Vì sao CO₂ tăng khi nhiều người ở trong phòng kín?

Một căn phòng có thể:

• đủ mát;

• không có mùi khó chịu rõ rệt;

• điều hòa vẫn chạy bình thường;

nhưng sau một thời gian đông người, chúng ta vẫn có thể cảm thấy:

• bí;

• nặng đầu;

• buồn ngủ;

• khó tập trung.

Một trong những nguyên nhân đáng chú ý là CO₂ trong phòng tăng lên khi con người hô hấp.

Điều quan trọng cần hiểu là:

Điều hòa thông thường có thể làm mát phòng, nhưng không tự loại bỏ CO₂ nếu không có trao đổi không khí với bên ngoài.

CO₂ trong phòng đến từ đâu?

Trong quá trình hô hấp, con người:

• hít không khí vào;

• sử dụng oxy;

• thở ra CO₂.

Một người tạo ra lượng CO₂ nhất định liên tục trong suốt thời gian ở trong phòng.

Nếu căn phòng:

• có ít người;

• thông gió tốt;

CO₂ được pha loãng và thải ra ngoài tương đối nhanh.

Ngược lại, nếu:

• phòng kín;

• đông người;

• ở lâu;

CO₂ có xu hướng tích tụ.

Có thể hiểu đơn giản:

Càng nhiều người + càng lâu + càng ít thông gió → CO₂ càng dễ tăng.

Điều hòa có làm giảm CO₂ không?

Với phần lớn điều hòa dân dụng treo tường thông thường:

Không đáng kể.

Máy chủ yếu:

• hút không khí trong phòng;

• làm lạnh;

• rồi thổi trở lại.

CO₂ vẫn nằm trong khối không khí đó.

Nếu không có không khí mới từ bên ngoài đi vào và không khí cũ đi ra, nồng độ CO₂ vẫn có thể tiếp tục tăng.

Vì vậy:

Tuần hoàn không khí không giống thay mới không khí.

Vì sao phòng càng đông người, CO₂ càng tăng nhanh?

Hãy hình dung một phòng họp nhỏ.

Nếu chỉ có 2 người:

• lượng CO₂ phát sinh mỗi phút tương đối thấp.

Nếu có 10 người:

• lượng CO₂ phát sinh cùng lúc lớn hơn nhiều.

Trong khi khả năng thông gió của căn phòng không đổi.

Kết quả:

CO₂ được tạo ra nhanh hơn tốc độ mà căn phòng có thể thải ra ngoài.

Vì vậy, phòng đông người thường là nơi CO₂ tăng nhanh nhất nếu không có thông gió phù hợp.

Vì sao phòng ngủ cũng đáng quan tâm?

Phòng ngủ thường:

• đóng kín cửa;

• dùng điều hòa nhiều giờ liên tục;

• ít mở cửa vào ban đêm.

Dù chỉ có 2 người, thời gian ngủ có thể kéo dài 7–8 giờ.

CO₂ được tạo ra liên tục suốt khoảng thời gian đó.

Vì vậy, một phòng ngủ rất mát vẫn có thể trở nên bí về gần sáng.

CO₂ cao có nghĩa là thiếu oxy nghiêm trọng không?

Không nên hiểu đơn giản như vậy.

Trong nhiều không gian dân dụng thông thường, vấn đề xuất hiện sớm hơn thường là:

• CO₂ tăng;

• cảm giác bí;

• chất lượng không khí giảm.

Chứ không phải oxy giảm tới mức nguy hiểm.

Vì vậy, khi nói phòng kín có CO₂ cao, điều đúng hơn là:

Không khí đã không được thay mới đủ tốt so với lượng người đang sử dụng phòng.

CO₂ có phải là chất ô nhiễm duy nhất trong phòng kín?

Không.

Khi phòng ít thông gió, cùng lúc có thể tích tụ:

• CO₂;

• mùi;

• hơi ẩm;

• VOC;

• các chất phát sinh từ con người và vật liệu.

CO₂ thường được quan tâm vì nó là một chỉ dấu hữu ích để hiểu mức độ thông gió khi con người là nguồn phát thải chính.

Nhưng:

CO₂ không đại diện cho toàn bộ chất lượng không khí trong phòng.

Vì sao mở cửa một lúc có thể thấy dễ chịu hơn?

Khi mở cửa hoặc cửa sổ:

• không khí trong phòng thoát ra;

• không khí ngoài trời đi vào;

• CO₂ có thể giảm nhanh nếu ngoài trời có chất lượng không khí tốt.

Người trong phòng thường cảm thấy:

• đỡ bí;

• dễ chịu hơn.

Tuy nhiên, không khí ngoài trời cũng có thể mang theo:

• nhiệt;

• độ ẩm;

• bụi;

• PM2.5;

• tiếng ồn.

Vì vậy, thông gió cần được thực hiện hợp lý chứ không phải mở cửa liên tục.

Tại sao quạt không làm CO₂ giảm đáng kể?

Quạt chỉ làm không khí chuyển động trong phòng.

Nó giúp:

• phân bố không khí;

• tăng cảm giác mát.

Nhưng nếu phòng vẫn kín, CO₂ chỉ được trộn đều hơn trong không gian.

Quạt không tự tạo ra khí tươi.

Vì vậy:

Quạt cải thiện lưu thông không khí nhưng không thay thế thông gió.

