Điều hòa dân dụng có đưa khí tươi vào phòng không?

Khi bật điều hòa, chúng ta thấy không khí trong phòng liên tục chuyển động:

• dàn lạnh hút không khí vào;

• làm mát;

• rồi thổi trở lại phòng.

Vì vậy, nhiều người dễ nghĩ:

“Điều hòa đang hút không khí ngoài trời vào rồi làm lạnh.”

Với phần lớn điều hòa dân dụng treo tường thông dụng, cách hiểu này không đúng.

Máy chủ yếu tuần hoàn lại không khí đang có sẵn trong phòng.

Nói đơn giản:

Điều hòa làm mát không khí trong phòng, nhưng thông thường không có nhiệm vụ đưa khí tươi từ ngoài trời vào.

Không khí qua dàn lạnh đến từ đâu?

Phía trên hoặc phía trước dàn lạnh thường có cửa hút gió.

Không khí trong phòng được quạt hút qua:

• lưới lọc;

• dàn trao đổi nhiệt.

Sau đó không khí được:

• làm lạnh;

• giảm bớt độ ẩm trong nhiều điều kiện;

• thổi trở lại phòng.

Quá trình này diễn ra liên tục.

Vì vậy, luồng không khí bạn cảm nhận được từ dàn lạnh phần lớn chính là:

Không khí trong phòng đang được tuần hoàn lại.

Vậy dàn nóng ngoài trời có đưa không khí vào phòng không?

Không.

Dàn nóng và dàn lạnh được nối với nhau chủ yếu bằng:

• ống đồng chứa môi chất lạnh;

• dây điện;

• dây điều khiển;

• ống thoát nước.

Dàn nóng hút và thổi không khí ngoài trời quanh chính dàn nóng để thải nhiệt.

Không khí đó không đi qua ống đồng để vào phòng.

Trong ống đồng là môi chất lạnh, không phải không khí.

Đây là một hiểu lầm khá phổ biến:

Dàn nóng không phải là nơi hút “khí tươi” rồi chuyển vào dàn lạnh.

Vậy điều hòa đưa cái gì từ trong phòng ra ngoài?

Điều hòa chủ yếu vận chuyển:

Nhiệt.

Môi chất lạnh nhận nhiệt ở dàn lạnh rồi mang nhiệt tới dàn nóng để thải ra môi trường.

Có thể hiểu:

Trong phòng mất nhiệt → ngoài trời nhận nhiệt.

Nhưng khối không khí trong phòng và ngoài trời về cơ bản vẫn là hai khối khí riêng biệt ở phần lớn hệ thống điều hòa dân dụng treo tường thông thường.

Vì sao có ống đi xuyên tường mà không có khí ngoài trời đi vào?

Một bộ điều hòa treo tường thường cần một lỗ xuyên tường để đưa:

• ống đồng;

• dây điện;

• ống thoát nước;

từ dàn lạnh tới dàn nóng.

Nhìn từ bên ngoài, người dùng có thể tưởng đây là một đường dẫn không khí.

Nhưng thực tế:

• ống đồng rất kín;

• bên trong chứa môi chất lạnh;

• nước ngưng chảy qua ống thoát riêng.

Không có một đường ống lớn chuyên đưa không khí ngoài trời vào phòng như hệ thống thông gió.

Nếu phòng đóng kín, điều hòa lấy oxy ở đâu?

Điều hòa không “tiêu thụ oxy” để tạo lạnh.

Máy nén sử dụng điện.

Chu trình lạnh chỉ:

• nén môi chất;

• trao đổi nhiệt;

• tuần hoàn môi chất.

Vì vậy, điều hòa không làm giảm oxy theo cơ chế “đốt cháy” như bếp gas hay động cơ.

Nhưng con người trong phòng vẫn:

• hít oxy;

• thở ra CO₂.

Nếu phòng kín lâu và không có thông gió, CO₂ có thể tăng dần.

Đó là câu chuyện của thông gió, không phải của chu trình lạnh.

Tại sao bật điều hòa lâu lại thấy phòng bí?

Nguyên nhân thường không phải vì điều hòa “lấy mất oxy”.

Mà vì:

• cửa đóng kín;

• người ở lâu trong phòng;

• CO₂ tăng;

• mùi tích tụ;

• không khí ít được thay mới.

Điều hòa vẫn tiếp tục làm phòng mát.

Nhưng phần không khí đó chủ yếu vẫn đang được tuần hoàn lại.

Vì vậy:

Phòng có thể mát nhưng vẫn thiếu cảm giác thông thoáng.

Có điều hòa nào đưa khí tươi vào không?

Có.

Một số sản phẩm hoặc hệ thống chuyên biệt có thể có chức năng:

• cấp khí ngoài trời;

• thông gió;

• trao đổi khí;

• hoặc kết hợp hệ thống khí tươi.

Nhưng đây không phải chức năng mặc định của mọi điều hòa dân dụng.

