CÁCH ĐỌC BẢNG THÔNG SỐ KỸ THUẬT ĐIỀU HÒA – NGƯỜI MUA CẦN NHÌN VÀO NHỮNG GÌ?

Khi tìm hiểu một chiếc điều hòa, chúng ta thường gặp một bảng thông số với rất nhiều con số: công suất lạnh, công suất điện, CSPF, độ ồn, lưu lượng gió, kích thước dàn nóng, lượng gas, đường kính ống đồng, chiều dài đường ống...

Với kỹ thuật viên, những thông tin này khá quen thuộc. Nhưng với người tiêu dùng, một bảng thông số dài thường rất khó đọc. Nhiều người chỉ nhìn vài thông tin quen thuộc như 9.000 hay 12.000 BTU, có Inverter hay không, mấy sao năng lượng, CSPF bao nhiêu, còn phần lớn những con số khác gần như bỏ qua.

Thực ra, người mua không cần hiểu tất cả thông số kỹ thuật của chiếc điều hòa. Điều quan trọng hơn là biết thông số nào đáng quan tâm, nó nói lên điều gì và có thể sử dụng thông tin đó như thế nào để lựa chọn đúng hơn.

Đọc bảng thông số không phải để thuộc thật nhiều con số, mà để hiểu chiếc điều hòa mình đang cân nhắc mua có phù hợp với nhu cầu sử dụng hay không.

Đó cũng chính là mục tiêu của chùm bài Đọc & Hiểu bảng thông số kỹ thuật điều hòa.

Bảng thông số kỹ thuật thực ra là “hồ sơ” của chiếc điều hòa

Khi nhìn một chiếc điều hòa từ bên ngoài, chúng ta chủ yếu thấy kiểu dáng của dàn lạnh và dàn nóng. Rất khó biết chiếc máy có khả năng làm lạnh đến đâu, điều chỉnh công suất rộng hay hẹp, sử dụng điện thế nào, chạy ồn bao nhiêu hay cho phép kéo đường ống dài đến đâu.

Bảng thông số giúp chúng ta nhìn sâu hơn vào chiếc máy.

Ví dụ, từ bảng thông số chúng ta có thể biết công suất lạnh định mức, nhưng với máy Inverter còn có thể biết công suất tối thiểu và tối đa. Chúng ta có thể biết công suất điện, CSPF, độ ồn ở các cấp quạt, kích thước và khối lượng dàn nóng, lượng môi chất, đường kính ống đồng hay giới hạn chiều dài đường ống.

Mỗi con số chỉ cho biết một phần. Khi ghép chúng lại, chúng ta bắt đầu hiểu rõ hơn cách nhà sản xuất thiết kế chiếc điều hòa.

Tuy nhiên, bảng thông số thường phục vụ đồng thời cả người tiêu dùng, nhân viên tư vấn, kỹ sư và kỹ thuật viên. Vì vậy không phải thông số nào trong bảng cũng quan trọng như nhau đối với người mua.

Người mua nên tập trung vào những thông số nào?

Thay vì đọc bảng từ trên xuống dưới, chúng ta có thể chia các thông số thành 6 nhóm chính:

1. Công suất lạnh và dải công suất – chiếc máy có khả năng làm lạnh đến đâu?

2. Công suất điện và hiệu suất năng lượng – chiếc máy sử dụng điện hiệu quả như thế nào?

3. Lưu lượng gió và độ ồn – liên quan thế nào đến khả năng phân phối không khí và sự dễ chịu?

4. Kích thước và khối lượng dàn nóng – giúp chúng ta hiểu thêm điều gì về thiết kế phần cứng?

5. Môi chất lạnh – máy sử dụng loại gas nào và lượng nạp bao nhiêu?

6. Thông số lắp đặt – đường kính ống đồng, chiều dài đường ống, chênh cao và các giới hạn khác.

Chỉ cần biết cách đọc sáu nhóm này, một bảng thông số tưởng như rất phức tạp sẽ trở nên dễ hiểu hơn rất nhiều.

1. Công suất lạnh – chiếc điều hòa có khả năng làm lạnh đến đâu?

Đây thường là thông số đầu tiên người mua cần quan tâm.

