy nóng;

• người khác thấy lạnh;

• buổi tối có thể dễ chịu;

• gần sáng lại thấy rét.

Ngoài nhiệt độ không khí, cảm giác còn chịu ảnh hưởng bởi:

• độ ẩm;

• tốc độ gió;

• nhiệt độ các bề mặt;

• quần áo;

• mức độ hoạt động;

• cơ địa từng người.

Vì vậy, không nên giải quyết mọi vấn đề bằng cách liên tục hạ TEMP.

Nhiều khi cần điều chỉnh:

• hướng gió;

• tốc độ quạt;

• chế độ Sleep;

• độ ẩm;

• vị trí ngồi;

• tải nhiệt của căn phòng.

Khi điều hòa không mát như mong muốn, nên kiểm tra theo thứ tự nào?

Có thể nhìn theo bốn bước.

1. Căn phòng đang nhận bao nhiêu nhiệt?

Kiểm tra:

• mái;

• tường;

• kính;

• nắng;

• độ kín;

• số người;

• thiết bị.

2. Có thể giảm phần tải nào?

Ví dụ:

• che nắng;

• cách nhiệt;

• đóng cửa hợp lý;

• xử lý khe hở;

• giảm nguồn nhiệt không cần thiết.

3. Điều hòa có đủ khả năng không?

Xem:

• công suất;

• tình trạng máy;

• khả năng hoạt động trong thời tiết nóng;

• dải công suất Inverter.

4. Luồng gió và cách sử dụng có hợp lý không?

Kiểm tra:

• vị trí dàn lạnh;

• hướng gió;

• quạt;

• nhiệt độ cài đặt;

• chế độ sử dụng.

Tiết kiệm điện cũng bắt đầu từ việc giảm tải nhiệt

Một quan niệm phổ biến là muốn tiết kiệm điện thì chỉ cần mua máy có CSPF cao hoặc chọn điều hòa Inverter.

Đó là những yếu tố quan trọng.

Nhưng nếu căn phòng liên tục nhận rất nhiều nhiệt, máy vẫn phải lấy lượng nhiệt đó ra.

Ngược lại, nếu giảm được:

• nắng;

• nhiệt từ mái;

• nhiệt qua tường;

• không khí nóng xâm nhập;

• nguồn nhiệt không cần thiết;

thì điều hòa có thể vận hành ở tải thấp hơn trong nhiều thời điểm.

Vì vậy:

Tiết kiệm điện không chỉ nằm trong chiếc điều hòa, mà còn nằm trong chính căn phòng.

Mức điện năng thực tế còn phụ thuộc vào thời tiết, tải nhiệt, thời gian sử dụng, nhiệt độ cài đặt và cách máy điều chỉnh công suất.

Đừng hỏi chỉ “máy nào tốt hơn”

Khi lựa chọn điều hòa, một câu hỏi phổ biến là:

“Hãng nào tốt nhất?”

Nhưng một câu hỏi hữu ích hơn là:

Máy nào phù hợp với căn phòng này và nhu cầu sử dụng này?

Một model rất tốt nhưng chọn thiếu công suất hoặc lắp trong điều kiện quá bất lợi vẫn có thể đem lại trải nghiệm không tốt.

Ngược lại, một hệ thống được lựa chọn phù hợp có thể hoạt động ổn định và đem lại giá trị sử dụng cao hơn.

Một hệ thống điều hòa tốt gồm những gì?

Có thể hình dung kết quả cuối cùng là sự kết hợp của bốn phần:

Chiếc máy

• công suất phù hợp;

• hiệu suất tốt;

• khả năng vận hành ổn định.

Căn phòng

• tải nhiệt được kiểm soát;

• mái, tường, kính hợp lý;

• độ kín phù hợp.

Lắp đặt

• đúng kỹ thuật;

• dàn nóng thông thoáng;

• luồng gió hợp lý.

Người sử dụng

• cài đặt phù hợp;

• hiểu cách vận hành;

• biết khi nào cần thông gió, vệ sinh, bảo dưỡng.

Không có phần nào hoàn toàn độc lập.

Chỉ cần nhớ

Khi căn phòng chưa đủ mát hoặc điều hòa phải hoạt động quá nhiều, đừng chỉ nhìn vào chiếc máy.

Hãy nhìn cả:

Nhiệt đi vào phòng bao nhiêu?

Có thể giảm tải ở đâu?

Điều hòa có đủ công suất không?

Luồng gió và cách sử dụng có phù hợp không?

Nguyên tắc cuối cùng của một hệ thống điều hòa tốt là:

Giảm nhiệt không cần thiết đi vào + chọn đúng điều hòa + lắp đặt đúng + sử dụng hợp lý.

Và điều quan trọng nhất:

Một hệ thống điều hòa tốt không chỉ là một chiếc máy tốt. Đó là sự phù hợp giữa chiếc máy, căn phòng và con người.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn, bạn có thể đọc thêm:

• Điều hòa không làm mát một căn phòng “trống rỗng” – hiểu toàn bộ công việc thực sự của điều hòa.

• Nhiệt đi vào căn phòng bằng những con đường nào? – hiểu dẫn nhiệt, bức xạ và trao đổi không khí.

• Vì sao hai căn phòng cùng 20 m² có thể nóng rất khác nhau? – hiểu vai trò của tải nhiệt thực tế.

• Mái nhà ảnh hưởng đến điều hòa nhiều như thế nào? – hiểu tải nhiệt từ mái.

• Tường hướng Tây – tại sao hết nắng rồi căn phòng vẫn nóng? – hiểu nhiệt tích trữ trong kết cấu.

• Cửa kính đưa nhiệt vào phòng theo cách khác tường như thế nào? – hiểu tải nhiệt từ bức xạ qua kính.

• Che nắng hay tăng công suất điều hòa – cách nào giải quyết đúng nguyên nhân hơn? – hiểu hai hướng xử lý tải nhiệt.

• Phòng càng kín càng tốt cho điều hòa – có đúng không? – hiểu sự cân bằng giữa giữ nhiệt và thông gió.

• Khe cửa, cửa sổ và những chỗ “hở” nhỏ có đáng quan tâm? – hiểu không khí xâm nhập.

• Con người cũng là một nguồn nhiệt trong phòng – hiểu tải nhiệt do người sử dụng.

• TV, máy tính, đèn và thiết bị điện có biến thành nhiệt trong phòng không? – hiểu tải nhiệt nội bộ.

• Cách nhiệt là gì – và nó giúp điều hòa như thế nào? – hiểu cách giảm truyền nhiệt.

• Một căn phòng “dễ làm mát” trông như thế nào? – tổng hợp các đặc điểm của một không gian thuận lợi cho điều hòa.