Vì vậy, khi thấy quảng cáo:

• Fresh Air;

• Fresh Air System;

• Outdoor Air;

• Ventilation;

cần đọc kỹ tài liệu của model cụ thể.

Đừng chỉ nhìn tên tính năng rồi mặc định máy đưa được một lượng khí tươi đáng kể.

“Fresh Air” cần quan tâm những thông số gì?

Nếu một máy thật sự có chức năng cấp khí ngoài trời, nên quan tâm:

• lưu lượng khí tươi;

• đường dẫn khí;

• khả năng lọc;

• điều kiện lắp đặt;

• độ ồn;

• ảnh hưởng tới tải lạnh;

• cách vận hành.

Ví dụ:

Một lượng khí tươi rất nhỏ có thể hữu ích trong một số tình huống nhưng chưa chắc đủ cho:

• phòng đông người;

• phòng họp;

• phòng kín sử dụng nhiều giờ.

Vì vậy, điều quan trọng không phải chỉ là:

“Có Fresh Air hay không?”

Mà là:

“Máy đưa được bao nhiêu không khí ngoài trời vào và có phù hợp với căn phòng này không?”

Còn khe cửa và cửa sổ thì sao?

Ngay cả khi đóng cửa, một căn phòng thường vẫn không kín tuyệt đối.

Không khí ngoài trời có thể lọt vào qua:

• khe cửa;

• cửa sổ;

• khe kỹ thuật;

• quạt hút;

• việc mở cửa ra vào.

Đây được gọi là không khí xâm nhập hoặc trao đổi không kiểm soát.

Nhưng lượng này:

• không ổn định;

• không được kiểm soát;

• có thể mang theo nhiệt, ẩm và bụi.

Vì vậy, không nên coi khe hở là một hệ thống cấp khí tươi đúng nghĩa.

Mở cửa có phải là cách cấp khí tươi đơn giản nhất?

Mở cửa hoặc cửa sổ có thể giúp trao đổi không khí nhanh.

Nhưng đồng thời cũng có thể đưa vào:

• nhiệt;

• độ ẩm;

• bụi;

• PM2.5;

• tiếng ồn.

Vào ngày nóng ẩm, điều hòa sẽ phải xử lý thêm phần tải này.

Do đó, việc thông gió cần cân bằng giữa:

• chất lượng không khí;

• tiện nghi nhiệt;

• điện năng.

• Thông gió không có nghĩa phải mở cửa liên tục.

Điều hòa, thông gió và lọc khí là ba việc khác nhau

Có thể phân biệt rất đơn giản:

Điều hòa

Chủ yếu xử lý:

• nhiệt độ;

• một phần độ ẩm.

Thông gió

Chủ yếu:

• đưa không khí mới vào;

• đưa không khí cũ ra.

Lọc khí

Chủ yếu:

• giữ lại các hạt ô nhiễm nhất định.

Một căn phòng tốt có thể cần kết hợp cả ba tùy điều kiện sử dụng.

Khi nào nên đặc biệt quan tâm tới khí tươi?

Nên lưu ý hơn với những không gian:

• phòng ngủ đóng kín suốt đêm;

• phòng đông người;

• phòng họp;

• lớp học;

• phòng làm việc nhỏ;

• căn hộ kín;

• không gian ít cửa sổ.

Trong những phòng này, chỉ có điều hòa chưa chắc đã giải quyết được vấn đề chất lượng không khí.

Chỉ cần nhớ

Với phần lớn điều hòa dân dụng treo tường thông dụng:

Dàn lạnh chủ yếu tuần hoàn lại không khí trong phòng.

Dàn nóng không hút không khí ngoài trời rồi đưa vào trong nhà.

Điều hòa làm tốt nhiệm vụ:

• lấy nhiệt khỏi phòng;

• làm mát;

• hỗ trợ giảm ẩm.

Nhưng:

Làm mát ≠ cấp khí tươi.

Nếu căn phòng cần không khí mới, cần quan tâm thêm tới:

• thông gió;

• cấp khí tươi;

• chất lượng không khí ngoài trời;

• hệ thống lọc phù hợp.

Hiểu được sự khác nhau này sẽ giúp người dùng không kỳ vọng sai rằng chỉ cần bật điều hòa là căn phòng đã đồng thời được “thay mới không khí”.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về chất lượng không khí trong phòng điều hòa, bạn có thể đọc thêm:

• Phòng mát có đồng nghĩa không khí trong lành không?

• Vì sao CO₂ tăng khi nhiều người ở trong phòng kín?

• CO₂ cao nói lên điều gì về thông gió?

• Phòng điều hòa cần thông gió như thế nào mà không thất thoát lạnh quá nhiều?

• Độ ẩm trong phòng điều hòa đến từ đâu?

• PM2.5 có đi qua điều hòa không?

• Lưới lọc điều hòa thực sự giữ được loại bụi nào?

• Máy lọc không khí và điều hòa khác nhau ở đâu?

• Một căn phòng điều hòa có chất lượng không khí tốt trông như thế nào?