Chúng ta quen với cách gọi điều hòa 9.000 BTU, 12.000 BTU hay 18.000 BTU. Chính xác hơn, công suất lạnh thường được biểu thị bằng BTU/h hoặc kW.

Công suất lạnh cho biết khả năng lấy nhiệt khỏi căn phòng trong một đơn vị thời gian. Vì vậy đây là dữ liệu quan trọng để xác định chiếc máy có phù hợp với tải nhiệt của căn phòng hay không.

Nhưng với điều hòa Inverter, chỉ nhìn công suất định mức là chưa đủ.

Ví dụ Daikin FTKZ25VVMV được công bố công suất lạnh:

2,5 (1,2–3,6) kW

Trong đó 2,5 kW là công suất định mức, còn 1,2–3,6 kW thể hiện dải công suất được công bố.

Hai con số ở hai đầu giúp chúng ta hiểu thêm: khi nhu cầu làm lạnh giảm, máy có thể giảm công suất xuống đến đâu; và khi tải nhiệt tăng, máy có khả năng tăng công suất đến mức nào.

Vì vậy hai chiếc máy cùng được gọi là:

“Điều hòa 9.000 BTU Inverter”

vẫn có thể có đặc tính vận hành rất khác nhau.

2. Công suất điện – đừng nhầm với công suất lạnh

Cũng với Daikin FTKZ25VVMV, công suất điện làm lạnh được công bố:

455 (160–890) W

Điều này không có nghĩa cứ bật điều hòa lên là chiếc máy luôn tiêu thụ đúng 455 W.

Với điều hòa Inverter, khi tải thay đổi, tốc độ máy nén thay đổi và công suất điện cũng thay đổi theo. Đây là lý do bảng thông số có thể cho chúng ta cả giá trị định mức và dải công suất điện.

Cũng cần phân biệt rõ:

Công suất lạnh → máy có khả năng vận chuyển bao nhiêu nhiệt.

Công suất điện → máy đang cần bao nhiêu điện để vận hành ở trạng thái tương ứng.

Vì vậy nếu thấy máy A có công suất điện thấp hơn máy B, chưa nên lập tức kết luận:

“Máy A tiết kiệm điện hơn.”

Còn phải xem máy đang tạo ra bao nhiêu công suất lạnh và những con số đó được xác định trong điều kiện nào.

3. CSPF và nhãn năng lượng – rất quan trọng nhưng phải dùng đúng

CSPF giúp đánh giá hiệu suất năng lượng làm lạnh theo mùa theo phương pháp tiêu chuẩn.

Nếu hai sản phẩm được đánh giá theo phương pháp có thể so sánh và một chiếc có CSPF cao hơn, chiếc đó đạt hiệu suất theo phép đánh giá CSPF cao hơn.

Nhưng CSPF không phải:

số kWh mà chiếc điều hòa chắc chắn sẽ sử dụng trong nhà bạn.

Điện năng thực tế còn phụ thuộc vào tải nhiệt căn phòng, thời gian sử dụng, nhiệt độ cài đặt, điều kiện ngoài trời, vị trí dàn nóng và vùng công suất mà chiếc máy thường xuyên hoạt động.

Vì vậy cần phân biệt:

Số sao năng lượng → mức phân hạng hiệu suất theo hệ thống đánh giá.

CSPF → một chỉ số cụ thể hơn về hiệu suất làm lạnh theo mùa.

kWh thực tế → lượng điện chiếc điều hòa thực sự sử dụng trong điều kiện nhà mình.

Ba thông tin có liên quan, nhưng không phải một.

4. Độ ồn – đừng chỉ tìm con số nhỏ nhất

Một chiếc điều hòa có thể được công bố nhiều mức độ ồn khác nhau tương ứng với các cấp quạt hoặc trạng thái vận hành.

Nếu catalogue có nhiều con số và chúng ta chỉ lấy mức thấp nhất rồi nói:

“Máy này chỉ ồn từng này dB”

thì chưa phản ánh đầy đủ.

Khi máy hoạt động ở tải thấp và quạt chạy chậm, độ ồn có thể rất thấp. Nhưng khi căn phòng nóng, máy cần tăng công suất và lưu lượng gió, mức ồn có thể thay đổi.

