Vì sao có người cảm thấy khô khi dùng điều hòa?

Có người bật điều hòa vài giờ là bắt đầu thấy:

• khô mũi;

• khô họng;

• khô da;

• mắt khó chịu;

• môi nhanh khô.

Từ đó dễ hình thành suy nghĩ:

“Điều hòa hút hết độ ẩm trong phòng.”

Cách hiểu này đúng một phần, nhưng chưa đầy đủ.

Điều hòa có thể làm giảm độ ẩm vì hơi nước ngưng tụ trên dàn lạnh rồi chảy ra ngoài. Nhưng cảm giác khô của cơ thể còn phụ thuộc vào:

• độ ẩm thực tế trong phòng;

• nhiệt độ;

• tốc độ gió;

• thời gian tiếp xúc;

• vị trí ngồi;

• cơ địa từng người.

Vì vậy:

Cảm thấy khô không có nghĩa phòng chắc chắn đang có độ ẩm quá thấp.

Vì sao điều hòa có thể làm không khí khô hơn?

Khi không khí đi qua dàn lạnh, nhiệt độ giảm.

Nếu bề mặt dàn lạnh thấp hơn điểm sương, hơi nước sẽ:

• ngưng tụ thành giọt;

• chảy xuống máng nước;

• thoát ra ngoài qua ống thoát.

Như vậy, một phần hơi nước trong phòng đã bị loại bỏ.

Nếu máy hoạt động lâu, lượng nước được lấy ra có thể khá đáng kể.

Đó là lý do:

Điều hòa vừa làm lạnh vừa có khả năng giảm ẩm.

Nhưng cảm giác khô còn liên quan tới tốc độ gió

Hãy thử hình dung hai người cùng ở trong một phòng 26°C, RH 55%.

Người A

• ngồi ngoài luồng gió trực tiếp.

Người B

• nằm ngay dưới điều hòa;

• gió thổi liên tục vào mặt và tay.

Người B có thể cảm thấy:

• khô da;

• khô mắt;

• khó chịu ở mũi;

rõ hơn nhiều.

Bởi luồng gió làm tăng tốc độ bay hơi nước khỏi bề mặt cơ thể.

Vì vậy:

Gió có thể làm chúng ta cảm thấy khô hơn ngay cả khi độ ẩm phòng chưa quá thấp.

Vì sao mắt dễ bị khô?

Bề mặt mắt có một lớp phim nước mắt rất mỏng.

Nếu gió điều hòa thổi trực tiếp vào mặt:

• nước mắt bay hơi nhanh hơn;

• mắt dễ bị khô;

• có thể cảm thấy cộm hoặc khó chịu.

Điều này đặc biệt dễ gặp khi:

• ngồi bàn làm việc ngay dưới điều hòa;

• ngủ để gió thổi thẳng vào mặt;

• sử dụng màn hình lâu.

Do đó, với cảm giác khô mắt, đôi khi vấn đề lớn không nằm ở RH mà nằm ở:

hướng gió và thời gian tiếp xúc.

Khô mũi và khô họng cũng tương tự

Niêm mạc mũi và họng luôn cần một lớp ẩm nhất định.

Khi:

• không khí khô;

• gió thổi trực tiếp;

• thời gian sử dụng dài;

nước trên bề mặt niêm mạc bay hơi nhanh hơn.

Người dùng có thể cảm thấy:

• khô;

• rát;

• khó chịu.

Nếu ngủ 7–8 giờ trong phòng điều hòa, cảm giác này thường rõ hơn vào sáng hôm sau.

Tại sao cùng một phòng, có người thấy khô nhưng người khác không?

Cơ thể mỗi người phản ứng khác nhau.

Khác biệt có thể đến từ:

• cơ địa;

• tình trạng da;

• mắt;

• mũi;

• lượng nước uống;

• tuổi;

• thói quen sinh hoạt.