Máy lọc không khí có loại bỏ CO₂ không?

Phần lớn máy lọc không khí dân dụng tập trung vào:

• bụi;

• PM2.5;

• một số mùi;

• một số chất ô nhiễm tùy bộ lọc.

Bộ lọc HEPA thông thường không có chức năng chính là loại bỏ CO₂.

Do đó:

Máy lọc không khí không thay thế được thông gió khi mục tiêu là giảm CO₂.

Đây là một điểm người dùng rất dễ hiểu nhầm.

Một căn phòng càng kín càng dễ tích tụ CO₂?

Nếu các yếu tố khác giống nhau:

Có.

Phòng kín tốt giúp:

• giảm thất thoát lạnh;

• giảm không khí nóng, ẩm xâm nhập.

Nhưng đồng thời cũng làm giảm trao đổi không khí tự nhiên.

Nếu căn phòng có người sử dụng lâu, CO₂ sẽ có xu hướng tăng nhanh hơn nếu không có giải pháp thông gió.

Đây chính là sự đánh đổi giữa:

• hiệu quả năng lượng;

• chất lượng không khí.

Làm thế nào để CO₂ không tích tụ quá nhiều?

Giải pháp cốt lõi vẫn là:

Tăng trao đổi không khí phù hợp với số người và thời gian sử dụng.

Có thể bằng:

• mở cửa định kỳ;

• mở cửa sổ khi điều kiện ngoài trời phù hợp;

• quạt hút;

• hệ thống cấp khí tươi;

• thông gió cơ khí.

Giải pháp nào phù hợp phụ thuộc vào loại phòng và điều kiện công trình.

Phòng đông người cần thông gió nhiều hơn

Một căn phòng có:

• 1 người;

• 2 người;

• 10 người;

không thể có cùng nhu cầu thông gió.

Càng nhiều người, lượng CO₂ phát sinh càng lớn.

Do đó:

Nhu cầu thông gió phải đi theo mật độ người sử dụng, không chỉ theo diện tích phòng.

Có nên dùng máy đo CO₂?

Nếu thường xuyên sử dụng:

• phòng kín;

• phòng ngủ;

• phòng họp;

• lớp học;

• phòng đông người;

một thiết bị đo CO₂ có thể giúp nhìn thấy xu hướng thay vì chỉ dựa vào cảm giác.

Nhưng cần:

• chọn thiết bị đủ tin cậy;

• đặt đúng vị trí;

• không đặt sát cửa sổ hoặc ngay trước luồng thở của người.

Mục tiêu là hiểu:

CO₂ tăng như thế nào theo thời gian và số người.

CO₂ giúp chúng ta hiểu điều gì?

Trong bối cảnh phòng có người, CO₂ giúp trả lời một câu hỏi rất quan trọng:

Không khí trong phòng có đang được thay mới đủ nhanh hay không?

Nếu CO₂ tăng liên tục khi phòng đông người, đó là dấu hiệu cho thấy lượng trao đổi không khí có thể chưa theo kịp.

Điều này giúp người dùng không nhầm:

“Phòng mát = phòng thoáng.”

Điều hòa và thông gió cần phối hợp với nhau

Điều hòa giúp:

• kiểm soát nhiệt độ;

• hỗ trợ giảm ẩm.

Thông gió giúp:

• đưa không khí mới vào;

• đưa không khí cũ ra;

• giảm CO₂.

Nếu chỉ thông gió mà không làm mát:

• mùa hè có thể nóng và ẩm.

Nếu chỉ làm lạnh mà không thông gió:

• phòng có thể mát nhưng bí.

Do đó:

Một không gian tốt cần cân bằng giữa tiện nghi nhiệt và chất lượng không khí.

Chỉ cần nhớ

CO₂ tăng trong phòng kín vì:

Con người liên tục tạo CO₂ khi hô hấp, trong khi không khí không được thay mới đủ nhanh.

Càng:

• nhiều người;

• phòng càng kín;

• ở càng lâu;

CO₂ càng có xu hướng tăng.

Điều hòa thông thường không giải quyết trực tiếp vấn đề này vì chủ yếu tuần hoàn lại không khí trong phòng.

Muốn giảm CO₂:

Cần thông gió và trao đổi không khí với bên ngoài.

Vì vậy, khi thấy một căn phòng đã đủ mát nhưng vẫn bí, đừng chỉ tiếp tục hạ nhiệt độ.

Hãy nghĩ thêm tới một câu hỏi khác:

“Phòng này có đang được thông gió đủ không?”

Tìm hiểu thêm

Nếu muốn hiểu sâu hơn về chất lượng không khí trong phòng điều hòa, bạn có thể đọc thêm:

• Phòng mát có đồng nghĩa không khí trong lành không?

• Điều hòa dân dụng có đưa khí tươi vào phòng không?

• CO₂ cao nói lên điều gì về thông gió?

• Phòng điều hòa cần thông gió như thế nào mà không thất thoát lạnh quá nhiều?

• Độ ẩm trong phòng điều hòa đến từ đâu?

• Vì sao có phòng bật điều hòa vẫn ẩm?

• PM2.5 có đi qua điều hòa không?

• Máy lọc không khí và điều hòa khác nhau ở đâu?

• Một căn phòng điều hòa có chất lượng không khí tốt trông như thế nào?