Vì vậy khi đọc thông số độ ồn, câu hỏi quan trọng không chỉ là:

“Bao nhiêu dB?”

mà còn là:

“Bao nhiêu dB ở trạng thái nào?”

Điều này đặc biệt đáng quan tâm nếu điều hòa được lắp trong phòng ngủ hoặc những không gian cần yên tĩnh.

5. Lưu lượng gió – không phải càng lớn càng tốt

Lưu lượng gió thường được công bố bằng m³/h hoặc m³/phút, cho biết lượng không khí mà quạt có khả năng đưa qua dàn lạnh trong một đơn vị thời gian.

Lưu lượng gió lớn có thể giúp tăng tuần hoàn không khí, hỗ trợ trao đổi nhiệt và đưa luồng khí đi xa hơn. Điều này hữu ích khi cần làm lạnh nhanh hoặc phục vụ một không gian lớn.

Nhưng:

Gió càng mạnh không có nghĩa lúc nào cũng càng dễ chịu.

Trong phòng ngủ, một luồng gió mạnh thổi trực tiếp vào người có thể gây khó chịu. Vì vậy lưu lượng gió cần được đặt cùng công suất lạnh, kích thước phòng, khả năng điều chỉnh tốc độ quạt và cách phân phối luồng gió.

6. Kích thước và khối lượng dàn nóng có đáng quan tâm?

Có, nhưng cần hiểu đúng.

Hai chiếc điều hòa cùng nhóm công suất có thể sử dụng dàn nóng có kích thước, khối lượng, quạt và dàn trao đổi nhiệt khá khác nhau.

Những thông tin này giúp chúng ta hiểu thêm về cách nhà sản xuất thiết kế phần cứng. Một dàn trao đổi nhiệt và hệ thống quạt được thiết kế dư dả có thể tạo điều kiện thuận lợi cho việc thải nhiệt, đặc biệt khi tải lớn hoặc nhiệt độ ngoài trời cao.

Nhưng không thể lấy:

Dàn nóng nặng hơn → chắc chắn tốt hơn hoặc tiết kiệm điện hơn.

Khối lượng còn phụ thuộc vào máy nén, khung vỏ, vật liệu và nhiều linh kiện khác. Vì vậy kích thước và khối lượng là dữ liệu để phân tích, không phải thước đo chất lượng độc lập.

7. Loại gas và lượng môi chất nói lên điều gì?

Trong bảng thông số, chúng ta thường gặp:

Môi chất lạnh: R32

và có thể kèm lượng nạp theo đơn vị gram hoặc kilogram.

Thông tin đầu tiên cho biết loại môi chất mà hệ thống được thiết kế để sử dụng. Thông tin thứ hai cho biết lượng môi chất được nạp theo cấu hình mà nhà sản xuất công bố.

Không nên nhìn thấy R32 rồi tự động kết luận:

“Máy này lạnh hơn hoặc tiết kiệm điện hơn.”

Loại môi chất chỉ là một phần của cả hệ thống.

Tuy nhiên, thông tin này rất quan trọng với việc lắp đặt, bảo dưỡng và sửa chữa. Một chiếc điều hòa phải sử dụng đúng loại môi chất và đúng yêu cầu của nhà sản xuất.

8. Đường kính ống đồng – thông số nhỏ nhưng rất quan trọng khi lắp đặt

Catalogue có thể ghi đường kính ống lỏng, ống hơi bằng mm hoặc inch.

Đây không phải thông số để xếp hạng:

“Ống to hơn thì máy tốt hơn.”

Nó cho kỹ thuật viên biết kích thước đường ống mà hệ thống được thiết kế để sử dụng.

Thông tin này đặc biệt quan trọng khi tận dụng đường ống cũ, thay điều hòa khác công suất hoặc lắp máy mới vào hệ thống ống đã âm tường.

Nếu đường kính ống cũ không phù hợp với yêu cầu của máy mới, không nên đơn giản dùng cổ thu rồi mặc nhiên coi như vấn đề đã được giải quyết. Cần kiểm tra yêu cầu của nhà sản xuất và ảnh hưởng tới toàn hệ thống.