Một người thấy 50% RH rất dễ chịu.

Người khác có thể đã thấy khô.

Vì vậy:

Cảm giác cá nhân rất quan trọng, nhưng nên kết hợp với số đo thực tế.

Phòng điều hòa có thể khô tới mức nào?

Không có một con số cố định cho mọi phòng.

Mức độ giảm ẩm phụ thuộc vào:

• độ ẩm ngoài trời;

• lượng hơi ẩm đi vào;

• số người;

• nhiệt độ cài;

• thời gian chạy;

• công suất máy;

• thiết kế dàn lạnh;

• thuật toán điều khiển.

Có phòng sau nhiều giờ vẫn ở:

• 60–70% RH.

Có phòng lại giảm xuống thấp hơn đáng kể.

Do đó, không nên mặc định:

“Bật điều hòa = phòng sẽ rất khô.”

Vì sao phòng kín lâu lại có thể vừa khô vừa bí?

Nghe có vẻ mâu thuẫn nhưng hoàn toàn có thể xảy ra.

Nếu:

• điều hòa liên tục lấy hơi ẩm ra;

• nhưng phòng gần như không có thông gió;

thì có thể xảy ra hai chuyện cùng lúc:

• độ ẩm giảm;

• CO₂ tăng.

Kết quả:

Phòng có thể khô nhưng vẫn bí.

Đây là lý do không nên dùng một cảm giác duy nhất để đánh giá toàn bộ chất lượng không khí.

Nhiệt độ cài quá thấp có làm cảm giác khô tăng không?

Có thể.

Khi cài thấp:

• máy có thể chạy lâu hơn;

• dàn lạnh ngưng tụ nhiều hơi nước hơn;

• cơ thể cũng chịu luồng khí lạnh mạnh hơn.

Cả hai yếu tố đều có thể làm cảm giác khô rõ hơn.

Nhưng không nên hiểu rằng cứ tăng 1°C thì RH sẽ tăng đúng một mức cố định.

Thực tế còn phụ thuộc vào điều kiện phòng.

Vì sao ban đêm thường dễ cảm thấy khô hơn?

Ban đêm:

• chúng ta nằm yên nhiều giờ;

• cơ thể ít thay đổi vị trí;

• điều hòa có thể thổi gió liên tục vào một vùng;

• không uống nước trong thời gian dài.

Vì vậy, dù RH không quá thấp, sáng dậy vẫn có thể thấy:

• khô họng;

• khô mũi;

• môi khô.

Đôi khi chỉ cần chỉnh:

• hướng gió;

• tốc độ quạt;

• vị trí giường;

đã cải thiện đáng kể.

Có nên dùng máy tạo ẩm trong phòng điều hòa?

Không phải lúc nào cũng cần.

Trước khi dùng máy tạo ẩm, nên đo RH thực tế.

Nếu độ ẩm vẫn ở mức tương đối cao mà người dùng cảm thấy khô, nguyên nhân có thể nằm ở:

• gió trực tiếp;

• nhiệt độ quá thấp;

• vị trí ngồi hoặc ngủ.

Nếu lúc đó lại bật máy tạo ẩm, phòng có thể trở nên:

• quá ẩm;

• dễ đọng nước;

• tăng nguy cơ nấm mốc.

Vì vậy:

Đừng tạo thêm ẩm chỉ dựa trên cảm giác. Hãy đo trước.

Một chiếc ẩm kế nhỏ có giá trị hơn nhiều mẹo truyền miệng

Nếu thường xuyên thấy khô khi dùng điều hòa, một ẩm kế giúp phân biệt:

Trường hợp 1

RH thực sự thấp.

→ cần xem xét mức cài, thời gian chạy và giải pháp bổ sung ẩm nếu cần.

Trường hợp 2

RH vẫn bình thường.

→ nên kiểm tra hướng gió và cách sử dụng.

Điều này giúp tránh xử lý sai nguyên nhân.