9. Chiều dài đường ống và chênh cao – khi nào người mua cần quan tâm?

Nếu dàn nóng và dàn lạnh chỉ cách nhau vài mét thì những thông số này thường không phải vấn đề lớn.

Nhưng với nhà nhiều tầng, căn hộ có vị trí đặt dàn nóng cố định hoặc công trình phải chạy đường ống xa, chiều dài đường ống tối đa và chênh cao tối đa trở nên rất quan trọng.

Một số nhà sản xuất còn quy định lượng môi chất nạp sẵn tương ứng với một chiều dài đường ống nhất định và lượng môi chất cần bổ sung nếu đường ống vượt quá mức đó.

Vì vậy bảng thông số không chỉ giúp:

mua đúng

mà còn có thể giúp:

lắp đúng và sử dụng yên tâm hơn.

10. Giới hạn nhiệt độ vận hành – thông số rất đáng xem nhưng thường bị bỏ qua

Một số hãng công bố phạm vi nhiệt độ ngoài trời mà chiếc điều hòa có thể vận hành.

Thông tin này đặc biệt đáng quan tâm trong những ngày nắng nóng hoặc khi dàn nóng được đặt ở vị trí chịu nhiệt cao.

Nhưng cần hiểu đúng:

“Máy có thể hoạt động tới một nhiệt độ ngoài trời nhất định” không có nghĩa ở nhiệt độ đó máy vẫn giữ nguyên công suất lạnh và hiệu suất như ở điều kiện thử tiêu chuẩn.

Muốn biết công suất lạnh và hiệu suất thay đổi thế nào khi nhiệt độ ngoài trời tăng, chúng ta cần thêm dữ liệu thử nghiệm ở điều kiện tương ứng.

Đây là một ví dụ rất điển hình:

Đọc được con số mới chỉ là bước đầu. Quan trọng hơn là hiểu con số đó được xác định trong điều kiện nào và cho phép chúng ta kết luận điều gì.

Không phải hãng nào cũng công bố bảng thông số giống nhau

Khi tìm hiểu nhiều thương hiệu, chúng ta sẽ thấy có hãng công bố rất chi tiết: dải công suất lạnh, dải công suất điện, CSPF, độ ồn từng cấp, lưu lượng gió, giới hạn nhiệt độ, kích thước đường ống, chiều dài, chênh cao, lượng gas...

Nhưng cũng có hãng hoặc sản phẩm mà website và catalogue dành cho người tiêu dùng chỉ đưa ra một số thông tin cơ bản.

Điều cần nhớ là:

Không tìm thấy một thông số không có nghĩa thông số đó không tồn tại.

Có thể dữ liệu nằm trong catalogue kỹ thuật hoặc tài liệu dành cho kỹ thuật viên. Nhưng nếu đã tìm các nguồn chính thức mà vẫn không thấy, chúng ta cũng không nên tự suy đoán.

Chưa có dữ liệu thì nên nói “chưa có dữ liệu”, thay vì biến suy đoán thành thông số.

Trong chùm bài này, chúng ta sẽ dành riêng một bài để tìm hiểu vì sao mức độ công bố thông số giữa các hãng lại khác nhau.

Có phải thông số nào càng cao càng tốt?

Không.

Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất khi đọc bảng thông số.

Công suất lạnh cao hơn? Chưa chắc tốt hơn nếu căn phòng không cần.

CSPF cao hơn? Hiệu suất theo phép đánh giá cao hơn, nhưng chưa tự động quyết định tiền điện thực tế.

Lưu lượng gió cao hơn? Có lợi trong một số tình huống, nhưng chưa chắc dễ chịu hơn.

Dàn nóng lớn và nặng hơn? Cho chúng ta thêm dữ liệu về phần cứng, nhưng chưa chứng minh sản phẩm tốt hơn.

Công suất tối thiểu thấp hơn? Có thể là lợi thế khi tải thấp, nhưng vẫn cần xem hiệu suất và cách hệ thống vận hành.

Vì vậy:

Đừng tìm con số lớn nhất trong bảng thông số. Hãy tìm con số phù hợp nhất với điều kiện sử dụng của mình.