Có nên đặt chậu nước trong phòng?

Một chậu nước có thể làm tăng bay hơi một phần, nhưng lượng ẩm bổ sung:

• khó kiểm soát;

• thay đổi theo nhiệt độ;

• thay đổi theo diện tích bề mặt nước.

Nó không phải cách kiểm soát độ ẩm chính xác.

Nếu thực sự cần tăng ẩm, thiết bị có:

• cảm biến;

• điều khiển RH;

sẽ phù hợp hơn.

Nhưng một lần nữa:

Chỉ nên tăng ẩm khi đo thấy phòng thực sự khô.

Uống nước có giúp không?

Có.

Cảm giác khô họng không chỉ phụ thuộc môi trường mà còn phụ thuộc tình trạng cơ thể.

Nếu:

• uống ít nước;

• nói nhiều;

• ngủ lâu;

• làm việc trong phòng điều hòa nhiều giờ;

cảm giác khô có thể tăng.

Vì vậy, chăm sóc cơ thể vẫn là một phần của trải nghiệm sử dụng điều hòa.

Nên chỉnh điều hòa thế nào nếu cảm thấy khô?

Có thể thử theo thứ tự:

1. Kiểm tra RH thực tế

Đừng đoán bằng cảm giác.

2. Tránh gió thổi trực tiếp

Đặc biệt vào:

• mặt;

• mắt;

• vùng đầu khi ngủ.

3. Tăng nhiệt độ cài một chút nếu đang để quá thấp

Nếu vẫn đủ dễ chịu.

4. Giảm tốc độ quạt nếu gió đang quá mạnh

5. Điều chỉnh cánh đảo gió

Để luồng gió phân bố trong phòng thay vì tập trung vào người.

6. Chỉ cân nhắc tạo ẩm nếu RH thực sự thấp

Khô quá mức cũng không phải mục tiêu của điều hòa

Một căn phòng tốt không phải là phòng:

“Càng lạnh càng tốt, càng khô càng tốt.”

Mục tiêu là:

• nhiệt độ dễ chịu;

• độ ẩm phù hợp;

• luồng gió vừa phải;

• chất lượng không khí tốt.

Đó là lý do tiện nghi thực tế luôn là kết quả của nhiều yếu tố cùng lúc.

Chỉ cần nhớ

Có người cảm thấy khô khi dùng điều hòa vì:

• điều hòa có thể lấy hơi ẩm khỏi không khí;

• gió làm tăng bay hơi trên da và niêm mạc;

• thời gian tiếp xúc dài;

• hướng gió không phù hợp;

• nhiệt độ cài quá thấp;

• cơ địa mỗi người khác nhau.

Vì vậy:

Cảm thấy khô chưa chắc có nghĩa độ ẩm phòng quá thấp.

Cách xử lý đúng là:

Đo độ ẩm trước → kiểm tra hướng gió → xem lại nhiệt độ và tốc độ quạt → rồi mới cân nhắc tăng ẩm.

Như vậy, chúng ta tránh được một sai lầm khá phổ biến:

Cảm thấy khô → lập tức bật máy tạo ẩm → vô tình làm phòng quá ẩm.

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về chất lượng không khí trong phòng điều hòa, bạn có thể đọc thêm:

• Độ ẩm trong phòng điều hòa đến từ đâu?

• Vì sao có phòng bật điều hòa vẫn ẩm?

• Phòng điều hòa cần thông gió như thế nào mà không thất thoát lạnh quá nhiều?

• PM2.5 có đi qua điều hòa không?

• Lưới lọc điều hòa thực sự giữ được loại bụi nào?

• Máy lọc không khí và điều hòa khác nhau ở đâu?

• VOC và mùi trong phòng kín đến từ đâu?

• Vì sao nấm mốc có thể phát triển trong dàn lạnh?

• Một căn phòng điều hòa có chất lượng không khí tốt trông như thế nào?