Bảng thông số kỹ thuật cũng có những điều không thể cho chúng ta biết

Một bảng thông số dù chi tiết đến đâu cũng không thể nói hết chiếc điều hòa sẽ hoạt động như thế nào trong căn phòng thực tế.

Nó có thể cho biết công suất lạnh, nhưng không biết phòng nhà bạn hướng Tây hay hướng Đông. Nó có thể cho biết CSPF, nhưng không biết bạn sử dụng điều hòa 2 giờ hay 12 giờ mỗi ngày.

Nó có thể cho biết độ ồn trong điều kiện thử, nhưng không biết dàn nóng được lắp trên giá chắc chắn hay rung vào lan can. Nó có thể cho biết giới hạn nhiệt độ vận hành, nhưng không biết dàn nóng nhà bạn được đặt thông thoáng hay nằm trong một hốc nóng.

Vì vậy:

Bảng thông số là nguồn dữ liệu rất quan trọng để hiểu sản phẩm, nhưng không phải toàn bộ câu trả lời cho việc sản phẩm có phù hợp với nhà mình hay không.

Vậy khi nhìn một bảng thông số, nên bắt đầu từ đâu?

Người tiêu dùng không cần cố hiểu tất cả ngay lập tức. Có thể bắt đầu bằng ba câu hỏi.

Thứ nhất: Chiếc máy có phù hợp với căn phòng không? Hãy xem công suất lạnh và dải công suất.

Thứ hai: Chiếc máy sử dụng điện hiệu quả thế nào? Hãy xem công suất điện, CSPF và nhãn năng lượng, đồng thời chú ý điều kiện mà các thông số được xác định.

Thứ ba: Có đặc điểm nào ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm và điều kiện nhà mình không? Hãy xem độ ồn, lưu lượng gió, dàn nóng, giới hạn vận hành và các yêu cầu lắp đặt.

Sau đó mới đi sâu vào những thông số thực sự cần thiết cho trường hợp của mình.

Đây cũng chính là cách chúng ta sẽ thực hiện trong những bài tiếp theo của chùm nội dung này.

Chỉ cần nhớ 5 điều

1. Không cần hiểu toàn bộ bảng thông số kỹ thuật. Người tiêu dùng chỉ cần tập trung vào những dữ liệu thực sự liên quan đến việc lựa chọn, lắp đặt và sử dụng.

2. Không nên đọc một thông số đứng riêng. Công suất lạnh, công suất điện, CSPF, độ ồn, lưu lượng gió, dàn nóng... là những mảnh ghép khác nhau của cùng một chiếc máy.

3. Con số lớn hơn chưa chắc sản phẩm tốt hơn. Quan trọng là con số đó có phù hợp với nhu cầu và điều kiện sử dụng hay không.

4. Mọi thông số cần được hiểu trong đúng điều kiện công bố. Một con số hoàn toàn chính xác vẫn có thể dẫn đến kết luận sai nếu chúng ta sử dụng nó ngoài ý nghĩa và điều kiện của phép đo.

5. Bảng thông số là dữ liệu để ra quyết định, không phải bản thân quyết định. Cuối cùng vẫn phải đặt chiếc điều hòa vào căn phòng, vị trí lắp đặt và cách sử dụng thực tế.

Có thể nhớ toàn bộ bài bằng một câu:

Đọc bảng thông số điều hòa không phải để thuộc thật nhiều con số, mà để biết mỗi con số nói gì về chiếc máy và dùng chúng để lựa chọn đúng hơn.

Tìm hiểu thêm

→ Đọc công suất lạnh và dải công suất Min – Rated – Max như thế nào?

→ Đọc công suất điện, CSPF và nhãn năng lượng như thế nào?

→ Đọc lưu lượng gió và độ ồn của điều hòa như thế nào?

→ Kích thước và khối lượng dàn nóng nói lên điều gì?

→ Đọc thông số gas, đường kính ống đồng, chiều dài ống và chênh cao như thế nào?

→ Tại sao có hãng công bố bảng thông số điều hòa rất chi tiết, có hãng chỉ vài dòng?

KSDM – KỸ SƯ ĐIỆN MÁY
Giúp Bạn: Hiểu Rõ → Mua Đúng & Yên Tâm Sử Dụng.